Σχέδιο έκτακτης ανάγκης και έγκαιρης ανάκαμψης για την Ουκρανία για την περίοδο 2026-2028, δημοσίευσε ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) στο οποίο περιγράφονται δράσεις, που μπαίνουν σε προτεραιότητα και αφορούν την προστασία των αγροτικών μέσων διαβίωσης, την αποκατάσταση της παραγωγικής ικανότητας και την υποστήριξη της γεωργίας και του αγροδιατροφικού τομέα.
Το σχέδιο εστιάζει στην άμεση στήριξη των αγροτικών οικογενειών και μικρών παραγωγών, στη σταδιακή αποκατάσταση των παραγωγικών πόρων και των αγροτικών εδαφών, καθώς και στη βελτίωση της πρόσβασης στις αγορές και στην ανθεκτικότητα των συστημάτων τροφίμων υπό συνεχιζόμενη πίεση από εμπόδια που προκαλούνται από τις συγκρούσεις.
Σήμερα, το ενεργό χαρτοφυλάκιο του FAO στην Ουκρανία ανέρχεται σε 25,9 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ, εκ των οποίων 24 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ προορίζονται για δραστηριότητες έκτακτης ανάγκης και έγκαιρης ανάκαμψης
«Ο πόλεμος έχει περιπλέξει σημαντικά τη ζωή των Ουκρανών αγροτών – από την πρόσβαση σε γη και μηχανήματα έως την ικανότητα εμπορίας των προϊόντων τους. Ταυτόχρονα, ο αγροτικός τομέας παραμένει ζωτικής σημασίας για την επισιτιστική ασφάλεια, την απασχόληση και την οικονομική σταθερότητα στη χώρα. Γι’ αυτό, μαζί με τους εταίρους μας, επενδύουμε στην ανθεκτικότητα των αγροτικών οικογενειών και στο μέλλον των συστημάτων τροφίμων της Ουκρανίας», δήλωσε ο Taras Vysotskyi, αναπληρωτής υπουργός Οικονομίας, Περιβάλλοντος και Γεωργίας της Ουκρανίας.
Οι πιέσεις
Οι πιέσεις που προκαλούνται από τον πόλεμο είναι ιδιαίτερα έντονες στις περιοχές της πρώτης γραμμής, καθώς οι αγροτικές υποδομές έχουν υποστεί ζημιές ή καταστραφεί, η πρόσβαση στη γη περιορίζεται από εκρηκτικά υπολείμματα πολέμου και οι παραγωγοί αντιμετωπίζουν ελλείψεις σε εργατικό δυναμικό και αυξανόμενο κόστος παραγωγής.
Όλοι αυτοί οι παράγοντες έχουν διαταράξει τους κύκλους παραγωγής, έχουν περιορίσει την πρόσβαση στην αγορά και έχουν αποδυναμώσει την ικανότητα του αγροτικού τομέα να λειτουργεί πέρα από την βασική επιβίωση.
Το σχέδιο έκτακτης ανάγκης και έγκαιρης ανάκαμψης του FAO για την περίοδο 2026-2028 ανταποκρίνεται σε αυτές τις προκλήσεις μέσω μιας ολοκληρωμένης, πολυετούς προσέγγισης που συνδέει την άμεση αγροτική βοήθεια με παρεμβάσεις έγκαιρης ανάκαμψης και οικοδόμησης ανθεκτικότητας.
Το σχέδιο δίνει προτεραιότητα στη διασφάλιση της παραγωγής τροφίμων για τις ευάλωτες αγροτικές οικογένειες και τους μικροκαλλιεργητές, συμβάλλοντας παράλληλα στην αποκατάσταση των παραγωγικών περιουσιακών στοιχείων, υποστηρίζοντας στοχευμένη αποκατάσταση της γεωργικής γης και ενισχύοντας τις οδούς προς μια παραγωγή προσανατολισμένη στην αγορά και ανθεκτική στην κλιματική αλλαγή.
«Οι αγροτικές κοινότητες της Ουκρανίας δεν μπορούν να αντέξουν μια παύση μεταξύ της αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης και της ανάκαμψης», δήλωσε η Shakhnoza Muminova, επικεφαλής του FAO στην Ουκρανία. «Το παρόν σχέδιο έχει δημιουργηθεί για να γεφυρώσει αυτό το χάσμα – προστατεύοντας τα μέσα διαβίωσης τώρα, αποκαθιστώντας την ασφαλή πρόσβαση στη γη και υποστηρίζοντας τους αγρότες και τις αγροτικές οικογένειες να ανοικοδομήσουν την παραγωγή. Η συνεχής, προβλέψιμη υποστήριξη είναι κρίσιμη για την πρόληψη μεγαλύτερων απωλειών και τη διατήρηση των προσπαθειών ανάκαμψης με την πάροδο του χρόνου».
