Συμφωνία EE-Mercosur: Το γαλλικό «όχι» στη συμφωνία με τις χώρες της Νότιας Αμερικής

«Ρήγμα» στην Ευρωπαική Ενωση προκαλεί η απόφαση της Γαλλίας να μην εγκρίνει τη συμφωνία ελευθέρων συναλλαγών και εμπορίου της ΕΕ με το γκρούπ των κρατών της Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Ουρουγουάη και Παραγουάη).

Η πρόεδρος της Κομισιόν Ουρσουλα φον ντερ Λάιεν θα ήθελε η σημερινή συνάντηση των εθνικών εκπροσώπων των 27 μελών της Ενωσης να δώσει το «πράσινο φως» για την υπογραφή μιας συμφωνίας που μετρά 26 χρόνια διαπραγματεύσεων και η επίσημη εκδήλωση για την έγκρισή της προγραμματιζόταν για τις 12 Ιανουαρίου.

Σε κάθε περίπτωση η χθεσινοβραδυνή ανακοίνωση του Γάλλου προέδρου διαλύει κάθε αμφιβολία για την αντίσταση που επιδεικνύει το Παρίσι, ως η χώρα με τη μεγαλύτερη γεωργική παραγωγή στην Ευρωπαική Ενωση, απέναντι σε μια συμφωνία που θεωρει ότι συνιστά απειλή για τον γεωργικό τομέα και τους Γάλλους αγρότες.

Βέβαια, η άρνηση της Γαλλίας δεν οδηγεί στην απόρριψη της συμφωνίας καθώς για να εγκριθεί απαιτειται ειδική πλειοψηφία που σημαίνει ότι χρειάζονται οι θετικές «ψήφοι» 15 κρατών απο τα 27, τα οποία όμως πρέπει να αντιπροσωπεύουν το 65% του πληθυσμού της Ευρωπαικής Ενωσης.

«Οριακό όφελος»

Ο Εμανουέλ Μακρόν υποδεικνύει σε όλους τις ισχνές προοπτικές μιας συμφωνίας που είναι πλέον «ξεπερασμένη» -μετά απο ένα τέταρτο του αιώνα διαπραγματεύσεων- και κυρίως δείχνει ότι δεν προσφέρει πολλά στα κράτη-μέλη.

Οπως τόνισε η Γαλλία «είναι υπέρ του διεθνούς εμπορίου, αλλά η συμφωνία ΕΕ-Mercosur είναι μια συμφωνία άλλης εποχής, που διαπραγματευόταν για πολύ καιρό με βάση πολύ παλιά κριτήρια (εντολή του 1999).

Αν και η εμπορική διαφοροποίηση είναι απαραίτητη, το οικονομικό όφελος της συμφωνίας ΕΕ-Mercosur θα είναι περιορισμένο για την ανάπτυξη της Γαλλίας και της Ευρώπης (+0,05% του ΑΕΠ της ΕΕ έως το 2040, σύμφωνα με την Επιτροπή)».

Η απειλή της συμφωνίας EE – Mercosur

Ο πρόεδρος της Γαλλίας θέτει ακόμα ενα σημαντικό ζήτημα που είναι πολυ περισσότερο απο τη διαφωνία ενός κράτους -μέλους της Ένωσης σε μια εμπορική συμφωνία καθώς επισημαίνει ότι οι προοπτικές αυτές (της οριακής συνεισφοράς στο ΑΕΠ της ΕΕ) δεν μπορούν να δικαιολογήσουν «την έκθεση ευαίσθητων και ουσιαστικών για την επισιτιστική μας κυριαρχία γεωργικών τομέων».

La France est favorable au commerce international, mais l’accord UE-Mercosur est un accord d’un autre âge, négocié depuis trop longtemps sur des bases trop anciennes (mandat de 1999).

Si la diversification commerciale est nécessaire, le gain économique de l’accord UE-Mercosur…

— Emmanuel Macron (@EmmanuelMacron) January 8, 2026

Οι «αντίπαλες» παρατάξεις στην ΕΕ

Η συμφωνία, συμφωνα με τους υποστηρικτές της, θα βοηθούσε την ΕΕ να εξάγει περισσότερα οχήματα, μηχανήματα, κρασιά και οινοπνευματώδη ποτά στη Λατινική Αμερική. Σε αντάλλαγμα, θα διευκόλυνε την είσοδο στην Ευρώπη κρέατος, ζάχαρης, ρυζιού, μελιού και σόγιας από τη Νότια Αμερική.

