Βενεζουέλα: Οι ΗΠΑ έστειλαν μήνυμα στην Κίνα να μείνει μακριά από την Αμερική

Μεταξύ των πολλών στόχων της στρατιωτικής επιχείρησης των ΗΠΑ την περασμένη εβδομάδα, που οδήγησε στην αιχμαλώτιση του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, ήταν και το να στείλει ένα μήνυμα στην Κίνα: να μείνει μακριά από την Αμερική, όπως επισημαίνει σε ανάλυσή του το Reuters.

Ενώ η Κίνα μπορεί να βρίσκεται σε μειονεκτική θέση στην περιοχή, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η παρατεταμένη στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα ή η επιδείνωση της κατάστασης ασφάλειας εκεί θα μπορούσε να ανοίξει την πόρτα για την επανέκφραση της επιρροής του Πεκίνου

Για τουλάχιστον δύο δεκαετίες, το Πεκίνο επιδίωκε να αποκτήσει επιρροή στη Λατινική Αμερική, όχι μόνο για να εκμεταλλευτεί οικονομικές ευκαιρίες, αλλά και για να αποκτήσει στρατηγική θέση στα πρόθυρα του μεγαλύτερου γεωπολιτικού του αντιπάλου.

Η πρόοδος της Κίνας – από τους σταθμούς παρακολούθησης δορυφόρων στην Αργεντινή και το λιμάνι στο Περού έως την οικονομική υποστήριξη προς τη Βενεζουέλα – έχει αποτελέσει πηγή …ενόχλησης για τις διαδοχικές κυβερνήσεις των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης και αυτής του Ντόναλντ Τραμπ.

Αρκετοί αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ δήλωσαν στο Reuters ότι η κίνηση του προέδρου των ΗΠΑ εναντίον του Μαδούρο είχε ως στόχο, εν μέρει, να αντισταθμίσει τις φιλοδοξίες της Κίνας, και ότι οι μέρες που το Πεκίνο αξιοποιούσε το χρέος για να αποκτήσει φθηνό πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα είχαν «τελειώσει».

«Δε σας θέλουμε εκεί»

Πιο ξεκάθαρα δεν μπορούσε να το διατυπώσει ο Τραμπ σε μήνυμά του την Παρασκευή, εκφράζοντας την ενόχλησή του για την Κίνα και τη Ρωσία ως «γείτονες», σε μια συνάντηση με στελέχη του πετρελαϊκού κλάδου.

«Είπα στην Κίνα και είπα στη Ρωσία: “Συμβαδίζουμε πολύ καλά μαζί σας, σας συμπαθούμε πολύ, αλλά δεν σας θέλουμε εκεί, δεν θα είστε εκεί”», δήλωσε ο Τραμπ. Τώρα, είπε, θα πει στην Κίνα ότι «είμαστε ανοιχτοί για συνεργασίες» και ότι μπορούν «να αγοράσουν όλο το πετρέλαιο που θέλουν από εμάς εκεί ή στις Ηνωμένες Πολιτείες».

Η επιτυχία της επιδρομής στις 3 Ιανουαρίου νωρίς το πρωί, κατά την οποία αμερικανοί κομάντος εισέβαλαν στο Καράκας και συνέλαβαν τον πρόεδρο της Βενεζουέλας και τη σύζυγό του, ήταν ένα πλήγμα για τα συμφέροντα και το κύρος της Κίνας.

Τα αμυντικά συστήματα που οι αμερικανικές δυνάμεις εξουδετέρωσαν γρήγορα είχαν προμηθευτεί από την Κίνα και τη Ρωσία, και ο Τραμπ δήλωσε ότι 30 έως 50 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου που υπόκεινται σε κυρώσεις, τα περισσότερα από τα οποία προορίζονταν για κινεζικούς λιμένες, θα σταλούν τώρα στις ΗΠΑ.

Αναλυτές λένε ότι η επιχείρηση σε βάρος του Μαδούρο αποκάλυψε την περιορισμένη ικανότητα του Πεκίνου να επιβάλλει τη βούλησή του στην Αμερική.

