Προστασία εγκύων και τεκουσών, πατρός από απόλυση καθώς και Άδεια ανατροφής

Η προστασία από καταγγελία της σύμβασης εργασίας εγκύων και τεκουσών ισχύει τόσο για τον νυν εργοδότη όσο και για τον επόμενο, σε περίπτωση αλλαγής εργοδότη καθώς και στις εργαζόμενες που υιοθετούν τέκνα έως 8 ετών και οι ανάδοχες μητέρες, εφόσον είναι στα χρονικά όρια που ορίζει η νομοθεσία.

Η προστασία για άδεια ανατροφής του παιδιού συνεχίζεται και σε επόμενο εργοδότη, εφόσον δεν εξαντλήθηκε στον αρχικό.

Πλαίσιο προστασίας από απόλυση εγκύων και τεκουσών, πατρός και συνέχιση της προστασίας σε επόμενο εργοδότη

Στο άρθρο 15 παρ. 1 του Ν. 1483/1984, όπως διαμορφώθηκε με το άρθρο 46 του ν. 4488/2017  και άρθρο 48 παρ. 4 του Ν. 4808/2021 και κωδικοποιήθηκε ως άρθρο 291 στον Κώδικα Εργατικού Δικαίου ΠΔ 62/2025.

Ειδικότερα, το εδάφιο 2 της παρ. 1 του άρθρου 291 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου ΠΔ 62/2025 ορίζει:

«Η προστασία από την καταγγελία της σύμβασης ή σχέσης εργασίας ισχύει τόσο έναντι του εργοδότη στον οποίο ο/η εργαζόμενος/η γονέας προσλαμβάνεται, χωρίς να έχει προηγουμένως απασχοληθεί αλλού, πριν συμπληρώσει τη διάρκεια της προστασίας του πρώτου εδαφίου (ΣΣ 18 μηνών για την τεκούσα και 6 μηνών για τον πατέρα, από της ημέρας του τοκετού), όσο και έναντι του νέου εργοδότη, στον οποίο ο/η εργαζόμενος/η γονέας προσλαμβάνεται και μέχρι τη συμπλήρωση του χρονικού διαστήματος που προβλέπεται στο πρώτο εδάφιο (ΣΣ18 μηνών για την τεκούσα και 6 μηνών για τον πατέρα, από της ημέρας του τοκετού).»

Η παράγραφος 3 του άρθρου 291 στον Κώδικα Εργατικού Δικαίου ΠΔ 62/2025 και το οποίο τροποποιήθηκε με το άρθρο 13 του Ν. 5239/2025, επεκτείνει την προστασία αυτή ήτοι έναντι της καταγγελίας της σχέσης εργασίας και στις εργαζόμενες:

·         που υιοθετούν τέκνο ή γίνονται ανάδοχες τέκνου ηλικίας έως οκτώ (8) ετών, με χρονική αφετηρία την τοποθέτηση του τέκνου στην οικογένεια,

·         που εμπλέκονται στη διαδικασία της παρένθετης μητρότητας,

o   είτε ως τεκμαιρόμενες μητέρες, με χρονική αφετηρία τη γέννηση του παιδιού,

o   είτε ως κυοφόροι γυναίκες.

Η παρ. 3 του άρθρου 291 στον Κώδικα Εργατικού Δικαίου ΠΔ 62/2025 και το οποίο τροποποιήθηκε με το άρθρο 13 του Ν. 5239/2025, έχει ως εξής:

“Η προστασία έναντι της καταγγελίας της σχέσης εργασίας, σύμφωνα με το παρόν άρθρο, ισχύει και για τις εργαζόμενες που υιοθετούν τέκνο ή γίνονται ανάδοχες τέκνου ηλικίας έως οκτώ (8) ετών, με χρονική αφετηρία την τοποθέτηση του τέκνου στην οικογένεια, καθώς και για τις εργαζόμενες που εμπλέκονται στη διαδικασία της παρένθετης μητρότητας, είτε ως τεκμαιρόμενες μητέρες, με χρονική αφετηρία τη γέννηση του παιδιού, είτε ως κυοφόροι γυναίκες. Σε περίπτωση καταγγελίας της σχέσης εργασίας εφόσον υπάρχει σπουδαίος λόγος σύμφωνα με το παρόν άρθρο, ο εργοδότης οφείλει να αιτιολογήσει δεόντως την καταγγελία γραπτώς και να προβεί σε σχετική κοινοποίηση και προς τις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιθεώρησης Εργασίας, σύμφωνα με το άρθρο 300”

Όπως προκύπτει από την ανωτέρω διάταξη, η τεκούσα (και ο πατέρας) προστατεύεται από την απόλυση έναντι οιουδήποτε εργοδότη, ανεξαρτήτως αν προηγουμένως εργαζόταν σε άλλο εργοδότη και ανεξαρτήτως αν λύθηκε η σχέση εργασίας και προσλήφθηκε σε νέο εργοδότη. Η προστασία έχει σταθερή αφετηρία, την ημερομηνία τοκετού και, όπως ήδη αναφέρθηκε, ισχύει επί 18 μήνες για την μητέρα και επί 6 μήνες για τον πατέρα.

