Ένα μείγμα από πορφυρό και κόκκινο, με μια νότα πορτοκαλί – μια νέα απόχρωση, εμπνευσμένη από μια ηλικιωμένη γυναίκα στην όπερα της Βαρκελώνης, εντυπωσίασε τον νεαρό Βαλεντίνο Γκαραβάνι.
Ο Βαλεντίνο κατατάχθηκε μαζί με τους Τζόρτζιο Αρμάνι και Καρλ Λάγκερφελντ ως ο τελευταίος μιας κορυφαίας γενιάς σχεδιαστών, από μια εποχή πριν η μόδα γίνει μια άκρως εμπορική βιομηχανία
Το χρώμα, που εισήχθη στον κόσμο της μόδας αρκετά χρόνια αργότερα, το 1959, με ένα στράπλες κοκτέιλ φόρεμα από ντραπέ τούλι, φέρει το όνομά του – «κόκκινο Valentino» – από τότε, αποτελώντας παράλληλα το σήμα κατατεθέν του ομώνυμου ιταλικού ομίλου μόδας.
«Νομίζω ότι μια γυναίκα ντυμένη στα κόκκινα είναι πάντα υπέροχη, είναι η τέλεια εικόνα μιας ηρωίδας», έγραψε ο Βαλεντίνο στο βιβλίο «Rosso» (Κόκκινο), που κυκλοφόρησε το 2022. Θα συμπεριλάμβανε τουλάχιστον ένα κόκκινο φόρεμα σε κάθε μία από τις συλλογές του.
Ο Βαλεντίνο, ο Ιταλός σχεδιαστής μόδας που έχτισε έναν από τους πιο διάσημους οίκους πολυτελείας της χώρας και ήταν γνωστός στον κλάδο ως «ο αυτοκράτορας», πέθανε τη Δευτέρα στο σπίτι του στη Ρώμη, όπως ανακοίνωσε το ίδρυμά του, σε ηλικία 93 ετών. Η αιτία θανάτου δεν έγινε αμέσως γνωστή.
«Αγαπώ την ομορφιά»
Ο Βαλεντίνο κατατάχθηκε μαζί με τους Τζόρτζιο Αρμάνι και Καρλ Λάγκερφελντ ως ο τελευταίος μιας κορυφαίας γενιάς σχεδιαστών, από μια εποχή πριν η μόδα γίνει μια άκρως εμπορική βιομηχανία που διοικείται τόσο από χρηματοδότες και στελέχη μάρκετινγκ όσο και από μόδιστρους, τονίζει το Reuters.
Ανεβαίνοντας στα ύψη της υψηλής ραπτικής, ήταν ο πρώτος Ιταλός που εμφανίστηκε στις αποκλειστικές πασαρέλες υψηλής ραπτικής του Παρισιού.
Παθιασμένος με τον κινηματογράφο, ονειρευόταν ως νεαρός άνδρας να ντύσει τις «όμορφες κυρίες της μεγάλης οθόνης», όπως τις αποκαλούσε, ανάμεσά τους οι σταρ του Χόλιγουντ της δεκαετίας του 1950, Λάνα Τέρνερ και Τζούντι Γκάρλαντ.
Ο Βαλεντίνο τελικά σχεδίασε το νυφικό της Ελίζαμπεθ Τέιλορ και ήταν η πρώτη επιλογή πολλών βραβευμένων με Όσκαρ, συμπεριλαμβανομένων των Σάρον Στόουν και Πενέλοπε Κρουζ.
Τα ρομαντικά σχέδιά του, απλά με την πρώτη ματιά, ήταν γεμάτα περίπλοκες λεπτομέρειες. «Λατρεύω την ομορφιά», είπε ο Βαλεντίνο. «Δεν είναι δικό μου λάθος. Και ξέρω τι θέλουν οι γυναίκες: θέλουν να είναι όμορφες».
Ο σχεδιαστής, ο οποίος έντυσε επίσης την Τζάκι Κένεντι, δημιούργησε μια επιχειρηματική αυτοκρατορία με το όνομά του προτού την πουλήσει πριν από τη συνταξιοδότησή του, το 2008.
«Χρειάζεται πολύ υπομονή»
Ο Βαλεντίνο ήταν μοναχοπαίδι, γεννημένος σε μια εύπορη οικογένεια στη Βόγκερα, νότια του Μιλάνου, όπου ο πατέρας του διατηρούσε μια εταιρεία ηλεκτρικών ειδών.
Έχοντας αρχίσει να σχεδιάζει και να εκτιμά τα πολυτελή ρούχα από νεαρή ηλικία, σπούδασε υψηλή ραπτική στο Μιλάνο και το Παρίσι, όπου στη συνέχεια εργάστηκε ως μαθητευόμενος για τον σχεδιαστή Jean Dessès. Επέστρεψε στην πατρίδα του το 1960, ανοίγοντας τον δικό του οίκο μόδας στην καρδιά της Ρώμης.
