Αντιμέτωποι με τις καταιγιστικές εξελίξεις στη Βενεζουέλα και τις ευρύτερες επιπτώσεις τους σε γεωπολιτικό και οικονομικό επίπεδο βρίσκονται οι επενδυτές, οι οποίοι τις πρώτες ώρες μετά την αμερικανική επέμβαση στη χώρα και τη σύλληψη του ηγέτη της, Νικολάς Μαδούρο εξετάζουν εάν πρόκειται για ένα ακόμη παροδικό σοκ που θα ξεχαστεί γρήγορα από τα χαρτοφυλάκια ή εάν αλλάζει με έναν πιο μόνιμο χαρακτήρα ο τρόπος με τον οποίο η πολιτική εξουσία αποτιμάται στα περιουσιακά στοιχεία.
Μέχρι στιγμής, πάντως, παρά τα ανησυχητικά πρωτοσέλιδα, η αγορά δεν έδειξε να πανικοβάλλεται – αντίθετα εμφανίζεται ιδιαίτερα συγκρατημένη, όπως παρατήρησε ο Jung In Yun, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Fibonacci Asset Management, ο οποίος διέκδινε ότι οι κινήσεις των επενδυτών μέχρι στιγμής αντανακλούν «μέτρια αντιστάθμιση κινδύνου και όχι φυγή προς ασφαλείς επενδύσεις».
Οι τιμές του χρυσού αυξήθηκαν κατά 2% στα 4.419 δολάρια ανά ουγγιά τη Δευτέρα, ενώ το δολάριο σημείωσε μικρή άνοδο. Ο δείκτης του δολαρίου, ο οποίος μετρά την αξία του δολαρίου έναντι ενός καλαθιού έξι σημαντικών νομισμάτων, ενισχύθηκε κατά 0,2% στα 98,662.
Άλλοι δείκτες της αγοράς παραμένουν σχετικά αμετάβλητοι. Οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων δεν έχουν αλλάξει σημαντικά, με τις αποδόσεις των 10ετών και 2ετών ομολόγων να παραμένουν σχετικά αμετάβλητες στο 4,187% και 3,475% αντίστοιχα. Ο δείκτης MSCI All Country World Index, που μετρά την απόδοση των παγκόσμιων χρηματιστηριακών αγορών, σημείωσε άνοδο 0,48%.
Οι επενδυτές παρακολουθούν μια σειρά από σημάδια, προκειμένου να καθορίσουν τη στρατηγική τους. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν τα εξής πέντε:
1. Δομή της αγοράς πετρελαίου, όχι τιμές spot
Το πρώτο κριτήριο για να διαπιστωθεί αν οι εξελίξεις στη Βενεζουέλα έχουν συστημική σημασία για τις αγορές δεν είναι οι τιμές στις οποίες κινείται η διαπραγμάτευση του πετρελαίου σήμερα, αλλά πώς είναι δομημένη η αγορά.
«Το κλειδί εδώ είναι αν η προσφορά στην αγορά πετρελαίου θα μειωθεί», είπε ο Billy Leung, ανώτερος επενδυτικός στρατηγικός στην Global X ETFs, μιλώντας στο CNBC. «Όσο το Brent διαπραγματεύεται γύρω στα 60 δολάρια ΗΠΑ και η καμπύλη προθεσμιακών συμβολαίων παραμένει σε contango, η αγορά σηματοδοτεί άφθονη προσφορά και περιορισμένη ανησυχία για διαταραχές από τη Βενεζουέλα.
«Μια μετατόπιση backwardation θα υποδείκνυε ότι αυτό γίνεται ένα πραγματικό πρόβλημα προσφοράς και όχι ένα γεγονός που “γράφει” πρωτοσέλιδα. Κάτι που δεν συμβαίνει αυτήν τη στιγμή».
