Δημόσιο Χρέος: Γιατί θα «πέσει» φέτος το «μαξιλάρι» στα 30 δισ. ευρώ;

Στα 30 δισ. ευρώ αναμένεται να μειωθεί το γνωστό δημοσιονομικό «μαξιλάρι» στο τέλος του 2026, καθότι θα υπάρξει ακόμη μια «πιο γενναία» πρόωρη αποπληρωμή για το δημόσιο χρέος φέτος. Αυτό υποστηρίζουν αρμόδιοι παράγοντες του οικονομικού επιτελείου στον ΟΤ, μετά την πρώτη επιτυχημένη επιτυχημένη έξοδο της Ελλάδας στις αγορές το 2026, με το ελληνικό Δημόσιο να…μαζεύει 4 δισ. ευρώ, ήτοι το 50% του φετινών του δανεικών αναγκών, ενώ οι προσφορές άγγιξαν τα 49,5 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές η επόμενη «έξοδος» αναμένεται κατά το β’ τρίμηνο του 2026 και πιθανότητα μέσα στον Απρίλιο, οπότε και θα «κλείσει» το σκέλος των δανειακών αναγκών για φέτος. Αυτή τη στιγμή το «μαξιλάρι» είναι κοντά στα 45 δισ. ευρώ, ενώ στο τέλος του 2025 είχε αγγίξει τα 40 δισ. ευρώ.

Παράλληλα, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης ετοιμάζει ήδη την επόμενη αποπληρωμή διακρατικών δανείων, η οποία ενδέχεται να αγγίξει τα 7 δισ. ευρώ, δηλαδή να είναι μεγαλύτερη από τα σχεδόν 5,3 δισ. ευρώ που αποπληρώθηκαν πέρυσι, προκειμένου να βελτιωθεί ακόμη περισσότερο το προφίλ του δημοσίου χρέους, το οποίο βαίνει μειούμενο ως ποσοστό του ελληνικού ΑΕΠ. Μάλιστα δεν αποκλείεται η συγκεκριμένη κίνηση να γίνει πολύ νωρίτερα από το αναμενόμενο (τέλος της χρονιάς), κάτι που θα εξοικονομήσει περί τα 90-100 εκατ. ευρώ στο ελληνικό Δημόσιο, όπως αναφέρουν οι καλά γνωρίζοντες το θέμα στον ΟΤ.

Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα στοχεύει στην πρόωρη αποπληρωμή, έως το 2031, των 31,6 δισ. ευρώ που υπολείπονται από το πρώτο μνημόνιο, ποσό που υπό κανονικές συνθήκες θα αποπληρωνόταν με τριμηνιαίες δόσεις από το 2029 έως το 2041.

Πώς θα κινηθεί το Δημόσιο Χρέος

Την ίδια στιγμή, το δημόσιο χρέος της Ελλάδας αναμένεται να αγγίξει στο τέλος του 2026 το επίπεδο που βρισκόμασταν λίγο πριν μπούμε στα μνημόνια (2009). Σύμφωνα με τον προϋπολογισμό του 2026 το δημόσιο χρέος αναμένεται να μειωθεί ως ποσοστό του ΑΕΠ κατά 7,7% του ΑΕΠ, στο 138,2%, από 145,9% το 2025.

Ως απόλυτο μέγεθος, το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης θα μειωθεί κατά 3,5 δισ. ευρώ, στα 359,3 δισ. ευρώ, από 362,8 δισ. ευρώ που εκτιμάται ότι έφτασε στο τέλος του 2025.

Ως εκ τούτου, η μείωση του ελληνικού δημοσίου χρέους θα περάσει κάτω από ένα ακόμη ψυχολογικό όριο, καθότι στο τέλος του  χρόνου αναμένεται να «πέσει» στο ίδιο επίπεδο με την έναρξη της μνημονιακής κρίσης στην Ελλάδα.

Σημειώνεται ότι το 2010, όταν η χώρα έλαβε το πρώτο πακέτο διάσωσης, το χρέος ήταν  στο 147,8% του ΑΕΠ.

Ο ορίζοντας του 2029

Μετά από αυτό το φετινό ορόσημο θα είναι η πτώση κάτω από το 100% του ελληνικού ΑΕΠ, κάτι το οποίο τοποθετείται πλέον στο 2033 με 2034. Άλλωστε, η ανάλυση βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους είναι θετική ακόμη και στην περίπτωση που η μακροπρόθεσμη ανάπτυξη κινηθεί στη  περιοχή του 0,4%-0,8%, σύμφωνα με το πιο ακραίο σενάριο.

Στις επιδιώξεις της χώρας βρίσκεται το να «περάσει» στη δεύτερη θέση των πιο χρεωμένων χωρών της ευρωζώνης (με πρώτη την Ιταλία), κάτι που αναμένεται να πραγματοποιηθεί το 2029, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Παράλληλα, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης έχει θέσει ως στόχο την πτώση του ελληνικού δημοσίου χρέους κάτω από το 120% (και συγκεκριμένα στο 119%) μέχρι το τέλος του 2029.

Το ιστορικό των πρόωρων αποπληρωμών

Η κίνηση του περασμένου Δεκεμβρίου ή η φετινή που θα ακολουθήσει δεν είναι μεμονωμένη. Εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο πρόωρων αποπληρωμών, με στόχο την απαλλαγή της χώρας από υψηλού κόστους) δάνεια και βελτίωση του προφίλ του ελληνικού δημόσιου χρέους.

Αξίζει να υπενθυμιστεί ότι αναφορικά με τις πρόωρες αποπληρωμές, έχουν προηγηθεί τον Μάρτιο του 2019 (2,7 δισ. ευρώ προς ΔΝΤ), τον Μάρτιο του 2021 η πρόωρη αποπληρωμή 2,65 δισ. ευρώ και για το 2023 μαζί με την πλήρη πρόωρη προεξόφληση των δανείων του ΔΝΤ ύψους 1,86 δισ. ευρώ), ενώ ακολούθησε μια ακόμα πρόωρη αποπληρωμή δανείων GLF ύψους 5,29 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2023. Στα παραπάνω θα πρέπει να συμπεριληφθεί και η τριπλή δόση ύψους 7,93 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2024.

Ήδη μέχρι στιγμής το Ελληνικό Δημόσιο προεξόφλησε και αποπλήρωσε πλήρως τα δάνεια του ΔΝΤ, ενώ από τα διμερή δάνεια GLF, αρχικού ύψους 52,9 δισ. ευρώ, έχει ήδη αποπληρώσει ποσό 21,3 δισ. ευρώ. Το υπολειπόμενο ποσό των συγκεκριμένων δανείων ανέρχεται σε 31,6 δισ. ευρώ και προγραμματιζόταν να αποπληρωθεί σε σχεδόν ισόποσες τριμηνιαίες δόσεις από το 2029 έως το 2041, σύμφωνα με το αρχικό πρόγραμμα αποπληρωμής.

Συνυπολογίζοντας αντίστοιχα και τα οφέλη από τις πρόωρες αποπληρωμές που προηγήθηκαν μέχρι το 2025το ελληνικό αποπλήρωσε ταχύτερα δάνεια 29 δισ. ευρώ, αλλά διέγραψε και τόκους 3,5 δισ. ευρώ μέχρι τώρα.

Ο κρατικός προϋπολογισμός αναμένεται να ελαφρυνθεί από πληρωμές ύψους 1,6 δισ. ευρώ τα οποία, συνολικά βάσει προγράμματος, θα καταβάλλονταν από φέτος και για τα επόμενα αρκετά χρόνια, αποκλειστικά και μόνον για τόκους.