Η επίθεση αποκάλυψε το χάσμα μεταξύ της «ρητορικής της Κίνας ως μεγάλης δύναμης και της πραγματικής της επιρροής» στο δυτικό ημισφαίριο, δήλωσε ο Κρεγκ Σίνγκλετον, εμπειρογνώμονας για την Κίνα στο think tank Foundation for Defense of Democracies.

«Το Πεκίνο μπορεί να διαμαρτυρηθεί διπλωματικά, αλλά δεν μπορεί να προστατεύσει τους εταίρους ή τα περιουσιακά του στοιχεία όταν η Ουάσιγκτον αποφασίσει να ασκήσει άμεση πίεση», είπε.

Σε δήλωση προς το Reuters, η κινεζική πρεσβεία στην Ουάσινγκτον ανέφερε ότι απορρίπτει αυτό που χαρακτήρισε ως «μονομερείς, παράνομες και εκφοβιστικές ενέργειες» των Ηνωμένων Πολιτειών.

«Η Κίνα και οι χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής διατηρούν φιλικές σχέσεις και συνεργασία. Ανεξάρτητα από την εξέλιξη της κατάστασης, θα συνεχίσουμε να είμαστε φίλοι και εταίροι», δήλωσε ο Liu Pengyu, εκπρόσωπος της πρεσβείας.

Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο. Ωστόσο, ένας αξιωματούχος της κυβέρνησης δήλωσε ότι «η Κίνα πρέπει να ανησυχεί για τη θέση της στη Δυτική Ημισφαίρα», προσθέτοντας ότι οι εταίροι της στην περιοχή συνειδητοποιούν όλο και περισσότερο ότι η Κίνα δεν μπορεί να τους προστατεύσει.

Η ασαφής πολιτική του Τραμπ κατά της Κίνας

Η πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ έναντι του Πεκίνου φαίνεται αντιφατική, με παραχωρήσεις που αποσκοπούν στην ηρεμία του εμπορικού πολέμου από τη μία πλευρά και την πιο αποφασιστική υποστήριξη των ΗΠΑ προς την Ταϊβάν από την άλλη.

Η επιχείρηση στη Βενεζουέλα φάνηκε να στρέφει την πολιτική των ΗΠΑ προς μια πιο επιθετική κατεύθυνση.

Πράγματι, ο χρόνος της αμερικανικής επίθεσης ενίσχυσε την αμηχανία του Πεκίνου.

Λίγες ώρες πριν την ανατροπή του, ο Μαδούρο συναντήθηκε με τον ειδικό απεσταλμένο της Κίνας για τη Λατινική Αμερική, Qiu Xiaoqi, στο Καράκας, στην τελευταία δημόσια εμφάνισή του πριν γίνει αιχμάλωτος των ΗΠΑ.

Η συνάντηση, που πραγματοποιήθηκε μπροστά στις κάμερες, ακόμη και όταν οι αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις ήταν κρυφά έτοιμες να ξεκινήσουν την επιχείρησή τους, υποδηλώνει ότι το Πεκίνο αιφνιδιάστηκε, δήλωσε ένας άλλος αμερικανός αξιωματούχος.

«Αν το ήξεραν, δεν θα είχαν εμφανιστεί τόσο δημόσια», δήλωσε ο αμερικανός αξιωματούχος στο Reuters.

Για χρόνια, το Πεκίνο επένδυσε χρήματα στα διυλιστήρια πετρελαίου και τις υποδομές της Βενεζουέλας, παρέχοντας οικονομική στήριξη μετά την επιβολή αυστηρότερων κυρώσεων από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους από το 2017.

Μαζί με τη Ρωσία, η Κίνα έχει επίσης παράσχει χρηματοδότηση και εξοπλισμό στον στρατό της Βενεζουέλας, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων ραντάρ που πρόσφατα παρουσιάστηκαν ως ικανά να ανιχνεύουν προηγμένα στρατιωτικά αεροσκάφη των ΗΠΑ. Τα συστήματα αυτά δεν κατάφεραν να εμποδίσουν την επιδρομή που, όπως καυχήθηκαν Αμερικανοί αξιωματούχοι, πραγματοποιήθηκε χωρίς απώλειες.