Όταν μια κρίση απειλεί πραγματικά τον εφοδιασμό με πετρέλαιο, οι αγοραστές συνήθως σπεύδουν να εξασφαλίσουν αμέσως βαρέλια, ωθώντας τις βραχυπρόθεσμες τιμές πάνω από τις τιμές των προθεσμιακών συμβολαίων. Αυτό δημιουργεί μια δομή αγοράς γνωστή ως backwardation, και είναι ένα κλασικό σημάδι σπάνιας συγκυρίας και πανικού. Μέχρι να στενέψει η καμπύλη του πετρελαίου, οι επενδυτές δεν θεωρούν τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα ως απειλή για το παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα.
Αυτό το μήνυμα επαναλαμβάνεται σε ολόκληρο τον ενεργειακό τομέα. Η Βενεζουέλα παράγει περίπου 1 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα, που αντιστοιχεί σε περίπου 1% της παγκόσμιας προσφοράς. Επιπλέον, οι βασικές υποδομές παραμένουν σε λειτουργία. Ο ΟΠΕΚ+ έχει σταματήσει τις αυξήσεις της προσφοράς, τα αποθέματα είναι άφθονα και οι συνθήκες παγκόσμιου πλεονάσματος συνεχίζουν να κυριαρχούν στις τιμές, όπως παρατηρούν οι εμπειρογνώμονες.
Οπως το θέτει ο Norbert Rücker, επικεφαλής οικονομικών και έρευνας επόμενης γενιάς στη Julius Baer: «Πιστεύουμε ότι αυτά τα γεγονότα ενέχουν ελάχιστους κινδύνους για την προσφορά στο βραχυπρόθεσμο μέλλον και, ως εκ τούτου, προσφέρουν ελάχιστες πιθανότητες για σημαντική ανάκαμψη των τιμών του πετρελαίου… Η αγορά πετρελαίου φαίνεται να βρίσκεται σε διαρκές πλεόνασμα».
2. Τιμολόγηση της μεταβλητότητας
Ένα άλλο σαφές σημάδι που αναζητά η αγορά είναι η μεταβλητότητα — ή για την ακρίβεια η έλλειψή της. Ο Δείκτης Μεταβλητότητας, ο οποίος παρακολουθεί την αναμενόμενη μεταβλητότητα στην αμερικανική χρηματιστηριακή αγορά για τις επόμενες 30 ημέρες, βρίσκεται επί του παρόντος στο 14,5.
Ο αριθμός αυτός είναι πολύ κάτω από τα επίπεδα πίεσης και μακριά από την απότομη άνοδο άνω του 50 που παρατηρήθηκε κατά τη διάρκεια των δασμολογικών σοκ του περασμένου έτους, σημείωσε ο Leung. «Αυτό σημαίνει ότι οι αγορές δεν πληρώνουν για προστασία από κινδύνους παρά τα αυξημένα γεωπολιτικά πρωτοσέλιδα», είπε ο Leung.
Ο Ed Yardeni, πρόεδρος της Yardeni Research, σημείωσε ομοίως ότι οι αγορές «περιμένουν να δουν τι θα συμβεί στη συνέχεια. Επομένως, η αρχική αντίδραση είναι σχετικά συγκρατημένη».
3. Πραγματικές αποδόσεις και πιστωτικά περιθώρια στις ΗΠΑ
Εάν η Βενεζουέλα προκαλούσε μια ευρύτερη ανατιμολόγηση του κινδύνου, αυτό θα αποτυπωνόταν με πτώση των αποδόσεων των ομολόγων και αύξηση των προσδοκιών για τον πληθωρισμό — κάτι που δεν συμβαίνει, σύμφωνα με τους παρατηρητές της αγοράς.
Μέχρι στιγμής, οι πραγματικές αποδόσεις παραμένουν υψηλές, κάτι που αντανακλά εν μέρει το βαρύ χρέος των ΗΠΑ. Οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό είναι επίσης σταθερές, γεγονός που υποδηλώνει ότι δεν υπάρχει σημαντική αλλαγή στις προοπτικές για την ανάπτυξη ή τον πληθωρισμό, δήλωσε ο Leung.
