Πιο σύσκολο έγινε το επιχειρείν το 2025 σε σύγκριση με το 2025 εκτιμούν περισσότερα από 4 στα 10 στελέχη επιχειρήσεων, σύμφωνα με διαδικτυακή έρευνα που διενήργησε η McKinsey για λογαριασμό του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, ενόψει της ετήσιας συνάντησης αργότερα αυτόν τον μήνα.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 799 στελέχη από 81 οικονομίες με τη χρήση ενός παγκόσμιου ερευνητικού πάνελ της McKinsey και έδειξε ότι το 43% των ερωτηθέντων θεώρησε ότι η άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας έγινε πιο δύσκολη σε σύγκριση με το 2024. Μόνο το 7% είχε την αντίθετη άποψη, ενώ οι υπόλοιποι δήλωσαν ότι τα πράγματα παρέμειναν τα ίδια ή δεν εξέφρασαν γνώμη.
Το Παγκόσμιο Βαρόμετρο Συνεργασίας 2026 (Global Cooperation Barometer 2026) παρέχει μια αξιολόγηση της παγκόσμιας συνεργασίας σε πέντε πυλώνες: εμπόριο και κεφάλαια, καινοτομία και τεχνολογία, κλίμα και φυσικό κεφάλαιο, υγεία και ευεξία, ειρήνη και ασφάλεια.
Βασιζόμενη σε 41 δείκτες, η έκθεση επισημαίνει τους τομείς όπου η συνεργασία παραμένει ισχυρή, τους τομείς όπου εξασθενεί και τον τρόπο με τον οποίο αναδιαμορφώνεται ως απάντηση στις μεταβαλλόμενες οικονομικές, πολιτικές και τεχνολογικές πραγματικότητες.
Τα ευρήματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για πιο προσαρμοστικές, ρεαλιστικές προσεγγίσεις της συνεργασίας σε ένα όλο και πιο αβέβαιο περιβάλλον. Τόσο για τους ηγέτες των επιχειρήσεων όσο και για τους ηγέτες των κυβερνήσεων, η κατανόηση αυτών των εξελισσόμενων προτύπων είναι κρίσιμη για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, τη διαχείριση του κινδύνου και την προώθηση της κοινής ευημερίας, επισημαίνει το WEF.
Πού εντοπίζονται οι δυσκολίες
Σχεδόν τέσσερα στα δέκα στελέχη ανέφεραν ότι τα αυξανόμενα εμπόδια στο εμπόριο, η ανεύρεση ταλέντων και οι διασυνοριακές ροές κεφαλαίων έχουν δυσκολέψει την επιχειρηματική δραστηριότητα, με μόνο το 10% να έχει την αντίθετη άποψη.
«Αναμφισβήτητα, μια σειρά ανακοινώσεων των ΗΠΑ για την επιβολή δασμών το 2025 έθεσε ερωτήματα σχετικά με το μέλλον του εμπορίου», ανέφερε το WEF στην έκθεσή του Global Cooperation Barometer 2026.
Ωστόσο, το γεγονός ότι έξι στα δέκα στελέχη δεν ανέφεραν προβλήματα στις εμπορικές συναλαλγές, ερμηνεύεται από τους οικονομολόγους ως ένδειξη ότι πολλοί έχουν βρει τρόπους να αναπροσαρμόσουν τις στρατηγικές τους για να αντιμετωπίσουν τις αναταραχές.
Το 42% θεωρεί ότι η συνεργασία σε θέματα ειρήνης και ασφάλειας έχει μειωθεί, έναντι ποσοστού 13% που θεωρεί ότι έχει βελτιωθεί. Επιπλέον, το 29% θεωρεί ότι η συνεργασία σε θέματα κλίματος και φυσικών πόρων έχει γίνει πιο δύσκολη, ενώ το 17% εκφράζει την άποψη ότι έχει βελτιωθεί.
Αύξηση επενδύσεων σε ΑΠΕ
Ωστόσο, η έκθεση ανέφερε ότι οι νέες παγκόσμιες επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αυξήθηκαν κατά σχεδόν 10% το πρώτο εξάμηνο του 2025 σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2024, και ότι η εγκατεστημένη ηλιακή και αιολική ισχύς αυξήθηκε κατά 67% σε 408 γιγαβάτ κατά την ίδια περίοδο.
Μια παράλληλη δημοσκόπηση που διεξήγαγε το WEF τον Σεπτέμβριο μεταξύ των μελών των Global Future Councils κατέγραψε πιο αρνητιά αποτελέσματα από τις απαντήσεις των στελεχών όσον αφορά την κατάσταση της συνολικής παγκόσμιας συνεργασίας, με το 85% να θεωρεί ότι είχε επιδεινωθεί το 2025 σε σύγκριση με το 2024.
Σύμφωνα με τους συντάκτες της έρευνας, το επίπεδο της συνολικής συνεργασίας το 2026 παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητο σε σχέση με τα προηγούμενα έτη, αλλά η σύνθεση της συνεργασίας φαίνεται να αλλάζει. Οι δείκτες που σχετίζονται με τον πολυμερισμό παρουσίασαν τη μεγαλύτερη πτώση. Οι δείκτες στους οποίους μπορούν να λειτουργήσουν πιο ευέλικτες και μικρότερες συνεργασίες – για παράδειγμα, στη ροή δεδομένων, στο εμπόριο υπηρεσιών και σε επιλεγμένες ροές κεφαλαίων – συνέχισαν να αυξάνονται το 2025.
