2026: Πάντα μακαριότης, αντί εγρήγορσης!

Χρονιάρα μέρα σήμερα  και με τις δικές μου ταπεινές ευχές για «Καλή Χρονιά». Αλλά πόσο μπορεί  να είναι και σήμερα αισιόδοξος ο Έλλην  πολίτης διαβάζοντας  τις, κατά σχήμα  πρωθύστερον,  προειδοποιήσεις  και προκλήσεις (έστω και με τις εναντιωματικές ή αντιθετικές  για «καλλωπισμό» λέξεις «παρά», «αν και» «ωστόσο») της τελευταίας Ενδιάμεσης Έκθεσης για τη Νομισματική Πολιτική του 2025 (Δεκέμβριος 2025) του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα (βλέπε Πλαίσιο 2 ) και τους ίδιους σχεδόν  κινδύνους και τις ίδιες σχεδόν προκλήσεις με έντονη ανησυχία για το αύριον της  ελληνικής οικονομίας, που παρουσιάζουν ανάγλυφα  ως επιστήμονες οι οικονομολόγοι  της  Alphabank στην τελευταία μελέτη τους; Και μετά τις ευχές  διερωτάται κανείς  πού βρίσκει όλη αυτήν όρεξη και τη μεταφυσική αισιοδοξία  τόσο ο πρωθυπουργός  όσο  και το οικονομικό επιτελείο του  να παρουσιάζει την Ελλάδα με το γνωστό,  μονίμως επαναλαμβανόμενο,  «αφήγημα» ότι η Ελλάδα  είναι «πρωταγωνίστρια», «πρωταθλήτρια» σε θετικές επιδόσεις στην Ευρωζώνη θυμίζοντας  τον άφρονα εφησυχασμό των κυβερνήσεων  της δεκαετίας του 2000 και εντονότερα  το 2008, όταν ο τότε διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιώργος Προβόπουλος αποκάλυπτε τη γύμνια της μονίμως ευάλωτης από μικρή ή μεγάλη κρίση  ελληνικής οικονομίας καθώς και τότε τα φαινόμενα απατούσαν με τον γνωστό, όπως και τώρα, εφησυχασμό, ότι όλα πάνε όχι μόνο καλά, αλλά θριαμβευτικά;

Αν διαβάσει κανείς τις, έστω και μερικές, επισημάνσεις, προειδοποιήσεις και προτάσεις του Γιώργου Προβόπουλου (βλέπε Πλαίσιο 1) που περιέχονται στην ίδια, όπως και του κ. Στουρνάρα (2025), Ενδιάμεση Έκθεσή του για τη Νομισματική Πολιτική του 2008, για τους κινδύνους από την επερχόμενη οικονομική κρίση και εκείνες του σημερινού διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας (βλέπε Πλαίσιο 2 ) θα σταυροκοπηθεί με απογοήτευση βλέποντας ότι η εφιαλτική κρίση με τα τρία επονείδιστα μνημόνια δεν έγινε καθόλου μάθημα και ότι πήγαν χαμένα 1,5 τις ευρώ, καθώς όλα σχεδόν τα βασικά μεγέθη της οικονομίας  όχι μόνο ωχριούν μπροστά στα αντίστοιχα του 2008, αλλά μερικά έχουν κι όλας επιδεινωθεί!!! (βλέπε Πίνακα1)

Αλλά ημείς … άδομεν μακαρίως!

Οι οικονομολόγοι, λοιπόν,  της   Alphabank ανησυχούντες  παρουσιάζουν τις προκλήσεις και τους κινδύνους που κυκλώνουν  επί δεκαετίες την ελληνική οικονομία ίδιους και απαράλλαχτους σχεδόν με εκείνους της  δεκαετίας του 2000 με κυρίαρχα τα  πολλά διαρθρωτικά προβλήματα και αδυναμίες, όπως καθυστερήσεις στην υλοποίηση του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, γεωπολιτικές εντάσεις, εφαρμογή της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ευρωπαϊκής Ένωσης και  ενδεχόμενη υιοθέτηση νέων πολιτικών εμπορικού προστατευτισμού,  φυσικές καταστροφές, σημαντικά χαμηλότερη συμμετοχή των επενδύσεων στο ΑΕΠ συγκριτικά με τον μέσο όρο της ΕΕ-27,  απόκλιση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο ως προς την παραγωγικότητα της εργασίας, σχετικώς χαμηλότερα ποσοστά απασχόλησης -ιδίως των γυναικών και των νέων-, δραματική απόκλιση του πραγματικού κατά κεφαλή ΑΕΠ από τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο, μόνιμο σε υψηλά επίπεδα  έλλειμμα  του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, απελπιστική ανταγωνιστικότητα, λόγω της μη σύνδεσής της  άμεσα με την προώθηση της καινοτομίας, της έρευνας και ανάπτυξης, της υιοθέτησης νέων τεχνολογιών και της εκπαίδευσης του ανθρώπινου δυναμικού  κι άλλα πολλά επιβλαβή.