Οι επενδυτές παρακολουθούν επίσης τις πιστωτικές αγορές, οι οποίες συχνά προειδοποιούν για την πίεση νωρίτερα από τις μετοχές.
«Οι πιστωτικές αγορές τείνουν να αποτιμούν την πίεση νωρίτερα, και μερικές φορές καλύτερα, από τις μετοχές», δήλωσε ο Leung. «Τα περιθώρια υψηλής απόδοσης και των αναδυόμενων αγορών είναι οι βασικοί δείκτες που πρέπει να παρακολουθούμε. Τα ομόλογα της Βενεζουέλας από μόνα τους δεν είναι ενδεικτικά, καθώς είναι ήδη σε μεγάλη δυσχέρεια και σε μεγάλο βαθμό άσχετα με την αποτίμηση του παγκόσμιου κινδύνου».
4. Άλλα ασφαλή καταφύγια
Ο χρυσός ήταν ο κύριος ωφελούμενος από τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα, μετά από μια σειρά αλλεπάλληλων ρεκόρ το 2025. Το ίδιο και οι τιμές στο ασήμι που αυξήθηκαν κατά 3% σε 75,2733 δολάρια ανά ουγγιά.
«Αυτό υποδηλώνει μια αυθόρμητη αύξηση στην τιμολόγηση των γεωπολιτικών κινδύνων», δήλωσε στο CNBC ο Steve Brice, παγκόσμιος διευθυντής επενδύσεων της Standard Chartered. Η τράπεζα αναμένει ότι οι τιμές του χρυσού θα φτάσουν τα 4.800 δολάρια ανά ουγγιά φέτος. «Αν μη τι άλλο, αυτές οι εξελίξεις ενδέχεται να επιταχύνουν αυτή την ανατίμηση», πρόσθεσε.
Ενώ ο χρυσός τείνει να έχει καλή απόδοση όταν άλλα περιουσιακά στοιχεία έχουν κακή απόδοση, αποδίδει καλύτερα «όταν οι άνθρωποι χάνουν την πίστη τους στον τρόπο που λειτουργεί ο κόσμος», δήλωσε ο Adrian Ash, διευθυντής έρευνας της BullionVault. «Η επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο έχει καταστρέψει τις υποκείμενες δομές, συμμαχίες και κανόνες στους οποίους οι δυτικές επιχειρήσεις και τα κεφάλαια πίστευαν ότι μπορούσαν να βασιστούν».
5. Επιπτώσεις σε άλλα σημεία ανάφλεξης
Ο μακροπρόθεσμος κίνδυνος δεν είναι η ίδια η Βενεζουέλα, αλλά το αν τα όσα συμβαίνουν αρχής γενομένης από την επέμβαση των ΗΠΑ σε ξένη χώρα θα αλλάξει την πολιτική συμπεριφορά σε άλλα μέρη του κόσμου.
Ο Yardeni σημείωσε ότι η Βενεζουέλα προστίθεται σε έναν ήδη γεμάτο κατάλογο σημείων ανάφλεξης, όπως η Μέση Ανατολή, η Ουκρανία και η περιοχή Κίνας – Ταϊβάν.
«Μέχρι στιγμής, αυτοί οι κίνδυνοι δεν έχουν σταματήσει την παγκόσμια ανοδική πορεία των μετοχών», δήλωσε, αν και έχουν συμβάλει στην αύξηση των τιμών των πολύτιμων μετάλλων.
Ο μακροπρόθεσμος κίνδυνος είναι αν αυτό θα δημιουργήσει ένα προηγούμενο που θα επηρεάσει τη συμπεριφορά αλλού, ιδιαίτερα γύρω από την Ταϊβάν, είπε ο Leung.
«Οι αγορές θα επικεντρωθούν λιγότερο στην πολιτική ρητορική και περισσότερο στο αν αυτό το επεισόδιο θα αλλάξει τις ενέργειες άλλων μεγάλων δυνάμεων», κατέληξε
