Πόρισμα για το μπλακ άουτ στα αεροδρόμια: «Ψηφιακός θόρυβος» πίσω από τη βλάβη στις συχνότητες

Στον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστο Δήμα, υποβλήθηκε σήμερα το πόρισμα της Ειδικής Επιτροπής Διερεύνησης του περιστατικού αναστολής λειτουργίας του FIR Αθηνών που σημειώθηκε την Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026. Η Επιτροπή, υπό τον διοικητή της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ), Χρήστο Τσίτουρα, συγκροτήθηκε με στόχο τη διαλεύκανση των αιτίων του προβλήματος που επηρέασε κρίσιμες συχνότητες των αεροναυτιλιακών επικοινωνιών.

Στο έργο της συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο διοικητής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, Μιχάλης Μπλέτσας, αξιωματικοί του ΓΕΕΘΑ, εκπρόσωπος της ΕΕΤΤ, καθώς και εμπειρογνώμονες από τον EUROCONTROL, ενώ ως παρατηρητής συμμετείχε εκπρόσωπος του ευρωπαϊκού οργανισμού EASA.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έκθεσης, η δυσλειτουργία αποδόθηκε σε «ψηφιακό θόρυβο» που προκλήθηκε λόγω αποσυγχρονισμού σε πλειάδα τεχνικών διατάξεων και διεπαφών, οι οποίες καταλήγουν στις εγκαταστάσεις των ΚΕΠΑΘΜ. Το αποτέλεσμα ήταν η ακούσια ενεργοποίηση πομπών και η υποβάθμιση κρίσιμων τηλεπικοινωνιακών διασυνδέσεων. Η πλήρης αποκατάσταση της λειτουργίας επιτεύχθηκε στις 16:53 τοπική ώρα, μετά από επανασυγχρονισμό και επανεκκινήσεις στο δίκτυο κορμού, αναφέρει το πόρισμα.

Για λόγους ασφάλειας πτήσεων, κατά τη διάρκεια του συμβάντος επιβλήθηκε πλήρης περιορισμός χωρητικότητας (zero rate) και εφαρμόστηκαν διαδικασίες έκτακτης ανάγκης. Παρά τη σοβαρότητα της διακοπής, το περιστατικό κατατάχθηκε, σύμφωνα με την ΑΠΑ και τα δεδομένα της πλατφόρμας ECCAIRS, ως «χαμηλής διακινδύνευσης», χωρίς αναφορά παραβίασης ελάχιστων διαχωρισμών πτήσεων. Δεν εντοπίστηκαν ενδείξεις κυβερνοεπίθεσης ή εξωγενούς κακόβουλης παρεμβολής.

Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στο γεγονός ότι το υφιστάμενο σύστημα Επικοινωνιών Φωνής (VCS) της ΥΠΑ βασίζεται ακόμη σε τεχνολογία SDH (Synchronous Digital Hierarchy), η οποία χαρακτηρίζεται παρωχημένη και εκτός υποστήριξης από τον κατασκευαστή.

Η Επιτροπή προτείνει πέντε άξονες άμεσης δράσης:

• Επίσπευση της μετάβασης σε τεχνολογία VoIP με ολοκλήρωση της εγκατάστασης του νέου VCS/RCS και των 495 νέων πομποδεκτών.
• Θέσπιση σταθερού μηχανισμού άμεσης απόκρισης ΥΠΑ–ΟΤΕ και τυποποιημένων διαδικασιών κρίσεων.
• Ενίσχυση του συστήματος με τηλεμετρία, τηλεχειρισμό και δυνατότητα απομακρυσμένων διαγνωστικών ελέγχων.
• Ενδυνάμωση της εποπτείας ραδιοφάσματος από την ΕΕΤΤ για έγκαιρο εντοπισμό παρεμβολών.
• Μετεγκατάσταση των εγκαταστάσεων του ΚΕΠΑΘΜ σε καταλληλότερο περιβάλλον για τη μείωση λειτουργικών κινδύνων.

Οι εισηγήσεις στοχεύουν στη διασφάλιση της αδιάλειπτης και ασφαλούς παροχής υπηρεσιών αεροναυτιλίας και αναδεικνύουν την ανάγκη εκσυγχρονισμού κρίσιμων εθνικών υποδομών επικοινωνίας, καταλήγει το σχετικό πόρισμα.

Το περιστατικό της 4ης Ιανουαρίου

Επί ώρες, την Κυριακή 4 Ιανουαρίου, ο ελληνικός εναέριος χώρος λειτούργησε στα όριά του. Οι ραδιοσυχνότητες «βούιξαν» από παρεμβολές, γραμμές επικοινωνίας κατέρρευσαν και τα αεροδρόμια της χώρας βρέθηκαν αντιμέτωπα με ένα σκηνικό που θύμιζε άσκηση κρίσης – χωρίς άσκηση.

Χιλιάδες επιβάτες εγκλωβίστηκαν, δεκάδες πτήσεις ακυρώθηκαν και η επιχειρησιακή ικανότητα του FIR Αθηνών περιορίστηκε σε λιγότερο από το 20% της κανονικής.

Η εικόνα άρχισε να αλλάζει αργά το απόγευμα, όταν η κυβέρνηση διαβεβαίωσε ότι το πρόβλημα έχει αποκατασταθεί.