Τίποτα δεν εκφράζει πιο εύγλωττα την αποδυνάμωση του Κογκρέσου των ΗΠΑ υπό τη δεύτερη προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ από την απροκάλυπτα παράτολμη απαγωγή του ηγέτη της εκλεγμένου Βενεζουέλας, Νικολά Μαδούρο, και της συζύγου του, Σίλια, επισημαίνει σε ανάλυσή του Guardian.
Μόνο αφού ξεκίνησε η επιχείρηση απαγωγής του Μαδούρο, η κυβέρνηση μπήκε στον κόπο να ενημερώσει τα μέλη της «ομάδας των οκτώ» του Κογκρέσου
Ο Τραμπ δεν αναγνώρισε καν το δικαίωμα του Κογκρέσου να γνωρίζει την επιχείρησή των ειδικών δυνάμεων στο έδαφος του Καράκας κρατώντας τα ανώτερα μέλη στο σκοτάδι μέχρι να ξεκινήσει η επιχείρηση σύλληψης του ισχυρού άνδρα της Βενεζουέλας.
Μόνο αφού ξεκίνησε η επιχείρηση απαγωγής του Μαδούρο, η κυβέρνηση μπήκε στον κόπο να ενημερώσει τα μέλη της «ομάδας των οκτώ» του Κογκρέσου: τους κορυφαίους ηγέτες των Ρεπουμπλικάνων και των Δημοκρατικών της Γερουσίας και της Βουλής των Αντιπροσώπων, καθώς και τους προέδρους και τα ανώτερα μέλη των επιτροπών πληροφοριών των δύο σωμάτων.
Αυτό αποτελεί μια εμφανή απόκλιση από το συνηθισμένο, όπως είχε παρατηρήσει και ο ίδιος ο Τραμπ στο παρελθόν. Όταν ο Κασέμ Σουλεϊμανί, διοικητής της δύναμης Quds της Ιρανικής Επαναστατικής Φρουράς, σκοτώθηκε σε στοχευμένη επίθεση κατά τη διάρκεια της πρώτης προεδρίας του Τραμπ τον Ιανουάριο του 2020, το Κογκρέσο ενημερώθηκε με ακρίβεια, σύμφωνα με άτομα που συμμετείχαν στην επιχείρηση.
Με μία κίνηση, η απαγωγή Μαδούρο φάνηκε να καθιστά το Ψήφισμα για τα Πολεμικά Εξουσιοδοτήματα του 1973 παρωχημένο, αν όχι εντελώς προϊόν… φαντασίας.
Ο νόμος του 1973 – που ψηφίστηκε μετά τον πόλεμο του Βιετνάμ εν μέσω ευρείας ανησυχίας για μια εκκολαπτόμενη «αυτοκρατορική προεδρία» – απαιτεί από τον πρόεδρο να ενημερώνει το Κογκρέσο εντός 48 ωρών από την αποστολή στρατευμάτων σε εχθροπραξίες και να τα αποσύρει μετά από 60 ημέρες, εκτός αν το Κογκρέσο εγκρίνει την ενέργεια ή κηρύξει πόλεμο.
Ήταν μια αντίδραση στην κατάχρηση, όπως θεωρήθηκε, του περιβόητου Ψηφίσματος του Κόλπου Τονκίν του 1964 από τον Λίντον Τζόνσον, ένα φαινομενικά περιορισμένο μέτρο που ο Τζόνσον τελικά εκμεταλλεύτηκε για να συνεχίσει για απεριόριστο χρονικό διάστημα τον πόλεμο στο Βιετνάμ.
Ωστόσο, πολύ πριν από την επιχείρηση απαγωγής του Μαδούρο, ο Τραμπ είχε ουσιαστικά επικοινωνήσει ότι θεωρούσε τέτοιους περιορισμούς του Κογκρέσου άκυρους και ανίσχυρους, προσφέροντας μια σειρά εναλλακτικών νομικών δικαιολογιών – συμπεριλαμβανομένων εκτελεστικών διαταγμάτων που κήρυτταν τον ηγέτη της Βενεζουέλας και τους συνεργάτες του «ναρκοτρομοκράτες» και, ως εκ τούτου, υποκείμενους σε παρόμοιες αρχές που διέπουν τον «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας» μετά το 2001.
