Η μάχη κατά της ακρίβειας στη Σερβία δεν περιορίζεται πλέον σε αποσπασματικά μέτρα. Η κυβέρνηση χαράσσει μια πιο επιθετική στρατηγική, με στόχο να περιορίσει τα υπερβολικά περιθώρια κέρδους στο λιανεμπόριο και να ενισχύσει τον ανταγωνισμό. Σύμφωνα με το περιοδικό των ευρωπαϊκών σούπερ μάρκετ, στο επίκεντρο βρίσκεται η προσέλκυση ξένων αλυσίδων, που θεωρείται κρίσιμη για τη διαμόρφωση χαμηλότερων τιμών στα ράφια.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η προσέλκυση ξένων αλυσίδων, που θεωρείται κρίσιμη για τη διαμόρφωση χαμηλότερων τιμών στα ράφια
Η ρύθμιση που «άνοιξε τον φάκελο»
Η πρόσφατη ρύθμιση για τον περιορισμό των περιθωρίων κέρδους παρουσιάστηκε αρχικά ως προσωρινή. Ωστόσο, όπως ξεκαθαρίζει το υπουργείο Εσωτερικού και Εξωτερικού Εμπορίου, επρόκειτο για ένα πρώτο βήμα με βαθύτερη στόχευση: να αποκαλυφθούν οι πιέσεις που μεταφέρονταν για χρόνια από την εφοδιαστική αλυσίδα απευθείας στον καταναλωτή. Το αποτέλεσμα ήταν άμεσο, με την επαναφορά προωθητικών τιμών και αισθητές μειώσεις σε προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας.
Πληθωρισμός σε καθοδική τροχιά
Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι ο πληθωρισμός υποχώρησε αισθητά μέσα σε λίγους μήνες, φτάνοντας σε επίπεδα που είχε να δει η χώρα από το 2021. Η κυβέρνηση αποδίδει τη βελτίωση κυρίως στη ρύθμιση της αγοράς λιανικής, ενισχύοντας το αφήγημα ότι η κρατική παρέμβαση μπορεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο σε στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.
Νέο θεσμικό πλαίσιο με αυστηρές κυρώσεις
Η τρέχουσα ρύθμιση έχει ημερομηνία λήξης, όμως θα αντικατασταθεί από ένα πιο μόνιμο και αυστηρό πλαίσιο. Ο νόμος για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές αναμένεται να υιοθετηθεί σύντομα, εισάγοντας βαριές ποινές και ενισχυμένους ελέγχους. Παράλληλα, το κράτος επενδύει στη διαφάνεια: δημόσιες βάσεις δεδομένων τιμών και μια νέα εφαρμογή σύγκρισης αγορών φιλοδοξούν να δώσουν περισσότερη δύναμη στον καταναλωτή.
Το χάσμα τιμών και οι χαμηλοί μισθοί
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας πωλούνται στη Σερβία έως και 50% ακριβότερα από ό,τι στις χώρες προέλευσής τους, την ώρα που τα εισοδήματα παραμένουν σαφώς χαμηλότερα. Το μήνυμα προς τους ξένους επενδυτές είναι σαφές: η αγορά είναι ανοιχτή, αλλά οι επιχειρηματικές στρατηγικές πρέπει να προσαρμοστούν στις τοπικές οικονομικές συνθήκες.
Νέοι παίκτες στο προσκήνιο
Κομβικό στοιχείο του σχεδίου αποτελεί η είσοδος νέων διεθνών αλυσίδων.
Η ιταλική εκπτωτική Eurospin ήδη εξετάζει σημεία εγκατάστασης, ενώ το υπουργείο θεωρεί ότι η αγορά χρειάζεται περισσότερους «παίκτες» για να λειτουργήσει υγιώς. Το στοίχημα είναι σαφές: περισσότερος ανταγωνισμός, χαμηλότερες τιμές και ένα λιανεμπόριο πιο κοντά στις δυνατότητες των Σέρβων καταναλωτών.