«Όλες οι χώρες του κόσμου που διαθέτουν κινεζικό αμυντικό εξοπλισμό ελέγχουν τα αμυντικά τους συστήματα και αναρωτιούνται πόσο ασφαλείς είναι πραγματικά από τις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε ο Michael Sobolik, ανώτερος ερευνητής στο think tank Hudson Institute.

«Παρατηρούν επίσης ότι οι διπλωματικές διαβεβαιώσεις της Κίνας προς το Ιράν και τη Βενεζουέλα δεν προσέφεραν καμία ουσιαστική προστασία όταν έφτασε ο αμερικανικός στρατός».

Η Κίνα μελετά τώρα τι πήγε στραβά με αυτές τις άμυνες, ώστε να μπορέσει να ενισχύσει τα δικά της συστήματα, σύμφωνα με πρόσωπο που έχει ενημερωθεί για τις πληροφορίες σχετικά με την αντίδρασή της.

Οι άλλοι περιφερειακοί κίνδυνοι της Κίνας

Η Κίνα ενδέχεται σύντομα να βρεθεί υπό πίεση και σε άλλα μέρη της περιοχής.

Έχει επιδιώξει να αυξήσει την επιρροή της στην Κούβα, και οι ΗΠΑ υποψιάζονται ότι το Πεκίνο διεξάγει εκεί επιχείρηση συλλογής πληροφοριών. Η Κίνα το αρνείται, αλλά πέρυσι δεσμεύτηκε για καλύτερη ανταλλαγή πληροφοριών με την Κούβα.

Λίγες μέρες μετά την επιχείρηση στη Βενεζουέλα, ο Τραμπ δήλωσε ότι η στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ στην Κούβα, η οποία έχει πληγεί από την απώλεια του πετρελαίου της Βενεζουέλας, ήταν πιθανώς περιττή, καθώς η χώρα φαινόταν έτοιμη να καταρρεύσει από μόνη της.

Η κυβέρνηση Τραμπ συνεχίζει επίσης να απομακρύνει τις κινεζικές εταιρείες από τις λιμενικές δραστηριότητες γύρω από τη Διώρυγα του Παναμά, τη κρίσιμη πλωτή οδό που συνδέει τον Ατλαντικό και τον Ειρηνικό Ωκεανό.

Ένας αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «εξακολουθούν να ανησυχούν» για την κινεζική επιρροή κοντά στη διώρυγα, αλλά εκτιμούν τις ενέργειες του Παναμά για τον περιορισμό αυτής της επιρροής, συμπεριλαμβανομένης της αποχώρησης από την πρωτοβουλία «Μια Ζώνη, Ένας Δρόμος» του Πεκίνου και του ελέγχου της παραχώρησης των λιμένων του Παναμά βάσει σύμβασης με την CK Hutchison με έδρα το Χονγκ Κονγκ.

Ενώ η Κίνα μπορεί να βρίσκεται σε μειονεκτική θέση στην περιοχή, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η παρατεταμένη στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα ή η επιδείνωση της κατάστασης ασφάλειας εκεί θα μπορούσε να ανοίξει την πόρτα για την επανέκφραση της επιρροής του Πεκίνου.

Ο Ντάνιελ Ράσελ, πρώην ανώτερος αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που τώρα εργάζεται στην Asia Society, δήλωσε ότι η δραματική αλλαγή στη στάση της Ουάσιγκτον υπό τον Τραμπ, από μια στάση που βασίζεται στο κράτος δικαίου σε μια «λογική σφαιρών επιρροής επικεντρωμένη στο δυτικό ημισφαίριο», θα μπορούσε να ευνοήσει την Κίνα.

«Το Πεκίνο θέλει η Ουάσιγκτον να αποδεχτεί ότι η Ασία βρίσκεται στη σφαίρα επιρροής της Κίνας και, χωρίς αμφιβολία, ελπίζει ότι οι ΗΠΑ θα εμπλακούν στη Βενεζουέλα», δήλωσε.