Ανοιγμα οικονομικών ευκαιριών ή αρχή μιας κλιμάκωσης παγκόσμιων συγκρούσεων; Η αμερικανική επιδρομή στη Βενεζουέλα με τη σύλληψη του ηγέτη της χώρας Νικολάς Μαδούρο και η ωμή προειδοποίηση Τραμπ ότι όποιος δεν συμμορφωθεί προς τις εντολές του θα έχει την ίδια τύχη, προκάλεσε έντονες αλλά διχασμένες αντιδράσεις από επιχειρηματίες και αναλυτές εξωτερικής πολιτικής.
Την ίδια στιγμή, οι παγκόσμιοι επενδυτές αντιμετωπίζουν μια νέα έξαρση του γεωπολιτικού κινδύνου, καθώς, μπορεί η επέμβαση Τραμπ -κόντρα στο διεθνές δίκαιο και η πρώτη τέτοιου είδους μετά την εισβολή στον Παναμά το 1989- να ξεκλειδώσει τα τεράστια αποθέματα πετρελαίου της χώρας -τα μεγαλύτερα στον κόσμο- και να ενισχύσει τα επικίνδυνα περιουσιακά στοιχεία μακροπρόθεσμα, αλλά ενδέχεται και να προκαλέσει μαζική φυγή προς ασφαλέστερες επενδύσεις όταν ξαναρχίσουν οι συναλλαγές.
Ο Τραμπ δήλωσε τις πρώτες ώρες μετά τη σύλληψη του Μαδούρο ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα «διοικούν τη χώρα μέχρι να μπορέσουμε να πραγματοποιήσουμε μια ασφαλή, ορθή και συνετή μετάβαση», χωρίς να δώσει περισσότερα στοιχεία για το πώς θα λειτουργήσει αυτό. Ταυτόχρονα, τόσο ο ίδιος όσο και οι κορυφαίοι σύμβουλοί του κατέστησαν σαφές ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να μην σταματήσουν εκεί — και ζήτησαν από τον υπόλοιπο κόσμο να το λάβει υπόψη.
«Τα γεγονότα μας υπενθυμίζουν ότι οι γεωπολιτικές εντάσεις συνεχίζουν να κυριαρχούν στα πρωτοσέλιδα και να επηρεάζουν τις αγορές», δήλωσε ο Marchel Alexandrovich, οικονομολόγος της Saltmarsh Economics. «Είναι σαφές ότι οι αγορές πρέπει να αντιμετωπίσουν σημαντικά μεγαλύτερο κίνδυνο από ό,τι είχαν συνηθίσει υπό τις προηγούμενες αμερικανικές κυβερνήσεις», προειδοποίησε ο ίδιος.
Ολα για το πετρέλαιο
Οι εξελίξεις και τα όσα ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε μετά την επέμβαση κατέρριψαν μέσα σε μια στιγμή το αφήγημα του Λευκού Οίκου ότι η πίεση που ασκούσε όλους τους προηγούμενους μήνες αφορούσε την πάταξη του ναρκεμπορίου. Κατέστη πέρα για πέρα σαφές ότι αυτό δεν ήταν τίποτα περισσότερο παρά το πρόσχημα για να αποκτήσουν οι ΗΠΑ και οι πετρελαϊκοί κολοσσοί τους πρόσβαση σε ένα από τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο.
Η κίνηση της κυβέρνησης Τραμπ να ανατρέψει τον Νικολάς Μαδούρο ανοίγει τον δρόμο για τις αμερικανικές πετρελαϊκές να ανακτήσουν τη θέση τους στη νοτιοαμερικανική χώρα, δήλωσε χωρίς περιστροφές ο Ντόναλντ Τραμπ μετά τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας. «Θα καλέσουμε τις μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες των Ηνωμένων Πολιτειών, τις μεγαλύτερες στον κόσμο, να επενδύσουν δισεκατομμύρια δολάρια, να επισκευάσουν τις κατεστραμμένες υποδομές, τις πετρελαϊκές υποδομές, και να αρχίσουν να αποφέρουν κέρδη στη χώρα», είπε.
Ο Μοχάμεντ Ελ Εριάν, πώην διευθύνων σύμβουλος του κολοσσού ομολογιακών αμοιβαίων κεφαλαίων PIMCO, δήλωσε σε μια ανάρτησή του στο X ότι η οικονομική και χρηματοπιστωτική αντίδραση στην ανατροπή του Μαδούρο είναι ακόμη ασαφής. Εξήγησε, όμως, ότι «πιθανότατα θα είχαμε δει μια άμεση αποσύνδεση των τιμών του πετρελαίου (χαμηλότερες λόγω της προοπτικής αύξησης των εξαγωγών της Βενεζουέλας, ανάλογα με τη διαδοχή στην ηγεσία της χώρας) από τον χρυσό (υψηλότερες λόγω των ροών προς ασφαλή καταφύγια εν μέσω αυξημένης αβεβαιότητας)».
