Μετά τη μονομερή στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και τον εκθρονισμό του Μαδούρο από την εξουσία, η πλειοψηφία των αναλύσεων στα διεθνή ΜΜΕ —αλλά και εκατομμύρια σχολίων στα μέσα κοινωνική δικτύωσης— επικεντρώθηκε στα τεράστια πετρελαϊκά αποθέματα της νοτιοαμερικάνικης χώρας και πρόβαλε την πρόσβαση σε αυτά ως πραγματική αιτία των όσων συνέβησαν. Άλλωστε και ο ίδιος ο Τραμπ στις δηλώσεις του το Σάββατο τόνισε ότι «…θα έχουμε τις πολύ μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες των Ηνωμένων Πολιτειών, τις μεγαλύτερες του κόσμου, να εισέλθουν, να ξοδέψουν δισεκατομμύρια δολάρια, να επισκευάσουν την άσχημα κατεστραμμένη υποδομή, την πετρελαϊκή υποδομή, και να αρχίσουν να βγάζουν χρήματα για τη χώρα».
Η πραγματικότητα
Παρά τις επιδιώξεις όμως του Τραμπ, η πραγματικότητα μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο δύσκολη όσον αφορά την αναβάθμιση του πετρελαϊκού τομέα της Βενεζουέλας και την επάνοδο της πετρελαϊκής παραγωγής της σε επίπεδα που είχε πριν 10-20 χρόνια. Σήμερα η χώρα παράγει λιγότερο από το 1% της παγκόσμιας παραγωγής αργού πετρελαίου, από 3-%-4% που είχε παλιότερα. Για να ξαναφθάσει αυτά τα επίπεδα θα πρέπει να δαπανηθούν δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια από τις εταιρείες, αμερικάνικες ή άλλες, που θα αναλάβουν αυτό το έργο. Προφανώς αυτές οι επενδύσεις θα χρειαστούν αρκετά χρόνια για να υλοποιηθούν και ο ορίζοντας υλοποίησής τους θα είναι πολύ πέρα από το πέρας της προεδρίας Τραμπ σε 3 χρόνια.
Οι επενδύσεις και οι πετρελαϊκές
Πέρα όμως από τον χρόνο, το δυσκολότερο είναι να πειστούν αυτές οι πολύ μεγάλες πολυεθνικές των υδρογονανθράκων ότι αξίζει να επενδύσουν αυτά τα μεγάλα ποσά στον παρηκμασμένο πετρελαϊκό τομέα της Βενεζουέλας.
Υπάρχουν αρκετοί λόγοι που θα τις κάνουν διστακτικές:
- Πρώτον, οι τιμές του αργού πετρελαίου είναι σε μέτρια επίπεδα και ο πλανήτης βρίσκεται ήδη σε μια κατάσταση όπου η παραγωγή πετρελαίου είναι ήδη όχι ανεπαίσθητα υψηλότερη από τη ζήτηση.
- Δεύτερον, το πετρέλαιο της Βενεζουέλας είναι βαρέος τύπου και η παραγωγή και η επεξεργασία του απαιτεί μεγαλύτερες και πιο περίπλοκες επενδύσεις.
- Τρίτον, στη Βενεζουέλα βρίσκεται ήδη ένας ανταγωνιστής, η Chevron, που θα έχει σημαντικό πλεονέκτημα έναντι κάθε πιθανού νεοεισερχόμενου.
- Τέταρτον, οι μεγάλες πετρελαϊκές εστιάζουν την προσοχή και τις επενδύσεις τους στη γειτονική Γουιάνα με τις μεγάλες ανακαλύψεις κοιτασμάτων την τελευταία δεκαετία. Μάλιστα η αλλαγή του καθεστώτος στη Βενεζουέλα εξαλείφει και τον γεωπολιτικό κίνδυνο για την Γουιάνα, οπότε οι επενδύσεις εκεί γίνονται ακόμα περισσότερο ελκυστικές.
Οι εξαγωγές πετρελαίου στις ΗΠΑ
Είναι βέβαια γεγονός ότι τα διυλιστήρια στο Τέξας και τη Λουιζιάνα των ΗΠΑ είναι ακριβώς σχεδιασμένα για να επεξεργάζονται το βαρύ πετρέλαιο που παράγει —και— η Βενεζουέλα. Άρα θα ήθελαν να δουν να αυξάνονται οι εξαγωγές πετρελαίου προς τις ΗΠΑ. Όμως και η ίδια η Βενεζουέλα διαθέτει πέντε μεγάλα διυλιστήρια τα οποία σήμερα λειτουργούν μόλις στο 1/5 της δυναμικότητάς τους. Εάν λοιπόν γίνουν όντως εκτεταμένες επενδύσεις στον πετρελαϊκό τομέα της Βενεζουέλας τότε είναι πιθανό αυτές να περιλαμβάνουν και την αναγέννηση των διυλιστηρίων της, άρα η όποια αύξηση της παραγωγής πετρελαίου στη χώρα να μην καταλήγει αναγκαστικά σε αμερικάνικα διυλιστήρια αλλά να γίνεται η επεξεργασία της εντός της χώρας.
Τα αποθέματα φυσικού αερίου
Υδρογονάνθρακες είναι όμως και το φυσικό αέριο. Κι από αυτό έχει μεγάλα αποθέματα η Βενεζουέλα. Όμως αυτά είναι κυρίως συσχετιζόμενα με τα κοιτάσματα πετρελαίου. Δηλαδή το ορυκτό αέριο σε αυτή τη νοτιοαμερικάνικη χώρα παράγεται κυρίως ως παραπροϊόν της διαδικασίας εξόρυξης του πετρελαίου. Οπότε η μείωση της παραγωγής πετρελαίου έχει οδηγήσει και σε μείωση της παραγωγής αερίου. Σήμερα η Βενεζουέλα δεν κάνει καθόλου εξαγωγές αερίου, ό,τι παράγεται καταναλώνεται εντός της χώρας ή απλά καίγεται (flare).
Για να γίνουν εξαγωγές αερίου θα πρέπει είτε να ξαναλειτουργήσει ο αγωγός που συνδέει τη Βενεζουέλα με τη γειτονική Κολομβία είτε κάποια υποθαλάσσια κοιτάσματα αερίου της Βενεζουέλας να τροφοδοτήσουν τις εγκαταστάσεις υγροποίησης αερίου στο κοντινό νησί του Τρίνινταντ (και από εκεί να κατευθυνθούν ως LNG οπουδήποτε στον κόσμο).
Χάος και αβεβαιότητα
Όλα αυτά δείχνουν ότι ακόμα και εάν η στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο του Τραμπ και της διοίκησής του για έλεγχο ενεργειακών πηγών και πρώτων υλών ανά τον κόσμο, η υλοποίησή του κάθε άλλο παρά εξασφαλισμένη. Ενώ η μη τήρηση των αρχών του Διεθνούς Δικαίου περισσότερο χάος και αβεβαιότητα είναι πιθανό να φέρουν
Ο Γιώργος Στάμτσης είναι Δρ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός, Στέλεχος Αγοράς Ενέργειας