Ορισμένες χώρες της ΕΕ, όπως η Γερμανία και η Ισπανία, είναι ενθουσιασμένες με μια συμφωνία που θα μπορούσε να συμβάλει στην τόνωση των εξαγωγών σε μια περίοδο παγκόσμιων εμπορικών εντάσεων. Οι δύο μεγαλες χώρες βλέπουν την αγορά των κρατών της Mercosur σαν μια μεγαλη αγορα για τις μεγάλες ευρωπαικές αυτοκινητοβιομηχανίες και τις εταιρείες χημικών.

Ωστόσο, η προτεινόμενη συμφωνία προκαλεί ανησυχία στους αγρότες και σε χώρες με μεγάλη παραγωγή γεωργικών και κτηνοτροφικών προιόντων όπως η Γαλλία και η Ολλανδία, οι οποίες φοβούνται ότι θα έχουν να αντιμετωπίσουν όχι μονον τις εισαγωγές φθηνότερων προϊόντων από τη γεωργική υπερδύναμη της Βραζιλίας και τις γειτονικές της χώρες αλλά και αγαθά που δεν ανταποκρίνονται στα ποιοτικά στάνταρ της ΕΕ.

Οι παραχωρήσεις της Κομισιόν

Οπως παραδέχτηκε και ο Εμανουέλ Μακρόν, το τελευταίο διάστημα η Κομισιόν κατέβαλε προσπάθειες συγκερασμού και απάντησης στις ανησυχίες που διατύπωνε -κυρίως- το Παρίσι.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε συμφωνήσει να προσθέσει ρήτρες διασφάλισης για τα πιο ευαίσθητα γεωργικά προϊόντα, ένα είδος «φρένου έκτακτης ανάγκης» στις εισαγωγές γεωργικών προϊόντων από τις χώρες της Mercosur σε περίπτωση αστάθειας της αγοράς στην Ευρώπη.

Οι Βρυξέλλες είχαν επίσης συμφωνήσει σε «αμοιβαία μέτρα σχετικά με τις συνθήκες παραγωγής» και είχαν ενισχύσει τους «ελέγχους». Τελικά, όπως αποδεικνύει και η αποστροφή Μακρόν για την «ευρεία πολιτική συναίνεση», τα μέτρα αυτά δεν ήταν αρκετά ώστε να μεταβαλλουν την – εξ αρχής αρνητική – άποψη της Γαλλίας.

Η πρόεδρος της Κομισιόν με τους ηγέτες των 4 κρατών της MERCOSUR, στο Μοντεβιδέο

Τον περασμένο Δεκέμβριο στη Σύνοδο των κρατών της κοινής αγοράς των χωρών της Νότιας Αμερικής ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λουις Ινάσιο Λουλα ντα Σίλβα κάλεσε τους ηγέτες της ΕΕ να δείξουν θάρρος.

Οπως είχε πεί «χωρίς πολιτική βούληση και θάρρος εκ μέρους των ηγετών, δεν θα είναι δυνατό να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις που έχουν παραταθεί για 26 χρόνια». «Έχουμε στα χέρια μας την ευκαιρία να στείλουμε στον κόσμο ένα σημαντικό μήνυμα υπεράσπισης του πολυμερισμού και να ενισχύσουμε τη στρατηγική μας θέση σε ένα παγκόσμιο περιβάλλον που γίνεται όλο και πιο ανταγωνιστικό», σημείωσε ο Λούλα στην εναρκτήρια ομιλία του.

Ο αγώνας των Γάλλων αγροτών

Νωρίς το πρωί της Πέμπτης η γαλλική πρωτευουσα δέχθηκε την «εισβολή» δεκάδων αγροτικών τρακτέρ που με σταθμούς στον Πύργο του Αϊφελ και την Αψίδα του Θριάμβου διαδήλωσαν τη σαφή αντίθεση των Γάλλων αγροτών στη συμφωνία που πιστεύουν ότι θα σημανει τη μαζική εισαγωγή φθηνότερων προϊόντων από τις χωρες της Mercosur και κυρίως τη Βραζιλία και την Αργεντινή.