Για πάνω από μια δεκαετία, η Βενεζουέλα βρισκόταν στο επίκεντρο της παγκόσμιας οικονομικής ανησυχίας. Τώρα, με την ξαφνική αμερικανική παρέμβαση και την σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, οι διεθνείς αγορές ξαναστρέφουν το βλέμμα τους στις οφειλές της χώρας, όπου η αξία των ομολόγων έχει ήδη αρχίσει να ανεβαίνει, προκαλώντας αισιοδοξία αλλά και αβεβαιότητα.
Η Βενεζουέλα και το τεράστιο χρέος της
Σύμφωνα με το Reuters, η Βενεζουέλα βρίσκεται σε κατάσταση χρεοκοπίας από το 2017, μετά από δεκαετίες οικονομικής κρίσης και τις σκληρές κυρώσεις των ΗΠΑ που απομόνωσαν τη χώρα από τις διεθνείς αγορές κεφαλαίου.
Η συνολική εξωτερική της υποχρέωση εκτιμάται σήμερα στα 150–170 δισεκατομμύρια δολάρια, συμπεριλαμβανομένων των ομολόγων του κράτους και της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας PDVSA, διμερών δανείων και διεθνών διαιτητικών αποφάσεων. Το χρέος αυτό ξεπερνά το ΑΕΠ της χώρας για το 2025, που εκτιμάται στα 82,8 δισεκατομμύρια δολάρια, δημιουργώντας αναλογία χρέους προς ΑΕΠ 180%-200%.
Το χρέος ξεπερνά το ΑΕΠ της χώρας για το 2025, που εκτιμάται στα 82,8 δισεκατομμύρια δολάρια
Οι κάτοχοι των ομολόγων και η νομική μάχη
Οι κυριότεροι πιστωτές είναι διεθνείς επενδυτές σε distressed debt, γνωστοί και ως «vulture funds», ενώ σημαντικό μέρος των αξιώσεων προέρχεται από εταιρείες όπως η ConocoPhillips και η Crystallex, οι οποίες έχουν κερδίσει αποζημιώσεις εκατομμυρίων μέσω της διεθνούς διαιτησίας. Σήμερα, μέσω των αμερικανικών δικαστηρίων, διεκδικούν περιουσιακά στοιχεία όπως η Citgo, θυγατρική της PDVSA στις ΗΠΑ, με αξιώσεις περίπου 19 δισεκατομμυρίων δολαρίων – πολύ πάνω από την εκτιμώμενη αξία της εταιρείας, αναφέρει το Reuters.
Παράλληλα, η Βενεζουέλα έχει διμερείς πιστωτές, κυρίως την Κίνα και τη Ρωσία, που χορήγησαν δάνεια τόσο στον Μαδούρο όσο και στον προκάτοχό του, Ούγκο Τσάβες.
Τα ακριβή στοιχεία παραμένουν ασαφή, καθώς η χώρα δεν έχει δημοσιεύσει ολοκληρωμένα στατιστικά χρέους για χρόνια.
Η ανάκαμψη των ομολόγων με τις αμερικανικές κινήσεις
Μετά τη σύλληψη του Μαδούρο από τις ΗΠΑ, οι τιμές των ομολόγων της Βενεζουέλας έχουν διπλασιαστεί σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο, φτάνοντας μεταξύ 23 και 33 σεντ ανά δολάριο, επισημαίνει το Bloomberg. Η προοπτική αναδιάρθρωσης των χρεών, κρίσιμη για την προσέλκυση νέων κεφαλαίων, μπορεί να αυξήσει τις τιμές ανάκτησης στα 50–60 σεντ ανά δολάριο, σύμφωνα με τους επενδυτές.
Οι αγορές φαίνεται να κινούνται περισσότερο με βάση την «πολιτική επιλογή» παρά τα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη, επισημαίνει ο Alberto Rojas της UBS στο Bloomberg.
Η εμπιστοσύνη των επενδυτών εξαρτάται πλέον από τον τύπο αλλαγής καθεστώτος και τη συνεργασία της αντιπροέδρου Ντέλσι Ροντρίγκεζ με τις ΗΠΑ, καθώς η ίδια ήδη ζήτησε την επιστροφή του Μαδούρο, προκαλώντας νέες αβεβαιότητα.
Προκλήσεις στην αναδιάρθρωση
Η αναδιάρθρωση του χρέους της Βενεζουέλας θα είναι μια μακροχρόνια και σύνθετη διαδικασία, λόγω της πολυπλοκότητας των νομικών αξιώσεων και της πολιτικής αστάθειας, αναφέρει το Bloomberg. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι ένα πιθανό πρόγραμμα του ΔΝΤ θα μπορούσε να αποτελέσει τον άξονα για τη διαπραγμάτευση των χρεών, αλλά η Βενεζουέλα έχει να πραγματοποιήσει ετήσια διαβούλευση με τον οργανισμό εδώ και δύο δεκαετίες, εξηγεί το Reuters.
Ο Robert Koenigsberger της Gramercy Funds Management λέει στο Bloomberg ότι η αναδιάρθρωση θα εξαρτηθεί από τη μόνιμη συγκρότηση κυβέρνησης που θα γίνει αποδεκτή από τις ΗΠΑ. Αν η νέα διακυβέρνηση συνεργαστεί, η χώρα θα μπορούσε να επιστρέψει στις διεθνείς αγορές κεφαλαίου και να αξιοποιήσει τη δυναμική των επενδύσεων για την αποκατάσταση της παραγωγής πετρελαίου.
Ευκαιρίες και κίνδυνοι για τους επενδυτές
Για τους επενδυτές, η Βενεζουέλα προσφέρει μία από τις πιο επικερδείς ευκαιρίες στον αναπτυσσόμενο κόσμο, καθώς η προοπτική πολιτικής αλλαγής και η αμερικανική παρέμβαση αυξάνουν την πιθανότητα ανάκτησης κεφαλαίου. Ωστόσο, η αγορά παραμένει κυριαρχούμενη από hedge funds και ειδικούς σε distressed debt, με περιορισμένο όγκο συναλλαγών και υψηλό ρίσκο.
Η Βενεζουέλα, λοιπόν, βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο: η πολιτική αστάθεια συνυπάρχει με οικονομικές ευκαιρίες, και οι αποφάσεις των ΗΠΑ θα καθορίσουν όχι μόνο την τύχη του χρέους αλλά και την επιστροφή της χώρας στον διεθνή οικονομικό χάρτη.
