Νορβηγία: Διπλασιάζει την προμήθεια πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Ευρώπη

Σε αύξηση της παραγωγής ορυκτών καυσίμων προχώρησε η Νορβηγία τις τελευταίες εβδομάδες, προκειμένου να καλύψει το κενό που δημιουργήθηκε μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και τις συνεχιζόμενες διαταραχές στο εμπόριο ενέργειας.

Καθώς αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις σταμάτησαν να αγοράζουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο από τη Ρωσία, στράφηκαν προς τη Νορβηγία για να καλύψουν το κενό

Ενώ ορισμένες χώρες εκφράζουν την ευγνωμοσύνη τους προς τη Νορβηγία για τη συμβολή της στην ανακούφιση της έλλειψης πετρελαίου και φυσικού αερίου, οι περιβαλλοντολόγοι έχουν επικρίνει την κίνηση αυτή, υποστηρίζοντας ότι πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην αύξηση της παραγωγικής ικανότητας της περιοχής στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Η Νορβηγία φαίνεται να έχει αναλάβει τον ρόλο του «σωτήρα της Ευρώπης», καθώς παρενέβη για να αντικαταστήσει τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Μέση Ανατολή μετά το κλείσιμο ενός βασικού εμπορικού διαδρόμου που συνδέει την Ασία με την Ευρώπη. Ο πρωθυπουργός της εργατικής κυβέρνησης της Νορβηγίας, Γιόνας Γκαρ Στόρε, εξήγησε: «Είναι [ο πόλεμος στο Ιράν] ένας πόλεμος που φαίνεται να μην έχει σχέδιο… Σε τέτοιες απρόβλεπτες εποχές, η Νορβηγία πρέπει να είναι αξιόπιστη».

Αύξηση παραγωγής ορυκτών καυσίμων από Νορβηγία

Η Νορβηγία είχε αυξήσει προηγουμένως την παραγωγή ορυκτών καυσίμων μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, καθώς αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις σταμάτησαν να αγοράζουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο από τη Ρωσία και, αντ’ αυτού, στράφηκαν προς τη Νορβηγία για να καλύψουν το κενό.

Από τότε, η Νορβηγία έχει καταστεί ο μεγαλύτερος προμηθευτής φυσικού αερίου μέσω αγωγών στην Ευρώπη, μετά την επιβολή αυστηρών κυρώσεων στην ρωσική ενέργεια. Σήμερα, εκτιμάται ότι το 90 έως 95% του πετρελαίου της Νορβηγίας προορίζεται για την Ευρώπη, ενώ η ΕΕ προμηθεύεται περίπου το ένα τρίτο των εισαγωγών φυσικού αερίου της από το Όσλο.

Ωστόσο, η Νορβηγία πλησιάζει το ανώτατο όριο παραγωγής της, πράγμα που σημαίνει ότι δεν μπορεί να αυξήσει περαιτέρω την παραγωγή από τα υφιστάμενα έργα. Η παραγωγή πετρελαίου της Νορβηγίας αναμένεται να μειωθεί μετά το 2030, εκτός αν αναπτυχθούν νέα έργα. Επομένως, αν επιθυμεί να αυξήσει την παραγωγή της, η Νορβηγία πρέπει να επενδύσει σε νέες δραστηριότητες εξερεύνησης, μια κίνηση στην οποία οι περιβαλλοντολόγοι αντιτίθενται σθεναρά.

Ο υπουργός Ενέργειας της Νορβηγίας, Terje Aasland, δήλωσε τον Μάρτιο: «Στόχος μας είναι να είμαστε ένας σταθερός, μακροπρόθεσμος και προβλέψιμος προμηθευτής ενέργειας στην ευρωπαϊκή αγορά». Η στάση αυτή φαίνεται να είναι κοινή σε όλο το πολιτικό φάσμα, με τους περισσότερους πολιτικούς να θεωρούν την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου της Νορβηγίας ως κλειδί για τη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης, ιδιαίτερα σε μια περίοδο γεωπολιτικών αναταραχών, οι οποίες έχουν οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των τιμών της ενέργειας.

Επαναλειτουργία τριών νέων κοιτασμάτων

Μετά από πάνω από δύο μήνες αυστηρών περιορισμών στο εμπόριο ενέργειας λόγω του συνεχιζόμενου πολέμου με το Ιράν, ο Aasland επιβεβαίωσε τις δηλώσεις του σχετικά με τη Νορβηγία ως σημαντικό πάροχο ενέργειας. «Θα αναπτύξουμε, και όχι θα καταργήσουμε, τη δραστηριότητα στην υφαλοκρηπίδα μας», δήλωσε πρόσφατα ο Aasland. Τον Μάιο, ο Aasland ανακοίνωσε σχέδια για την επαναλειτουργία τριών κοιτασμάτων φυσικού αερίου – Albuskjell, Vest Ekofisk και Tommeliten Gamma – στη Βόρεια Θάλασσα, στα ανοικτά της νότιας ακτής της Νορβηγίας, έως το τέλος του 2028, σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά το κλείσιμό τους.