Η αποτελεσματικότητά της στο να περιορίζει τους προέδρους από πολεμικές ενέργειες έχει από καιρό αποδειχθεί περιορισμένη, όπως αποδεικνύουν οι παρατεταμένοι πόλεμοι στο Ιράκ και το Αφγανιστάν – αν και ο Τζορτζ Μπους έλαβε έγκριση από το Κογκρέσο και στις δύο περιπτώσεις.
Η εισβολή στον Παναμά το 1989 – που πραγματοποιήθηκε υπό την κυβέρνηση του Τζορτζ Μπους για να ανατρέψει τον δικτάτορα της Κεντρικής Αμερικής, Μανουέλ Νοριέγκα – διεξήχθη χωρίς προηγούμενη κήρυξη πολέμου ή συγκεκριμένη έγκριση από το Κογκρέσο. Ωστόσο, ο Μπους είχε φροντίσει να εξασφαλίσει εκ των προτέρων τη στήριξη και των δύο κομμάτων στο Καπιτώλιο.
Ο Μπαράκ Ομπάμα δεν ζήτησε συγκεκριμένη προηγούμενη έγκριση από το Κογκρέσο πριν από την επιχείρηση για την εξόντωση του Οσάμα Μπιν Λάντεν στο Πακιστάν το 2011, αλλά ενήργησε βάσει της εξουσιοδότησης για τη χρήση στρατιωτικής δύναμης (AUMF), που ψηφίστηκε από το Κογκρέσο μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της Αλ Κάιντα στη Νέα Υόρκη και την Ουάσινγκτον στις 11 Σεπτεμβρίου 2001.
Υπό την προεδρία Τραμπ 2.0, δεν ζητήθηκε έγκριση για τη μαζική στρατιωτική συγκέντρωση στα ανοικτά των ακτών της Βενεζουέλας ή για τις περίπου 35 θανατηφόρες επιθέσεις εναντίον σκαφών που φέρονται – κατά τους αμερικανικούς ισχυρισμούς- να μετέφεραν ναρκωτικά, οι οποίες έχουν σκοτώσει τουλάχιστον 115 άτομα από τον περασμένο Σεπτέμβριο. Ομοίως, η ανάπτυξη μιας τεράστιας στρατιωτικής δύναμης στα ανοικτά της Βενεζουέλας, συμπεριλαμβανομένου του μεγαλύτερου αεροπλανοφόρου των ΗΠΑ, πραγματοποιήθηκε χωρίς να ζητηθεί έγκριση.
Περιφρόνηση από Τραμπ
Η περιφρόνηση που υπονοείται στις εξηγήσεις του Τραμπ και του Μάρκο Ρούμπιο ως προς το γιατί οι πληροφορίες για την επιδρομή κατά του Μαδούρο αποκρύφτηκαν ακόμη και από υψηλόβαθμα στελέχη του Κογκρέσου – ότι δεν είναι αξιόπιστοι επειδή ενδέχεται να διαρρεύσουν – είναι αδιαμφισβήτητη.
«Απλά δεν είναι το είδος της αποστολής για την οποία μπορείς να καλέσεις τους ανθρώπους και να τους πεις: “Ει, μπορεί να το κάνουμε αυτό κάποια στιγμή μέσα στις επόμενες 15 ημέρες”», δήλωσε ο Ρούμπιο στους δημοσιογράφους.
Προκαλούμενοι από αυτή την υπεροπτική αδιαφορία, οι Δημοκρατικοί του Κογκρέσου αντέδρασαν σφοδρά το Σάββατο, απαιτώντας επίμονα να ενημερωθούν για μελλοντικές ενέργειες.