«Από επενδυτική άποψη, αυτό θα μπορούσε να απελευθερώσει τεράστιες ποσότητες πετρελαϊκών αποθεμάτων με την πάροδο του χρόνου», δήλωσε στο Reuters ο Brian Jacobsen, επικεφαλής οικονομικής στρατηγικής της Annex Wealth Management. «Οι αγορές μερικές φορές μεταβαίνουν σε κατάσταση αποφυγής κινδύνου λόγω των ανησυχιών για σύγκρουση, αλλά μόλις η σύγκρουση ξεκινήσει, γρήγορα επιστρέφουν σε κατάσταση ανάληψης κινδύνου», επεσήμανε δίνοντας το στίγμα της συμπεριφοράς των επενδυτών.
Ωστόσο, οι περισσότεροι αναλυτές συμφωνούν ότι θα χρειαστούν χρόνια για να αυξηθεί σημαντικά η παραγωγή της Βενεζουέλας, η οποία έχει μειωθεί δραματικά τις τελευταίες δεκαετίες λόγω κακής διαχείρισης και έλλειψης επενδύσεων από ξένες εταιρείες μετά την εθνικοποίηση των πετρελαϊκών δραστηριοτήτων από την κυβέρνηση τη δεκαετία του 2000, συμπεριλαμβανομένων των περιουσιακών στοιχείων της Exxon Mobil και της ConocoPhillips.
Η σύνοψη των πρώτων σχολίων επιτυχημένων επιχειρηματιών και κυρυφαίων αναλυτών, που μίλησαν στο Business Insider, αποτελεί ενδιαφέρον υλικό ως πρώτη βάση για την ευρύτερη συζήτηση που έχει ήδη ανοίξει με φόντο τα όσα συμβαίνουν και πώς θα επηρεάσουν το διεθνές τοπίο τόσο σε οικονομικό όσο και σε γεωπολιτικό επίπεδο.
Charles Myers
Ο Myers, πρόεδρος της εταιρείας συμβούλων πολιτικού κινδύνου Signum Global Advisors, δήλωσε ότι οι ξένες επενδύσεις στον τομέα του πετρελαίου, του τουρισμού και των κατασκευών θα αποτελέσουν τον «πυρήνα» της οικονομικής ανάκαμψης της Βενεζουέλας στο μέλλον, προσθέτοντας ότι αναμένει η οικονομία της χώρας να αναπτυχθεί «ταχύτερα τα επόμενα δύο χρόνια από ό,τι ευρύτερα προβλέπεται, λόγω της έκτασης ή της κλίμακας των ξένων επενδύσεων».
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Myers, επίσης πρώην επικεφαλής της εταιρείας επενδυτικών συμβουλών Evercore, σχεδιάζει ένα ταξίδι 15-20 επενδυτών στη Βενεζουέλα τον Μάρτιο, με σκοπό τον εντοπισμό επενδυτικών ευκαιριών. Η Signum Global Advisors έχει διοργανώσει παρόμοια ταξίδια για ομάδες επενδυτών στη Συρία και στην Ουκρανία.
Ian Bremmer
Ο Bremmer, ιδρυτής της εταιρείας έρευνας και συμβουλευτικής πολιτικού κινδύνου Eurasia Group, έγραψε σε μια ανάρτηση στο LinkedIn ότι «οι ΗΠΑ υποθέτουν πως οι επόμενοι ηγέτες της Βενεζουέλας θα κάνουν πλέον ό,τι θέλουν οι Αμερικανοί, επειδή μόλις είδαν το “αλλιώς”».
Η ανάρτηση συνοδευόταν από μια φωτογραφία με ένα σχέδιο ενός αλόγου. Το μισό άλογο ήταν σχεδιασμένο άριστα και είχε την επιγραφή «Επιχείρηση SOF για τη σύλληψη του Μαδούρο», ενώ το άλλο μισό ήταν ένα ατελές, απλοϊκό παιδικό σχέδιο με την επιγραφή «σχέδια για το μέλλον της Βενεζουέλας». Ο Bremmer σχολίαζε κάτω από την εικόνα: «Δεν θα το αποκαλούσα ακριβώς σχέδιο», πρόσθεσε ο Bremmer.
Σε ξεχωριστή ανάρτηση, έγραψε: «Ο νόμος της ζούγκλας είναι επικίνδυνος. Αυτό που ισχύει για τους εχθρούς σου σήμερα, μπορεί να ισχύσει για σένα αύριο. Μην κάνεις λάθος για το πού κατευθύνεται ο κόσμος».