Η κυβέρνηση ελπίζει ότι η επανέναρξη της εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων θα συμβάλει στην κάλυψη του κενού που δημιουργήθηκε από τις ισχύουσες κυρώσεις στον τομέα της ρωσικής ενέργειας και τις διαταραχές στο εμπόριο της Μέσης Ανατολής. Η επανέναρξη της εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων αναμένεται να διατηρήσει την παραγωγή φυσικού αερίου και πετρελαίου της Νορβηγίας σε επίπεδα παρόμοια με αυτά που καταγράφηκαν το 2025.

«Η υπεράκτια παραγωγή της Νορβηγίας διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας στην Ευρώπη… Ο κόσμος, και η Ευρώπη, θα έχουν ανάγκη από πετρέλαιο και φυσικό αέριο για τις επόμενες δεκαετίες, και είναι ζωτικής σημασίας η Νορβηγία να συνεχίσει να αναπτύσσει την υφαλοκρηπίδα της για να παραμείνει ένας αξιόπιστος και μακροπρόθεσμος προμηθευτής… και (με) υψηλό επίπεδο εξερευνητικής δραστηριότητας», δήλωσε ο Aasland. «Έχουμε μια ευθύνη. Η εστίασή μας είναι πολύ σαφής», είπε ο Aasland σχετικά με τον ρόλο της Νορβηγίας στην παροχή ενέργειας στην Ευρώπη.

Επενδύσεις 6 δισ. από την Equionor

Εν τω μεταξύ, ο Ola Morten Aanestad, εκπρόσωπος Τύπου της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας της Νορβηγίας Equinor, δήλωσε ότι η εταιρεία σχεδιάζει να επενδύσει 6 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως έως το 2035, προκειμένου να αποφύγει τη μείωση της παραγωγής. Ο Aanestad υπογράμμισε τα σχέδια για «περισσότερες γεωτρήσεις… πολλές νέες αναπτύξεις, περισσότερους αγωγούς… ίσως την ανάπτυξη μικρότερων κοιτασμάτων, τα οποία όμως παραμένουν σημαντικά».

Σύμφωνα με τα τελευταία οικονομικά της στοιχεία, η Νορβηγία παρήγαγε 2,31 εκατομμύρια βαρέλια ισοδύναμου πετρελαίου την ημέρα κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους, σχεδόν 9% περισσότερο από ό,τι την ίδια περίοδο πέρυσι. Στα μέσα Μαΐου, η νορβηγική κυβέρνηση αναθεώρησε προς τα πάνω τις προβλέψεις της για τα έσοδα από την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου για το τρέχον έτος, από 60 δισεκατομμύρια δολάρια σε 79 δισεκατομμύρια δολάρια, επικαλούμενη τις υψηλότερες τιμές της ενέργειας σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ωστόσο, το Σοσιαλιστικό Αριστερό Κόμμα της Νορβηγίας δεν συμφωνεί με τη δέσμευση της κυβέρνησης να διατηρήσει την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ο αναπληρωτής ηγέτης και εκπρόσωπος του κόμματος για το περιβάλλον, Λαρς Χάλτμπρεκεν, δήλωσε: «Αυτό δείχνει ότι η κυβέρνηση αγνοεί για άλλη μια φορά κατάφωρα τις περιβαλλοντικές συμβουλές των δικών της εμπειρογνωμόνων. Όλη αυτή η συζήτηση για την υπεύθυνη εξόρυξη πετρελαίου δεν είναι παρά ανοησίες. Πρόκειται για πλήρη «πράσινο πλύσιμο», με ευάλωτες και σημαντικές φυσικές περιοχές να τίθενται σε κίνδυνο εν πλήρει γνώση των πραγμάτων.

Ενώ ορισμένοι θεωρούν τα σχέδια της Νορβηγίας για τη διατήρηση ή την αύξηση της παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου ως βασικά για τη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης, άλλοι θεωρούν τη συνεχιζόμενη υποστήριξη της κυβέρνησης προς τα ορυκτά καύσιμα σε μια εποχή παγκόσμιας κρίσης ως «πράσινο πλύσιμο». Ενώ η Νορβηγία καλύπτει σαφώς ένα κενό και παρέχει στις ευρωπαϊκές δυνάμεις μια πιο σταθερή και γεωπολιτικά βέβαιη προμήθεια πετρελαίου και φυσικού αερίου, οι περιβαλλοντολόγοι ανησυχούν ότι τα σχέδια για τη διατήρηση υψηλής παραγωγής πέραν του 2030 θα μπορούσαν να μειώσουν την επείγουσα ανάγκη για την επίτευξη μιας πράσινης μετάβασης.