Κι όμως, ημείς άδομεν, όπως και στη δεκαετία  του 2000 και ιδιαίτερα το 2008 όταν, ενώ η  δεινή  χρηματοπιστωτική κρίση ήταν προ των πυλών, οι κυβερνήσεις περί άλλα ετυρβάζοντο σε πελάγη μακαριότητας και  εφησυχασμού, όπως και όλο  το πολιτικό σύστημα, καθώς  θεωρούσε  τους οικονομολόγους, τους διεθνείς οργανισμούς και ιδιαίτερα τους διοικητές της Τράπεζας της Ελλάδος που πρότειναν  ρηξικέλευθες (κι όχι πομφόλυγες, όπως και σήμερα) διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις,  ως «λαγούς», ως «άλλοθι», ως «πρόσχημα»  των εκάστοτε κυβερνήσεων για την εφαρμογή «νεοφιλελεύθερων σκληρών οικονομικών μέτρων» εις βάρος  του ελληνικού λαού και της … μεσαίας τάξης! Τις ίδιες σχεδόν προκλήσεις και τους ίδιους κινδύνους  με εκείνους  των  διοικητών   της Τράπεζας της Ελλάδος  τη δεκαετία  του 2000 και ιδιαίτερα  το κρίσιμο 2008, παρουσιάζει τα τελευταία χρόνια και η σημερινή διοίκηση της Κεντρικής Τράπεζας σε όλες σχεδόν τις εκθέσεις της (ετήσιες και ενδιάμεσες) κατά σχήμα πρωθύστερον, όπως προανέφερα, που  θυμίζει (τηρουμένων των αν αναλογιών)  την  ευαγγελική  ρήση (Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον 2,10) του Ιησού κατά το πρώτο Του θαύμα (έκανε το νερό κρασί) στον γάμο της Κανά της Γαλιλαίας  «πᾶς ἄνθρωπος πρῶτον τὸν καλὸν οἶνον τίθησι, καὶ ὅταν μεθυσθῶσι, τότε τὸν ἐλάσσω» (κάθε άνθρωπος που κάμνει τραπέζι βάζει, σύμφωνα με τη συνήθεια που υπάρχει, πρώτα το καλό κρασί και όταν οι άνθρωποι πιουν μέχρι μέθης, τότε προσφέρει το κατώτερο»). Δηλαδή, ευθυγραμμιζόμενη ή ταυτιζόμενη σε πολλά  σημεία με την «ωραία ατμόσφαιρα» του γνωστού επαναλαμβανόμενου  σε κάθε ευκαιρία κυβερνητικού αφηγήματος,  «τίθησιν» επιλεκτικά το «θαύμα» μερικών καλών, επιτυχιών  – ρεκόρ  στη μεταβολή  βασικών οικονομικών μεγεθών και μάλιστα, σε σχέση, προς έμφασιν, με αντίστοιχες  στην Ευρωζώνη, χωρίς να παρουσιάζει πάντοτε και τα αντίστοιχα ουσιαστικά αποτελέσματά τους στο οικονομικό και κοινωνικό χάσμα μεταξύ Ελλάδος και Ευρωπαϊκής Ένωσης ή να αποσιωπά τις αθεράπευτες παρενέργειες που προκαλούν ή επηρεάζουν  τις επιχειρήσεις, τα νοικοκυριά και την ευάλωτη ελληνική σε κρίσεις ελληνική οικονομία, όπως ακρίβεια, στενότητα στην αγορά εργασίας, ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, ανελέητη φορολογική επιβάρυνση από τη μη τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας (αυτή είναι η πραγματική φορολογική μεταρρύθμιση κι όχι οι  συνεχώς θρυλούμενες αλλότριες) ή η καθυστέρηση, από το 2014 , της εφαρμογής  της Λογιστικής Μεταρρύθμισης  της Γενικής Κυβέρνησης (κι αυτή είναι  πραγματική μεταρρύθμιση που έχει ενταχθεί μάλιστα και στα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης), η συσσώρευση  των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τον ιδιωτικό τομέα που αποστερεί από την αγορά πάνω από τρία δις. ευρώ για να παρουσιάζουμε υπερπλεόνασμα  προς το θεαθήναι των δανειστών κι άλλα.