Εκείνη τη χρονιά, η Ελίζαμπεθ Τέιλορ επέλεξε ένα λευκό φόρεμα Valentino για την πρεμιέρα της επιτυχημένης ταινίας «Σπάρτακος».
Επίσης, το 1960, γνώρισε τον Τζανκάρλο Τζιαμέτι σε ένα καφέ της Ρώμης. Ο Τζιαμέτι θα γινόταν ο σύντροφός του στις επιχειρήσεις και στη ζωή.
«Το να μοιράζεσαι τη ζωή με έναν άνθρωπο για όλη σου την ύπαρξη – κάθε στιγμή, χαρά, πόνο, ενθουσιασμό, απογοήτευση – είναι κάτι που δεν μπορεί να οριστεί», είπε ο Βαλεντίνο γι’ αυτόν.
Ο Τζιαμέτι ανέλαβε το διοικητικό κομμάτι της επιχείρησης, αφήνοντας τα δημιουργικά ζητήματα στον σχεδιαστή.
«Το να είσαι με τον Βαλεντίνο ως φίλος, ως εραστής και ως υπάλληλος είναι λίγο το ίδιο: χρειάζεσαι πολλή υπομονή», είπε ο Τζιαμέτι στο «Valentino: The Last Emperor», ένα ντοκιμαντέρ που ακολούθησε τον σχεδιαστή τα τελευταία δύο χρόνια της καριέρας του.
Τα υφάσματα georgette, τα βολάν από σιφόν και τα περίτεχνα διακοσμητικά στοιχεία του Βαλεντίνο, συμπεριλαμβανομένης της αποκλειστικής τεχνικής budellini – όπου μακριές λωρίδες από μαλλί προβάτου τυλίγονται στο χέρι σε σωλήνες, τυλίγονται σε μετάξι και ράβονται μεταξύ τους – του χάρισαν πληθώρα βραβείων, συμπεριλαμβανομένης της υψηλότερης πολιτικής διάκρισης της Γαλλίας το 2006.
«Η φήμη και η περιουσία δεν τον άλλαξαν», είχε πει τότε ο Τζιαμέτι. «Είναι ακόμα ο μικρός που γνώρισα πριν από 45 χρόνια».
Δεισιδαίμων και εσωστρεφής, ο Βαλεντίνο λάτρευε τη σοκολάτα, το σκι και τα παγκ του. Δήλωσε στην Corriere το 2017 ότι φοβόταν τον θάνατο.
«Η ιδανική στιγμή να πεις αντίο»
Το 2007, εντυπωσίασε τη Ρώμη με πολυτελείς εορτασμούς για να γιορτάσει τις δεκαετίες του στη μόδα – μια τριήμερη εκδήλωση που περιελάμβανε δείπνα, πάρτι και εκθέσεις με χιλιάδες καλεσμένους από όλο τον κόσμο.
Μήνες αργότερα ανακοίνωσε ότι θα σταματούσε να σχεδιάζει για την εταιρεία του, την οποία δεν έλεγχε πλέον αφότου την πούλησε σχεδόν μια δεκαετία νωρίτερα για περίπου 300 εκατομμύρια δολάρια.
«Αποφάσισα ότι αυτή είναι η ιδανική στιγμή να αποχαιρετήσω τον κόσμο της μόδας», είπε. «Όπως λένε οι Άγγλοι, θα ήθελα να φύγω από το πάρτι όταν είναι ακόμα γεμάτο».
Η τελευταία του επίδειξη μόδας πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2008 στο Παρίσι, μια πόλη που αποκαλούσε δεύτερο σπίτι του και η οποία, όπως είπε, τον είχε μάθει να αγαπά τη μόδα και τη ζωή.
Η επιχείρηση που φέρει το όνομά του αγοράστηκε από το καταριανό fund Mayhoola για 700 εκατομμύρια ευρώ το 2012. Ο γαλλικός όμιλος ειδών πολυτελείας Kering αγόρασε ποσοστό 30% το 2023, με δέσμευση να αποκτήσει πλήρως την επιχείρηση από το 2026, αλλά στη συνέχεια ανέβαλε τη κίνηση αυτή το νωρίτερο για το 2028.
Οι Βαλεντίνο και Τζιαμέτι παρέμειναν ενεργοί στην υποστήριξη των τεχνών. Το ίδρυμά τους άνοιξε την γκαλερί PM23 στο κέντρο της Ρώμης το 2025, δίπλα στα κεντρικά γραφεία του Βαλεντίνο.
Η εναρκτήρια έκθεση – «Horizons/Red» – επικεντρώθηκε στο χρώμα που συνδέεται στενότερα με τον Βαλεντίνο.
«Το κόκκινο δεν είναι απλώς ένα χρώμα», είχε πει τότε ο Τζιαμέτι. «Είναι μια συμβολική και αισθητική δύναμη εξαιρετικής δύναμης».