«Ο Πρόεδρος Τραμπ δεν έκρυψε τις προθέσεις του να καταργήσει ουσιαστικά το Κογκρέσο, και αυτό το μοτίβο συνεχίζεται σήμερα με την κατάφωρη αδιαφορία του για τις πολεμικές εξουσίες του Κογκρέσου που προβλέπονται στο Άρθρο 1, οι οποίες είναι ουσιαστικές για το συνταγματικό μας σύστημα ελέγχων και ισορροπιών», δήλωσε η Νάνσι Πελόσι, πρώην Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Ο Μαρκ Γουόρνερ, ανώτερος μέλος των Δημοκρατικών στην επιτροπή πληροφοριών της Γερουσίας και μέλος της «ομάδας των οκτώ», δήλωσε: «Το Σύνταγμά μας αναθέτει τις πιο σοβαρές αποφάσεις σχετικά με τη χρήση στρατιωτικής δύναμης στο Κογκρέσο για έναν λόγο. Η χρήση στρατιωτικής δύναμης για την επιβολή αλλαγής καθεστώτος απαιτεί την πιο προσεκτική εξέταση, ακριβώς επειδή οι συνέπειες δεν τελειώνουν με την αρχική επίθεση».
Και ο Τιμ Κέιν, δημοκρατικός γερουσιαστής της Βιρτζίνια, ο οποίος τον περασμένο μήνα υπέβαλε ψήφισμα για τα πολεμικά δικαιώματα με σκοπό να περιορίσει τις ενέργειες της κυβέρνησης στη Βενεζουέλα, δήλωσε: «Είναι καιρός το Κογκρέσο να επαναβεβαιώσει τον κρίσιμο συνταγματικό του ρόλο σε θέματα πολέμου, ειρήνης, διπλωματίας και εμπορίου».
Πρόσθεσε: «Πού θα οδηγήσει αυτό; Θα αναπτύξει ο πρόεδρος τα στρατεύματά μας για να προστατεύσει τους διαδηλωτές στο Ιράν; Για να επιβάλει την εύθραυστη εκεχειρία στη Γάζα; Για να πολεμήσει τους τρομοκράτες στη Νιγηρία; Για να καταλάβει τη Γροιλανδία ή τη διώρυγα του Παναμά; Για να καταστείλει τους Αμερικανούς που συγκεντρώνονται ειρηνικά για να διαμαρτυρηθούν για τις πολιτικές του;»
Ωστόσο, είναι δύσκολο να μην διακρίνει κανείς μια αίσθηση ανίσχυρης ματαιότητας στον χορό της αγανάκτησης των Δημοκρατικών, σημειώνει ο Guardian.
Με εξαίρεση μερικούς γνωστούς για τον επικριτικό τους λόγο, Ρεπουμπλικάνους, όπως ο Τόμας Μάσσι, εκπρόσωπος από το Κεντάκι, οι κριτικές των Ρεπουμπλικάνων ήταν ήπιες, ανεξάρτητα από τις προσωπικές επιφυλάξεις που μπορεί να είχαν ορισμένοι για την υπερβολική ανάληψη προεδρικών εξουσιών από τον Τραμπ εις βάρος τους.
Ο Ματ Ντας, πρώην σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Μπέρνι Σάντερς, του αριστερού γερουσιαστή του Βερμόντ, ανέφερε τον Μάικ Λι, Ρεπουμπλικανό γερουσιαστή από τη Γιούτα, ως παράδειγμα του πόσο πολύ έχουν υποχωρήσει τα μέλη του κόμματος στο Κογκρέσο έναντι του προέδρου.
Αφού αρχικά εξέφρασε επιφυλάξεις σχετικά με την έλλειψη εξουσιοδότησης από το Κογκρέσο, ο Λι άλλαξε απότομα στάση – προφανώς μετά από συζήτηση με τον Ρούμπιο – λέγοντας ότι η “σύλληψη” του Μαδούρo ήταν εντός «της εγγενούς εξουσίας του προέδρου, σύμφωνα με το Άρθρο II του Συντάγματος, να προστατεύει το προσωπικό των ΗΠΑ από πραγματική ή επικείμενη επίθεση».
