Η εποχή που το online εμπόριο στην Κίνα λειτουργούσε σε μια «γκρίζα ζώνη» χαμηλής φορολόγησης φαίνεται να τελειώνει. Καθώς η κινεζική οικονομία επιβραδύνεται και τα παραδοσιακά έσοδα στερεύουν, το Πεκίνο στρέφεται αποφασιστικά στις ψηφιακές πλατφόρμες, μετατρέποντας τα δεδομένα τους σε εργαλείο μαζικής φορολογικής συμμόρφωσης.
Κίνα: Έσοδα υπό πίεση και νέα στρατηγική
Η επιβράδυνση της ανάπτυξης, η κρίση στον τομέα των ακινήτων και η κατάρρευση των εσόδων από πωλήσεις γης έχουν εντείνει την ανάγκη της κινεζικής κυβέρνησης για νέες πηγές χρηματοδότησης. Σε αυτό το πλαίσιο, το ηλεκτρονικό εμπόριο –που αντιπροσωπεύει πλέον σχεδόν το ένα τρίτο των λιανικών πωλήσεων– μπαίνει στο μικροσκόπιο των φορολογικών αρχών.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, από τον Οκτώβριο, νέος νόμος υποχρεώνει πλατφόρμες όπως Alibaba, Shein, Amazon, Temu και AliExpress να διαβιβάζουν λεπτομερή στοιχεία για τους εμπόρους: ονόματα, παραγγελίες, πωλήσεις, ακόμη και ψηφιακά φιλοδωρήματα ή tokens.
Τα δεδομένα ως «όπλο» της εφορίας
Σύμφωνα με την Κρατική Φορολογική Διοίκηση, περισσότερες από 7.000 πλατφόρμες είχαν ήδη υποβάλει φορολογικά στοιχεία έως το τέλος του τρίτου τριμήνου. Το αποτέλεσμα ήταν άμεσο: τα φορολογικά έσοδα από το ecommerce αυξήθηκαν κατά 12,7% σε ετήσια βάση στο ίδιο διάστημα.
Οι αρχές τονίζουν ότι η υποβολή δεδομένων ήταν θεωρητικά υποχρεωτική από το 2019, όμως η εφαρμογή ήταν χαλαρή. Πλέον, με σαφή χρονοδιαγράμματα και υπενθυμίσεις σε πωλητές που δηλώνουν χαμηλότερα εισοδήματα από αυτά που εμφανίζονται στις πλατφόρμες, το χάσμα μεταξύ online και offline εμπόρων μειώνεται αισθητά.
Πίεση σε εμπόρους και influencers
Η αυστηροποίηση όμως προκαλεί αναταράξεις στην αγορά. Νομικοί μιλούν για «φορολόγηση μέσω δεδομένων», που ενισχύει τη διαφάνεια αλλά αυξάνει το κόστος συμμόρφωσης και τους κινδύνους για την ασφάλεια των πληροφοριών. Ιδιαίτερα εκτεθειμένοι θεωρούνται οι influencers και οι πωλητές μέσω livestreaming, όπου τα έσοδα είναι πιο δύσκολο να αποτυπωθούν.
Για επιχειρήσεις με ετήσιες πωλήσεις άνω των 5 εκατ. γιουάν, ο ΦΠΑ 13% θεωρείται δυσβάσταχτος. Πολλοί εξαγωγείς που δραστηριοποιούνται σε διεθνείς πλατφόρμες προειδοποιούν ότι τα περιθώρια κέρδους είναι ήδη χαμηλά και ότι οι νέοι φόροι απειλούν τη βιωσιμότητά τους.
Αυξήσεις τιμών και αβεβαιότητα
Μπροστά στις νέες επιβαρύνσεις, αρκετοί πωλητές δηλώνουν ότι θα υιοθετήσουν στάση αναμονής, ελπίζοντας σε χαλάρωση των ελέγχων για τους μικρότερους παίκτες. Άλλοι προετοιμάζονται για αυξήσεις τιμών, μετακυλίοντας το κόστος στους καταναλωτές.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η ψηφιακή αγορά της Κίνας περνά σε μια νέα φάση: λιγότερο «άτυπη», πιο αυστηρά ελεγχόμενη και κρίσιμη για τα δημόσια έσοδα. Για το Πεκίνο, το online εμπόριο δεν είναι πια απλώς μοχλός ανάπτυξης, αλλά βασικός πυλώνας φορολογικής πολιτικής.