Οι ενισχυτικοί πυλώνες
Το σχέδιο διαρθρώνεται γύρω από τρεις αμοιβαία ενισχυτικούς πυλώνες: στοιχεία και συντονισμό, γεωργία έκτακτης ανάγκης και έγκαιρη ανάκαμψη. Μαζί, αυτοί οι πυλώνες στοχεύουν να διασφαλίσουν ότι η βοήθεια είναι στοχευμένη, βασισμένη σε δεδομένα και ευθυγραμμισμένη με τις εθνικές προτεραιότητες, υποστηρίζοντας παράλληλα τη σταδιακή μετάβαση από την ανθρωπιστική βοήθεια στην ανάκαμψη και τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις περιοχές της πρώτης γραμμής, στις γυναίκες και τους νέους, στους εσωτερικά εκτοπισμένους και στους επαναπατριζόμενους, καθώς και στην αποκατάσταση της αγροτικής γης που έχει πληγεί από εκρηκτικούς κινδύνους – προϋπόθεση για την αποκατάσταση της παραγωγής, την ενίσχυση της επισιτιστικής ασφάλειας και την ενεργοποίηση ασφαλούς οικονομικής δραστηριότητας στις αγροτικές περιοχές. Συνδέοντας την επείγουσα δράση με την έγκαιρη ανάκαμψη και τις παρεμβάσεις προσανατολισμένες στις επενδύσεις, ο FAO επιδιώκει να διατηρήσει το γεωργικό δυναμικό της Ουκρανίας και να υποστηρίξει τον αγροδιατροφικό τομέα ως ακρογωνιαίο λίθο της εθνικής ανθεκτικότητας και της μελλοντικής ανοικοδόμησης.
Σήμερα, το ενεργό χαρτοφυλάκιο του FAO στην Ουκρανία ανέρχεται σε 25,9 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ, εκ των οποίων 24 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ προορίζονται για δραστηριότητες έκτακτης ανάγκης και έγκαιρης ανάκαμψης. Απαιτούνται πρόσθετοι πόροι για την επέκταση της κάλυψης, την πρόληψη περαιτέρω διάβρωσης της παραγωγικής ικανότητας και τη διασφάλιση ότι η γεωργία παραμένει θεμέλιο για την ανάκαμψη και τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.
Ο FAO στην Ουκρανία
Από την κλιμάκωση του πολέμου το 2022, ο FAO έχει υποστηρίξει περισσότερες από 300.000 αγροτικές οικογένειες και σχεδόν 17.000 μικρές επιχειρήσεις αγροδιατροφής. Η βοήθεια περιλαμβάνει σπόρους, ζωοτροφές, κιτ πουλερικών, λύσεις αποθήκευσης σιτηρών, γεννήτριες, συστήματα άρδευσης, μετρητά και κουπόνια, καθώς και αντίστοιχες επιχορηγήσεις – βοηθώντας τις κοινότητες να διατηρήσουν την παραγωγή τροφίμων και τα μέσα διαβίωσης παρά τις συνεχιζόμενες εχθροπραξίες.
Επιπλέον, μέσω δορυφορικής ανάλυσης 2,37 εκατομμυρίων εκταρίων, ο FAO εντόπισε πάνω από ένα εκατομμύριο κρατήρες, που καταδεικνύουν την κλίμακα της μόλυνσης και των ζημιών. Με βάση μια διαδικασία ιεράρχησης πολλαπλών κριτηρίων – συμπεριλαμβανομένης της γεωργικής χρήσης, της προσβασιμότητας και της δυνατότητας εκκαθάρισης – προσδιορίστηκαν 32.000 εκτάρια για παρεμβάσεις κατά των ναρκών. Μέχρι σήμερα, οι αγρότες και οι αγροτικές οικογένειες που καλλιεργούν πάνω από 22.000 εκτάρια έχουν λάβει στοχευμένη στήριξη για να επαναλάβουν τις γεωργικές δραστηριότητες και να ξεκινήσουν την ανοικοδόμηση των μέσων διαβίωσής τους.
