Η αβεβαιότητα γύρω από το διεθνές θεσμικό πλαίσιο για την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας συνεχίζει να επηρεάζει τις επενδυτικές αποφάσεις των πλοιοκτητών, επιβραδύνοντας τον ρυθμό παραγγελιών νεότευκτων πλοίων με εναλλακτικά καύσιμα. Εν μέσω καθυστερήσεων στη λήψη δεσμευτικών αποφάσεων σε επίπεδο Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ) η πλειονότητα της αγοράς τηρεί στάση αναμονής, με όσους προχωρούν σε νέες παραγγελίες να επιλέγουν κατά κύριο λόγο το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) ως την καλύτερη επιλογή μετάβασης στην πράσινη ναυτιλία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του κορυφαίου ναυλομεσιτικού οίκου Clarksons, μέσω του ερευνητικού του βραχίονα Clarksons Research, ο αριθμός των νεότευκτων πλοίων με δυνατότητα χρήσης εναλλακτικών καυσίμων μειώθηκε το 2025. Παρ’ όλα αυτά, οι μακροπρόθεσμες προβλέψεις παραμένουν αισιόδοξες, καθώς εκτιμάται ότι έως το τέλος της δεκαετίας περίπου το 20% του παγκόσμιου στόλου θα είναι συμβατό με καύσιμα χαμηλών ή μηδενικών εκπομπών άνθρακα.
Μείωση παραγγελιών, σταθερές τάσεις
Το Green Technology Tracker της Clarksons Research καταγράφει ότι το 2025 παραγγέλθηκαν 499 πλοία συνολικής χωρητικότητας 41,1 εκατ. gt με δυνατότητα χρήσης εναλλακτικών καυσίμων. Τα πλοία αυτά αντιπροσώπευαν το 37% των συνολικών παραγγελιών του έτους, έναντι 45% το 2024. Αξιοσημείωτο ωστόσο είναι ότι συνολικά οι παραγγελίες νεότευκτων πλοίων το 2025 ήταν μειωμένες κατά 27% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Clarksons Research, Steve Gordon, χαρακτήρισε τις τάσεις υιοθέτησης εναλλακτικών καυσίμων «σχετικά σταθερές» κατά τη διάρκεια του 2025, επισημαίνοντας ότι το συνολικό βιβλίο παραγγελιών πλοίων με τέτοιες δυνατότητες διαμορφώθηκε στο 47%, έναντι 50% το 2024.
Κυριαρχία του LNG στις παραγγελίες πλοίων
Το LNG εξακολουθεί να αποτελεί το κυρίαρχο εναλλακτικό καύσιμο. Το 2025 καταγράφηκαν παραγγελίες για 256 πλοία με δυνατότητα χρήσης LNG (εξαιρουμένων των LNG carriers), έναντι 66 πλοίων με μεθανόλη, πέντε με αμμωνία, 21 με LPG, εννέα με υδρογόνο και 171 πλοίων εξοπλισμένων με μπαταρίες.
Σε όρους χωρητικότητας, το LNG αντιπροσώπευσε το 80% των παραγγελιών νεότευκτων πλοίων με εναλλακτικά καύσιμα, αυξημένο από 75% το 2024. Η Clarksons αποδίδει αυτή την προτίμηση στις ανησυχίες που εξακολουθούν να υπάρχουν για τη διαθεσιμότητα «πράσινων» καυσίμων, όπως η μεθανόλη και η αμμωνία, καθώς και στις περιορισμένες υποδομές ανεφοδιασμού.
Ενδεικτικό είναι ότι σήμερα υποδομές τροφοδοσίας LNG υπάρχουν σε 222 λιμάνια παγκοσμίως, με άλλα 62 να βρίσκονται υπό σχεδιασμό. Αντίθετα, μόλις 48 λιμάνια διαθέτουν ή σχεδιάζουν να αναπτύξουν υποδομές ανεφοδιασμού με μεθανόλη. Παράλληλα, συνδέσεις ηλεκτροδότησης από την ξηρά είναι διαθέσιμες σε 285 λιμάνια, με σχέδια για ακόμη 79.
Ρεκόρ παραδόσεων και επενδύσεις σε τεχνολογίες
Το 2025 αποτέλεσε έτος-ρεκόρ για τις παραδόσεις νεότευκτων πλοίων με δυνατότητα χρήσης εναλλακτικών καυσίμων. Συνολικά παραδόθηκαν 484 πλοία, χωρητικότητας 33,8 εκατ. gt, που αντιστοιχούν στο 44% των συνολικών παραδόσεων. Στις αρχές του 2026, η χωρητικότητα του παγκόσμιου στόλου με τέτοιες δυνατότητες έφτασε το 9%.
Με βάση το υφιστάμενο βιβλίο παραγγελιών και τις προγραμματισμένες επενδύσεις, η Clarksons Research εκτιμά ότι έως το 2030 πάνω από το 20% της παγκόσμιας χωρητικότητας θα είναι συμβατό με εναλλακτικά καύσιμα.
Παράλληλα, τεχνολογίες εξοικονόμησης ενέργειας, όπως η υποβοήθηση με τον άνεμο, έχουν εγκατασταθεί σε 14.189 πλοία, που αντιστοιχούν σε περισσότερο από το 46% της χωρητικότητας του στόλου. Επιπλέον, 50 πλοία σε λειτουργία και επτά υπό παραγγελία δοκιμάζουν τεχνολογίες δέσμευσης άνθρακα επί του πλοίου, ενώ περίπου 3.940 πλοία είναι εξοπλισμένα με συστήματα σύνδεσης ρεύματος από την ξηρά.
Στις αρχές του 2026, το 37% της παγκόσμιας χωρητικότητας διέθετε «eco» κινητήρες, ποσοστό που αναμένεται να αυξηθεί στο 50% έως το 2030, ενώ το 31% του στόλου είναι εξοπλισμένο με συστήματα καθαρισμού εκπομπών SOx.
Η Clarksons Research καταλήγει ότι μακροπρόθεσμα παρατηρείται σταθερή μείωση των ταχυτήτων των πλοίων, αν και βραχυπρόθεσμα αυτές εξακολουθούν να επηρεάζονται έντονα από τις συνθήκες της αγοράς και τις διαταραχές στα παγκόσμια εμπορικά πρότυπα.