Bill Ackman
Ο δισεκατομμυριούχος διαχειριστής hedge fund έγραψε σε μια ανάρτηση στο X ότι «Η απομάκρυνση του Μαδούρο θα μειώσει τις τιμές του πετρελαίου, κάτι που είναι καλό για την Αμερική και πολύ κακό για τη Ρωσία. Μια πιο αδύναμη ρωσική οικονομία θα αυξήσει την πιθανότητα να τελειώσει νωρίτερα ο πόλεμος στην Ουκρανία και με πιο ευνοϊκούς όρους για την Ουκρανία. Και ο Πούτιν θα κοιμάται στο ασφαλές δωμάτιό του από εδώ και στο εξής».
Χένρι Γκάο
Ο Γκάο είναι ανώτερος ερευνητής στο Κέντρο για την Καινοτομία στη Διεθνή Διακυβέρνηση και καθηγητής νομικής στο Πανεπιστήμιο Διοίκησης της Σιγκαπούρης. Σε μια σειρά αναρτήσεων στο X, είπε ότι η επιδρομή στο Καράκας σηματοδότησε την έλευση «του θαυμάσιου νέου κόσμου του διεθνούς δικαίου».
«Η σύλληψη του Μαδούρο προκάλεσε τη μεγαλύτερη αναβίωση του διεθνούς δικαίου από την εποχή του Γκρότιους — και μέσα σε μια νύχτα μετέτρεψε όλους τους χρήστες του X σε ειδικούς του διεθνούς δικαίου, πρόθυμους να συγκρίνουν τη Βενεζουέλα με την Ταϊβάν», έγραψε.
«Ωστόσο, η Κίνα δεν έχει αντιμετωπίσει ποτέ το ζήτημα της Ταϊβάν ως θέμα διεθνούς δικαίου», συνέχισε. «Πάντα το έχει θεωρήσει ως εσωτερική υπόθεση, με την Ταϊβάν να θεωρείται αποστάτρια επαρχία. Ο λόγος για τον οποίο η Κίνα δεν έχει αναλάβει δράση δεν είναι επειδή στερείται νομικής δικαιολογίας, αλλά επειδή στερείται της ικανότητας. Επομένως, οι αμερικανικές επιχειρήσεις στη Βενεζουέλα δεν παρέχουν στην Κίνα πρόσθετη νομική δικαιολογία».
Γερουσιαστής Ελίζαμπεθ Γουόρεν
Η δημοκρατική γερουσιαστής από τη Μασαχουσέτη, Ελίζαμπεθ Γουόρεν, είναι πρώην καθηγήτρια Νομικής στο Χάρβαρντ με βαθιά εμπειρία σε θέματα πτώχευσης και καταναλωτικής χρηματοδότησης. Σε μια ανάρτηση στο X, έγραψε ότι η ενέργεια του Τραμπ να συλλάβει τον Μαδούρο, «ανεξάρτητα από το πόσο τρομερός δικτάτορας είναι — είναι αντισυνταγματική και απειλεί να σύρει τις ΗΠΑ σε περαιτέρω συγκρούσεις στην περιοχή».
«Τι σημαίνει ότι οι ΗΠΑ θα “διοικούν” τη Βενεζουέλα και τι θα κάνει ο Τραμπ στη συνέχεια σε παγκόσμιο επίπεδο;» έγραψε η Γουόρεν. «Ο αμερικανικός λαός ψήφισε για χαμηλότερο κόστος, όχι για τον επικίνδυνο στρατιωτικό τυχοδιωκτισμό του Τραμπ στο εξωτερικό, ο οποίος δεν θα κάνει τον αμερικανικό λαό πιο ασφαλή».
Ιλον Μασκ
Ο διευθύνων σύμβουλος της Tesla και της SpaceX που σύντομα μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον Τραμπ με την αμέριστη υποστήριξη του ίδιου έφτασε…στα μαχαίρια με τον μέχρι τότε «κολλητό» του, δημοσίευσε το σαββατοκύριακο αλλεπάλληλους επαίνους για την κυβέρνηση Τραμπ και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Βενεζουέλα, σχολιάζοντας ότι είναι «συγκινητικό να βλέπεις τόσους πολλούς Βενεζουελανούς να γιορτάζουν την απελευθέρωση της χώρας τους από έναν βίαιο τύραννο».
Σε άλλη ανάρτηση, ο Μασκ αναδημοσίευσε μια φωτογραφία του Λευκού Οίκου με τον Μαδούρο να επιβιβάζεται στο USS Iwo Jima μετά τη σύλληψή του, με τη λεζάντα «Συγχαρητήρια, Πρόεδρε Τραμπ! Αυτή είναι μια νίκη για τον κόσμο και ένα σαφές μήνυμα προς όλους τους κακούς δικτάτορες».