Οι «θαυματουργές» πρότερες  διαπιστώσεις της Τράπεζας της Ελλάδος

Η Τράπεζα της Ελλάδος είναι κι αυτή μια ανεξάρτητη αρχή που ασκεί δημόσιο λειτούργημα και, μεταξύ πολλών άλλων, πρέπει να μεριμνά για τη σταθερότητα των τιμών (τα τελευταία χρόνια επικροτεί και επιδοκιμάζει  πράξεις και παραλείψεις της κυβέρνησης με τις οποίες, όπως επανειλημμένως έχει αποκαλύψει ο «Οικονομικός Ταχυδρόμος», ρίχνει λάδι στη φωτιά του πληθωρισμού), να συνδυάζει τη θεμελιώδη επιταγή της ανεξαρτησίας  με το εύλογο αίτημα λογοδοσίας και ελέγχου,  να  ενημερώνει για τα ζητήματα της οικονομίας, να  διεξάγει έρευνες και να πραγματοποιεί δημοσιεύσεις (πλούσιο το έργο με εκθέσεις, μελέτες, στατιστικά στοιχεία) και να ενημερώνει τους πολίτες για τη νομισματική πολιτική στη ζώνη του ευρώ, τα ζητήματα της οικονομίας και να παρέχει έγκυρη πληροφόρηση προς την κυβέρνηση, τα πολιτικά κόμματα και τις αρμόδιες αρχές για θέματα νομισματικής και οικονομικής πολιτικής και γενικότερα να συλλέγει και δημοσιεύει στοιχεία που αφορούν την πραγματική εικόνα της ελληνικής οικονομίας.

Από την τελευταία Ενδιάμεση Έκθεση για τη Νομισματική Πολιτική του 2025 (Δεκέμβριος  2025) παραθέτω μερικές τέτοιες «θαυματουργές « διαπιστώσεις, που θυμίζουν με τους χαρακτηρισμούς  αντίστοιχους της Εισηγητικής Έκθεσης επί του προϋπολογισμού του 2026 και που, συνεπώς,  δεν συνάδουν με τον θεσμικό ρόλο της Κεντρικής Τράπεζας, προς  τον οποίο, ακόμα και σε χείρονες  περιόδους (βλέπε Πλαίσιο 1) προσπαθούσαν να ανταποκριθούν όχι μόνο με προτάσεις και συστάσεις, αλλά και διαπιστώσεις  για δυσμενή εξέλιξη βασικών οικονομικών μεγεθών:

-«Τα τελευταία χρόνια η ελληνική οικονομία έχει επιτύχει μια εντυπωσιακή μεταστροφή, αναδεικνυόμενη σε μία από τις πιο δυναμικές οικονομίες της ευρωζώνης…»

-« Η χώρα καταγράφει από το 2021 ρυθμούς ανάπτυξης σημαντικά υψηλότερους από το μέσο όρο της ζώνης του ευρώ, υποστηριζόμενους από την ενίσχυση της ιδιωτικής κατανάλωσης, την αύξηση των επενδύσεων, τη δυναμική των εξαγωγών υπηρεσιών και τη βελτίωση των συνθηκών στην αγορά εργασίας….»

-« Παράλληλα, οι θετικές προοπτικές της ελληνικής οικονομίας επιβεβαιώνονται από τις προβλέψεις που δείχνουν ότι θα συνεχίσει να αναπτύσσεται με υψηλότερους ρυθμούς από την ευρωζώνη και τα επόμενα χρόνια, συμβάλλοντας στη σταδιακή πραγματική σύγκλιση προς το μέσο βιοτικό επίπεδο της ΕΕ…»

-«Η αγορά εργασίας συνέχισε τη θετική της πορεία και το πρώτο εννεάμηνο του 2025, αν και με επιβραδυνόμενο ρυθμό σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024…»

– «Η διατήρηση αυτής της δυναμικής επέτρεψε τη λήψη μόνιμων επεκτατικών δημοσιονομικών μέτρων από το 2026, με έμφαση στη μείωση του φορολογικού βάρους για τη μεσαία τάξη, τις οικογένειες με παιδιά και τους νέους εργαζομένους…»

-«Η διατήρηση συνετής δημοσιονομικής πολιτικής, σε συνδυασμό με την ενισχυμένη εποπτεία εκ μέρους των ανεξάρτητων εθνικών δημοσιονομικών αρχών σύμφωνα με το νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο, διασφαλίζει τη συμμόρφωση με τους κανόνες του ευρωπαϊκού πλαισίου που εγγυώνται τη μόνιμη και διατηρήσιμη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους…»

-«Η συνέχιση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων αποτελεί βασική προϋπόθεση για ένα πιο αποδοτικό και δίκαιο δημοσιονομικό πλαίσιο, το οποίο εξασφαλίζει αποτελεσματική είσπραξη των φόρων και κατευθύνει τους δημόσιους πόρους σε παραγωγικές επενδύσεις που στηρίζουν τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη…»