Αυτή η δυναμική είναι ορατή σε καθέναν από τους πέντε πυλώνες του βαρόμετρου:
Εμπόριο και κεφάλαια
Η συνεργασία παρέμεινε πάνω από τα επίπεδα του 2019, αλλά η σύνθεσή της αλλάζει. Ο όγκος των εμπορευμάτων αυξήθηκε, αν και με βραδύτερο ρυθμό από την παγκόσμια οικονομία, και οι ροές μετατοπίζονται προς πιο ευθυγραμμισμένους εταίρους.
Οι υπηρεσίες και επιλεγμένες ροές κεφαλαίων παρουσιάζουν δυναμική, ιδίως μεταξύ των ευθυγραμμισμένων οικονομιών, ειδικά όπου μπορούν να συμβάλουν στην ενίσχυση των εγχώριων δυνατοτήτων. Ενώ το παγκόσμιο πολυμερές εμπορικό σύστημα αντιμετωπίζει αυξανόμενα εμπόδια, μικρότερες κοινότητες χωρών συνεργάζονται μέσω πρωτοβουλιών όπως η εταιρική σχέση για το μέλλον των επενδύσεων και του εμπορίου (FIT).
Καινοτομία και τεχνολογία
Η συνεργασία στον τομέα της καινοτομίας και της τεχνολογίας αυξήθηκε για να ξεκλειδώσει νέες δυνατότητες, ακόμη και εν μέσω αυστηρότερων ελέγχων. Οι υπηρεσίες πληροφορικής και οι ροές ταλέντων αυξήθηκαν, και το διεθνές εύρος ζώνης είναι πλέον τετραπλάσιο σε σχέση με πριν από την πανδημία COVID-19 .
Οι περιορισμοί στις ροές κρίσιμων πόρων, τεχνολογιών και γνώσης επεκτάθηκαν – ειδικά, αλλά όχι μόνο, μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας. Ωστόσο, αναδύονται νέες μορφές συνεργασίας, με παραδείγματα συνεργασίας στην τεχνητή νοημοσύνη (AI), την υποδομή 5G και άλλες τεχνολογίες αιχμής μεταξύ συμφωνημένων χωρών.
Κλίμα και φυσικό κεφάλαιο
Η συνεργασία στον τομέα του κλίματος και του φυσικού κεφαλαίου αυξήθηκε, αλλά εξακολουθεί να υστερεί σε σχέση με τους παγκόσμιους στόχους. Η αυξημένη
χρηματοδότηση και οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού έδωσαν ώθηση στην ανάπτυξη καθαρών τεχνολογιών, η οποία έφτασε σε επίπεδα ρεκόρ στα μέσα του 2025. Ενώ η Κίνα αντιπροσώπευε τα δύο τρίτα των προσθηκών ηλιακής, αιολικής ενέργειας και ηλεκτρικών οχημάτων, άλλες αναπτυσσόμενες οικονομίες ενέτειναν τις προσπάθειές τους. Καθώς οι πολυμερείς διαπραγματεύσεις γίνονται όλο και πιο δύσκολες, ομάδες κρατών – για παράδειγμα, η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) και η ASEAN (Ένωση Χωρών Νοτιοανατολικής Ασίας) – συνδυάζουν την απανθρακοποίηση με τους στόχους ενεργειακής ασφάλειας.
Υγεία και ευεξία
Η συνεργασία στον τομέα της υγείας και της ευεξίας παρέμεινε σταθερή, με ανθεκτικά αποτελέσματα προς το παρόν, αλλά η βοήθεια βρίσκεται υπό σοβαρή πίεση. Η κορυφαία συνεργασία σε αυτόν τον πυλώνα δεν μειώθηκε, εν μέρει επειδή τα αποτελέσματα στον τομέα της υγείας συνέχισαν να βελτιώνονται μετά το τέλος της πανδημίας COVID-19.
Αν και τα αποτελέσματα στον τομέα της υγείας παρέμειναν ανθεκτικά, η σταθερότητα κρύβει μια αυξανόμενη ευπάθεια. Οι πιέσεις επί των πολυμερών οργανισμών έχουν υπονομεύσει τις ροές στήριξης, και η αναπτυξιακή βοήθεια για την υγεία (DAH) συρρικνώθηκε απότομα – με περαιτέρω συρρίκνωση το 2025 – επηρεάζοντας πιο έντονα τις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.
Ειρήνη και ασφάλεια
Η συνεργασία στον τομέα της ειρήνης και της ασφάλειας συνέχισε να μειώνεται, καθώς όλοι οι δείκτες που παρακολουθήθηκαν έπεσαν κάτω από τα επίπεδα που είχαν πριν από την πανδημία COVID-19.
Οι συγκρούσεις επιδεινώθηκαν, οι στρατιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν και οι παγκόσμιοι πολυμερείς μηχανισμοί επίλυσης συγκρούσεων δυσκολεύτηκαν να αποκλιμακώσουν τις κρίσεις.
Μέχρι το τέλος του 2024, ο αριθμός των ανθρώπων που εκδιώχθηκαν βίαια έφτασε το ρεκόρ των 123 εκατομμυρίων παγκοσμίως.
Ωστόσο, οι αυξανόμενες πιέσεις δημιουργούν μια ώθηση για αυξημένη συνεργασία – μεταξύ άλλων μέσω περιφερειακών μηχανισμών διατήρησης της ειρήνης.
Δεδομένου ότι οι βασικές προκλήσεις και οι σημαντικές ευκαιρίες δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν από μεμονωμένες χώρες μόνο, οι ηγέτες πρέπει να προβλέπουν τις αλλαγές και να ενεργούν προληπτικά για να «αναδιαμορφώσουν» τη διεθνή δέσμευση, να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα δημιουργώντας νέες ικανότητες και να βρουν νέα φόρουμ συνεργασίας, ταιριάζοντας τη σωστή μορφή με το σωστό ζήτημα, καταλήγει η καταλήγουν οι συντάκτες της έρευνας.
