Η στρατιωτική επέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών στη Βενεζουέλα εισάγει μια νέα περίοδο πολιτικής, επιχειρησιακής και οικονομικής αβεβαιότητας, με πιθανές επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές σε βάθος χρόνου, εκτιμά η Morgan Stanley, σε μια πρώτη αποτίμηση της νέας πραγματικότητας που δημιουργούν οι τελευταίες εξελίξεις.
Άλλωστε, όλος ο κόσμος παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις μετά τη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα στις 3 Ιανουαρίου, η οποία οδήγησε στην απομάκρυνση του προέδρου Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του, Σίλια Φλόρες. Και οι δύο αντιμετωπίζουν πλέον ποινικές κατηγορίες στη Νέα Υόρκη, τις οποίες αρνούνται, για υποθέσεις ναρκοτρομοκρατίας.
Μετά την επιχείρηση, η αντιπρόεδρος της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες, απαίτησε την άμεση απελευθέρωση του προέδρου και της πρώτης κυρίας, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα «διοικήσουν» τη Βενεζουέλα και θα «διορθώσουν» τις πετρελαϊκές της υποδομές.
«Πρόκειται για μια σημαντική αμερικανική παρέμβαση και μεγάλο μέρος των επιπτώσεών της θα εκδηλωθεί σταδιακά, δεδομένου του υψηλού βαθμού πολιτικής και επιχειρησιακής αβεβαιότητας», σημειώνει η Morgan Stanley.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Morgan Stanley επιχειρεί να εκτιμήσει τις πιθανές επιπτώσεις σε βασικές κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων.
Ενέργεια: Επιφυλακτικές προοπτικές για το πετρέλαιο
Οι τιμές του πετρελαίου ενισχύθηκαν την πρώτη ημέρα διαπραγμάτευσης μετά την αμερικανική επέμβαση, καθώς οι αγορές στάθμισαν τον κίνδυνο βραχυπρόθεσμων διαταραχών στην παραγωγή της Βενεζουέλας, αλλά και την προοπτική αύξησης της παραγωγής μεσοπρόθεσμα.
Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα αργού πετρελαίου παγκοσμίως, ωστόσο είναι ο μικρότερος παραγωγός μεταξύ των 10 χωρών με τα μεγαλύτερα αποθέματα. Η παραγωγή μειώνεται εδώ και χρόνια λόγω αναποτελεσματικότητας, χαμηλών επενδύσεων και διεθνών κυρώσεων.
«Η πολιτική αναταραχή μπορεί να οδηγήσει σε πρόσθετες απώλειες παραγωγής βραχυπρόθεσμα. Ωστόσο, στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου επικρατεί ήδη υπερπροσφορά, οπότε αυτό μπορεί να απορροφηθεί χωρίς ιδιαίτερο αντίκτυπο στις τιμές», αναφέρει ο Martijn Rats, Global Commodity Strategist και επικεφαλής ευρωπαϊκής έρευνας ενέργειας της Morgan Stanley.
Μια σταθερή κυβέρνηση που θα εξομαλύνει τις σχέσεις με τις ΗΠΑ θα μπορούσε να απελευθερώσει σημαντικές επενδύσεις στον πετρελαϊκό τομέα της χώρας, αυξάνοντας την παραγωγή.
«Η τρέχουσα πρόβλεψή μας είναι ότι το Brent θα υποχωρήσει στα μέσα των 50 δολαρίων τους επόμενους μήνες, ενώ μια αύξηση της παραγωγής στη Βενεζουέλα θα ενίσχυε αυτό το επιφυλακτικό σενάριο», σημειώνει ο Rats.
Η πτώση των τιμών του πετρελαίου θα είχε αρνητικές επιπτώσεις για τους μεγάλους παραγωγούς. Ωστόσο, αμερικανικές ενεργειακές εταιρείες θα μπορούσαν να διεκδικήσουν αποζημιώσεις για περιουσιακά στοιχεία που είχαν εθνικοποιηθεί από το καθεστώς της Βενεζουέλας. Οι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι θα επωφεληθούν επίσης από μεγαλύτερη πρόσβαση στο βαρύ αργό της χώρας, ενώ αντίθετα οι Καναδοί παραγωγοί ενδέχεται να αντιμετωπίσουν αυξημένο ανταγωνισμό.
Ομόλογα: Το ράλι της Βενεζουέλας μπορεί να συνεχιστεί
Η αγορά χρέους αναμένεται να δεχθεί τις πιο άμεσες επιδράσεις, με τα ομόλογα του κράτους της Βενεζουέλας και της κρατικής πετρελαϊκής PDVSA να συνεχίζουν το ισχυρό ράλι που ξεκίνησε στα τέλη του 2025.