-«Η μείωση της άμεσης φορολογίας, ειδικά στη μισθωτή απασχόληση, αναμένεται να ενισχύσει την προσφορά εργασίας και να μειώσει το κόστος εργασίας για τις επιχειρήσεις, συμβάλλοντας στη συγκράτηση των μισθολογικών πιέσεων και κατ’ επέκταση των πληθωριστικών προσδοκιών…»

-«Οι επιδόσεις αυτές (ουσιαστική βελτίωση της δημοσιονομικής θέσης της χώρας, με το αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης να επιστρέφει σε πλεόνασμα, καταγράφοντας μία από τις καλύτερες επιδόσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση) αποτελούν ιστορικό ορόσημο για τα δημοσιονομικά δεδομένα τουλάχιστον της τελευταίας τριακονταετίας. Συγκριτικά με τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ, η Ελλάδα πέτυχε το τέταρτο υψηλότερο πρωτογενές πλεόνασμα ως ποσοστό του ΑΕΠ, ενώ είναι μία από τις μόλις έξι χώρες που κατέγραψαν πλεονασματικό συνολικό προϋπολογισμό….»

– «Κατά το 2025 η πορεία των φορολογικών εσόδων υπερέβη σημαντικά τους δημοσιονομικούς στόχους, επιβεβαιώνοντας τη συνεχιζόμενη δυναμική της οικονομίας και τη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης…»

-«Αξίζει να επισημανθεί ότι μέρος της υπεραπόδοσης των εσόδων το 2025, όπως και το 2024, οφείλεται στη βελτίωση της φορολογικής και ασφαλιστικής συμμόρφωσης μέσω της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής και της εισφοροδιαφυγής.

-«Η Εισηγητική Έκθεση του Προϋπολογισμού 2026 επιβεβαιώνει τη διατήρηση της θετικής δημοσιονομικής δυναμικής, καθώς οι επιδόσεις του 2025 υπερέβησαν σημαντικά τις αρχικές προβλέψεις…»

-«Η ευελιξία του νέου δημοσιονομικού πλαισίου πιστοποιείται από το γεγονός ότι η δημοσιονομική βιωσιμότητα την περίοδο 2025-26 δεν διαταράσσεται, παρά τη μεγαλύτερη αύξηση των πρωτογενών δαπανών έναντι των αρχικών προβλέψεων του ΜΔΣ…»

-«Οι εκτιμήσεις του Προϋπολογισμού για το πρωτογενές αποτέλεσμα το 2025, καθώς και οι προβλέψεις του πρωτογενούς αποτελέσματος για το 2026, είναι συμβατές με τις δημοσιονομικές προβλέψεις της Τράπεζας της Ελλάδος…»

Τα αναλυτικά ύστερα με έντονες προειδοποιήσεις του Γιάννη Στουρνάρα (Πλαίσιο 2)

Μετά, λοιπόν,  τον παραπάνω  θαυματουργό  «καλόν οίνον» , η Τράπεζα της Ελλάδος  τίθησι  τον «κακόν» (η αλήθεια είναι πάντα ενοχλητική, ξινή)  δηλαδή παρουσιάζει τόσο εναργή τη σκληρή πραγματικότητα ώστε διερωτάται κανείς  πού βρήκε όλη αυτήν την όρεξη  να προτάξει στην έκθεσή όλη αυτή την παραπάνω  «ωραία ατμόσφαιρα». Εν πάση περιπτώσει, το κεφάλαιο αυτό με τις προκλήσεις, τους  κινδύνους και τις αβεβαιότητες που απειλούν την ελληνική εικόνα θυμίζει  παλιές εκθέσεις των διοικητών της Κεντρικής Τράπεζας, οι οποίες, με ηπιότερο όμως διπλωματικό χρώμα, επεσήμαιναν  τις αρνητικές εξελίξεις, προειδοποιούσαν για τους κινδύνους και πρότειναν συνεχώς  πραγματικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Στο Πλαίσιο 2 παραθέτω μερικές μόνο σκληρές επισημάνσεις για τους κινδύνους που κυκλώνουν μονίμως την ελληνική οικονομία από εγκληματική δειλία και φοβία όλων των κυβερνήσεων να προωθούν πραγματικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις (καμιά σχέση με όλες αυτές  τις «τολμηρές» αποφάσεις που βαφτίζει  ανευθύνως έτσι η κυβέρνηση!)  κάνοντας την καρδιά της, προηγουμένως «μεθυσκούσης» από τον «καλόν οίνον», κυβέρνησης περιβόλι.