Με το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 4, η προστασία έναντι της καταγγελίας της σχέσης εργασίας, σύμφωνα με το άρθρο 291 του ΠΔ 62/2025, ισχύει και για την περίπτωση απόκτησης κοινού παιδιού από συζύγους του ίδιου φύλου, η οποία χορηγείται έπειτα από σχετική δήλωση προς τους εργοδότες για το ποιος γονέας θα κάνει χρήση της προστασίας.

Η παρ. 4. Του άρθρου 291 του ΚΕΔ ΠΔ 62/2025 πρόσθετα προβλέπει ότι: Η προστασία εργαζόμενης έναντι της καταγγελίας της σύμβασης ή της σχέσης εργασίας της

·         κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και

·          για χρονικό διάστημα δεκαοκτώ (18) μηνών μετά τον τοκετό ή

·         κατά την απουσία για μεγαλύτερο χρόνο, λόγω ασθένειας που οφείλεται στην κύηση ή τον τοκετό ισχύει μόνο για τις εργαζόμενες που κυοφορούν και γεννούν το κοινό τέκνο. Οι εργοδότες υποχρεούνται να παρέχουν στους εργαζόμενους, σχετικές βεβαιώσεις.

Καταγγελία της σχέσης εργασίας εφόσον υπάρχει σπουδαίος λόγος
Σε περίπτωση καταγγελίας της σχέσης εργασίας εφόσον υπάρχει σπουδαίος λόγος, όπως αυτός ορίζεται στο τελευταίο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 291 του ΠΔ 62/2025, ο εργοδότης οφείλει:

·         να αιτιολογήσει δεόντως την καταγγελία γραπτώς και

·         να προβεί σε σχετική κοινοποίηση και προς τις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιθεώρησης Εργασίας, σύμφωνα με το άρθρο 300 του ΠΔ 62/2025.

Το τελευταίο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 291 του ΠΔ 62/2025 ορίζει ότι: «Ως σπουδαίος λόγος δεν μπορεί να θεωρηθεί ενδεχόμενη μείωση της απόδοσης στην εργασία της εγκύου που οφείλεται στην εγκυμοσύνη ή στις οικογενειακές υποχρεώσεις του εργαζόμενου γονέα, κατά την έννοια του άρθρου 228».

Το άρθρο 228, ορίζει:

«1. Τα άρθρα 229 έως 235 εφαρμόζονται σε όλους τους εργαζόμενους γονείς, φυσικούς, θετούς, ανάδοχους, καθώς και στις τεκμαιρόμενες μητέρες του άρθρου 1464 του Α.Κ. που αποκτούν τέκνο με τη διαδικασία της παρένθετης μητρότητας, όπως επίσης και στους φροντιστές, σύμφωνα με τους ορισμούς του άρθρου 229, οι οποίοι απασχολούνται στον ιδιωτικό τομέα, τον δημόσιο τομέα, τα νπδδ, τους Ο.Τ.Α. και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, όπως ορίζεται στο άρθρο 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143), με οποιαδήποτε σχέση εργασίας ή μορφή απασχόλησης, συμπεριλαμβανομένων των συμβάσεων μερικής απασχόλησης και ορισμένου χρόνου, των συμβάσεων ή σχέσεων προσωρινής απασχόλησης του άρθρου 116 του παρόντος Κώδικα και της έμμισθης εντολής, ανεξάρτητα από τη φύση των παρεχόμενων υπηρεσιών.»

Πλαίσιο προστασίας για άδεια ανατροφής του παιδιού και συνέχιση της προστασίας σε επόμενο εργοδότη
Εν όψει της ευρείας αυτής προστασίας, και για την ταυτότητα του νομικού λόγου, η προστασία αυτή ισχύει αναλόγως και για την άδεια ανατροφής του παιδιού , σύμφωνα με το άρθρο 239 του ΠΔ 62/2025 ήτοι 30 μήνες από της λήξεως της αδείας λοχείας.

Δηλαδή και την άδεια αυτή δικαιούται η μητέρα (και εναλλακτικώς ο πατέρας), και μέχρι εξαντλήσεώς της,

·         τόσο έναντι εργοδότου στον οποίο προσλαμβάνεται, ενώ προηγουμένως δεν παρείχε εργασία,

·         όσο και έναντι νέου εργοδότου στον οποίο προσλαμβάνεται διότι λύθηκε η σχέση εργασίας της με προηγούμενο εργοδότη και πάντοτε μέχρι εξαντλήσεως των 30 μηνών, που έχουν σταθερή ημερομηνία ενάρξεως (την λήξη της αδείας λοχείας).

Ο Παλαιολόγος Ι Λιάζος είναι Οικονομολόγος – Σύμβουλος Εργασιακών & Ασφαλιστικών