Πετρέλαιο: Γιατί η σύλληψη Μαδούρο δεν ταράζει (ακόμη) τις διεθνείς αγορές

Η σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο μετά από τα αμερικανικά πλήγματα στη Βενεζουέλα αποτελεί αναμφίβολα ένα γεγονός με τεράστιο πολιτικό και γεωστρατηγικό βάρος.

Ωστόσο, σε αντίθεση με ό,τι θα περίμενε κανείς σε μια χώρα-σύμβολο της παγκόσμιας πετρελαϊκής ιστορίας, οι διεθνείς αγορές ενέργειας παραμένουν αξιοσημείωτα ψύχραιμες. Οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν ότι το σοκ είναι περισσότερο πολιτικό παρά ενεργειακό.

Πετρέλαιο: Οι υποδομές άντεξαν το πρώτο τεστ

Σύμφωνα με το Bloomberg, οι βασικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Βενεζουέλας δεν επηρεάστηκαν από τα αμερικανικά πλήγματα. Το λιμάνι Jose, το διυλιστήριο Amuay –ένα από τα μεγαλύτερα της χώρας– καθώς και περιοχές παραγωγής στη ζώνη του Ορινόκο εξακολουθούν να λειτουργούν. Το γεγονός αυτό λειτούργησε κατευναστικά για τις αγορές, που φοβούνταν ένα ξαφνικό «μπλακ άουτ» στην προσφορά.

Μια χώρα που δεν είναι πια κολοσσός

Η Βενεζουέλα υπήρξε κάποτε ενεργειακή υπερδύναμη.

Σήμερα όμως η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική.

Η παραγωγή πετρελαίου έχει καταρρεύσει τις τελευταίες δύο δεκαετίες και πλέον αντιπροσωπεύει λιγότερο από το 1% της παγκόσμιας προσφοράς. Οι πρόσφατες αμερικανικές πιέσεις, οι κατασχέσεις δεξαμενόπλοιων και οι κυρώσεις ανάγκασαν το Καράκας ακόμη και στο κλείσιμο ορισμένων πετρελαιοπηγών, περιορίζοντας περαιτέρω τον ρόλο του στη διεθνή αγορά.

Υπερπροσφορά και χαμηλές τιμές

Το βασικό «μαξιλάρι» της αγοράς είναι η παγκόσμια υπερπροσφορά. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εκτιμά ότι το 2026 η προσφορά πετρελαίου θα υπερβαίνει τη ζήτηση κατά περίπου 3,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως – επίπεδο που θα συνιστά ιστορικό ρεκόρ. Σε αυτό το περιβάλλον, οι τιμές έχουν ήδη υποχωρήσει κοντά στα 60 δολάρια το βαρέλι, περιορίζοντας τον χώρο για έντονες ανοδικές αντιδράσεις ακόμη και σε μεγάλα γεωπολιτικά γεγονότα.

Ήπια αντίδραση των αγορών

Ενδεικτικό είναι ότι σε προϊόντα λιανικών συναλλαγών, το αμερικανικό αργό κατέγραψε πρόσκαιρη άνοδο κοντά στα 2 δολάρια. Αναλυτές, ωστόσο, εκτιμούν ότι η άνοδος του Brent θα είναι οριακή, της τάξης του 1-2 δολαρίων ή και χαμηλότερα. Όπως σημειώνουν, ακόμη και υπό «κανονικές» συνθήκες, μια διαταραχή αυτού του μεγέθους είναι διαχειρίσιμη όταν η ζήτηση είναι εποχικά ασθενής και η παραγωγή από τον OPEC+ αυξάνεται.

OPEC+, δεξαμενόπλοια και νευρικότητα

Η Βενεζουέλα παραμένει μέλος του OPEC, με τον οργανισμό και τους συμμάχους του –μεταξύ αυτών και η Ρωσία– να συνεδριάζουν εν μέσω εξελίξεων. Παράλληλα, οι κατασχέσεις δεξαμενόπλοιων στην Καραϊβική έχουν τρομάξει τους χειριστές πλοίων που μεταφέρουν πετρέλαιο υπό καθεστώς κυρώσεων. Αρκετά πλοία άλλαξαν πορεία ή σταμάτησαν στη θάλασσα, εντείνοντας την αβεβαιότητα στη ναυτιλιακή πλευρά της αγοράς.

Ο ρόλος της Chevron και των Ευρωπαίων

Παρά τη μεταβλητότητα, η Chevron συνεχίζει να δραστηριοποιείται στη Βενεζουέλα βάσει ειδικής άδειας.

Η εταιρεία δηλώνει ότι προτεραιότητά της είναι η ασφάλεια του προσωπικού και η προστασία των περιουσιακών της στοιχείων. Παρόντες παραμένουν επίσης ευρωπαϊκοί όμιλοι όπως η Repsol, η Eni και η Maurel et Prom, σε συνεργασία με την κρατική PDVSA.

Το μεγάλο ερώτημα για το μέλλον

Η σύλληψη Μαδούρο ανοίγει ξανά τη συζήτηση για το μακροπρόθεσμο μέλλον του πετρελαϊκού τομέα της χώρας. Με αποθέματα που θεωρητικά ξεπερνούν ακόμη και εκείνα της Σαουδικής Αραβίας, η Βενεζουέλα θα μπορούσε να επιστρέψει δυναμικά. Το παρελθόν των εθνικοποιήσεων και των συγκρούσεων με κολοσσούς όπως η Exxon και η ConocoPhillips, όμως, συνεχίζει να βαραίνει τις αποφάσεις των επενδυτών.

Προς το παρόν, η αγορά πετρελαίου δείχνει ότι μπορεί να «χωνέψει» το σοκ. Το αν θα ισχύσει το ίδιο και σε βάθος χρόνου, παραμένει ανοιχτό.