Οι αγορές είχαν ήδη προεξοφλήσει υψηλή πιθανότητα κλιμάκωσης, λόγω αναφορών για αμερικανική στρατιωτική ενίσχυση στην Καραϊβική, επιθέσεις σε πλοία, κατασχέσεις δεξαμενόπλοιων και πιέσεις για την αποχώρηση του Μαδούρο.
«Ωστόσο, η ταχύτητα και η φαινομενικά ομαλή απομάκρυνση του Μαδούρο εξαλείφουν ορισμένα αρνητικά σενάρια παρατεταμένης ή χαοτικής σύγκρουσης», αναφέρει ο Waever. «Το κρίσιμο ερώτημα από εδώ και πέρα είναι το κατά πόσο οι εναπομείνασες αρχές της Βενεζουέλας θα συμμορφωθούν με τις αμερικανικές απαιτήσεις και θα διευκολύνουν μια ομαλή μετάβαση».
Οι επιπτώσεις στα ομόλογα της υπόλοιπης Λατινικής Αμερικής εμφανίζονται περιορισμένες. Ωστόσο, χώρες που διατηρούν στενές σχέσεις με τις ΗΠΑ θα μπορούσαν να υπεραποδώσουν σε μια χρονιά γεμάτη εκλογές, εφόσον αναδείξουν κυβερνήσεις φιλικές προς την Ουάσιγκτον. Βραζιλία, Κολομβία, Κόστα Ρίκα, Αϊτή και Περού προσέρχονται στις κάλπες το 2026.
Συναλλαγματικές ισοτιμίες: Δοκιμασία για το δολάριο
Η κατάσταση στη Βενεζουέλα θα μπορούσε να δοκιμάσει τον ρόλο του δολαρίου ως ασφαλούς καταφυγίου, ιδίως σε συνθήκες μεταβλητότητας στις τιμές του πετρελαίου.
«Διαπιστώνουμε χαμηλή επενδυτική πεποίθηση γύρω από το δολάριο. Ως εκ τούτου, η αντίδρασή του σε οικονομικά και γεωπολιτικά γεγονότα μπορεί να δημιουργήσει ένα νέο αφηγηματικό πλαίσιο στην αγορά και πιο διατηρήσιμες κινήσεις τιμών», σημειώνει ο David Adams, επικεφαλής στρατηγικής G10 FX στη Morgan Stanley.
Σε αντίθεση με το 2014, όταν η πτώση των τιμών του πετρελαίου ενίσχυσε το δολάριο, το σημερινό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από κύκλο χαλάρωσης της Fed, στοιχείο που ενδέχεται να λειτουργήσει ανασταλτικά.
Χρυσός: Η αβεβαιότητα στηρίζει τις τιμές
Οι τιμές του χρυσού ενισχύθηκαν μετά την κλιμάκωση μεταξύ ΗΠΑ και Βενεζουέλας, καθώς η γεωπολιτική ένταση αυξάνει παραδοσιακά τη ζήτηση για πολύτιμα μέταλλα. Η αβεβαιότητα γύρω από τις μελλοντικές σχέσεις των δύο χωρών διατηρεί τον χρυσό ελκυστικό ως ασφαλές καταφύγιο, ενώ τυχόν αποδυνάμωση του δολαρίου θα μπορούσε να προσφέρει πρόσθετη στήριξη.
Μετοχές: Πιθανά οφέλη για την αμυντική βιομηχανία
Πριν από την επέμβαση της 3ης Ιανουαρίου, οι αμερικανικές αμυντικές μετοχές δεν είχαν αντιδράσει στις αναφορές για επιθέσεις σε πλοία στην Καραϊβική. Ωστόσο, οι τελευταίες εξελίξεις υποδηλώνουν σοβαρότερη κατάσταση, με τον πρόεδρο Τραμπ να μην αποκλείει την ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων.
«Σημαντική περαιτέρω κλιμάκωση στη Βενεζουέλα ή και σε γειτονικές περιοχές δεν έχει ακόμη αποτιμηθεί στις αμερικανικές αμυντικές μετοχές», σημειώνει η Kristine Liwag, Senior Aerospace & Defense Equity Analyst της Morgan Stanley.
Για την Ευρώπη, η αμερικανική στρατιωτική δράση στέλνει το μήνυμα ότι η κυβέρνηση Τραμπ επικεντρώνεται περισσότερο σε ζητήματα της ευρύτερης περιοχής της, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη οι ευρωπαϊκές χώρες να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά τους, πιθανόν μέσω αυξημένων αμυντικών δαπανών τα επόμενα χρόνια, καταλήγει η Morgan Stanley.
