Η «εκπληκτικά ανθεκτική» παγκόσμια οικονομία κινδυνεύει να διαταραχθεί από μια απότομη αναστροφή στην άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης, προειδοποίησε σήμερα το ΔΝΤ, καθώς οι ηγέτες του κόσμου προετοιμάζονταν για συνομιλίες στο ελβετικό θέρετρο του Νταβός.
Οι κίνδυνοι για την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη «κλίνουν προς τα κάτω», ανέφερε το Ταμείο στην έκθεση World Economic Outlook, υποστηρίζοντας ότι η ανάπτυξη εξαρτάται από ένα περιορισμένο φάσμα παραγόντων, ιδίως τον τεχνολογικό τομέα των ΗΠΑ και την αντίστοιχη άνθηση των μετοχών.
Οι προβλέψεις του ΔΝΤ
Παρ’ όλα αυτά, προέβλεψε ότι η ανάπτυξη των ΗΠΑ θα ξεπεράσει σημαντικά τις υπόλοιπες χώρες της G7 φέτος, προβλέποντας επέκταση 2,4% το 2026 και 2% το 2027. Οι επενδύσεις στην τεχνολογία αυξήθηκαν στο υψηλότερο ποσοστό στις ΗΠΑ από το 2001, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη, σύμφωνα με το ΔΝΤ.
«Υπάρχει κίνδυνος διόρθωσης της αγοράς, εάν δεν πραγματοποιηθούν οι προσδοκίες για αύξηση της παραγωγικότητας και της κερδοφορίας χάρη στην τεχνητή νοημοσύνη», δήλωσε ο Πιερ-Ολιβιέ Γκουρίνχας, επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ.
«Δεν έχουμε φτάσει ακόμη στα επίπεδα της φούσκας της αγοράς, αν θέλετε, που είδαμε στην περίοδο των dotcom», πρόσθεσε. «Ωστόσο, υπάρχουν λόγοι να ανησυχούμε κάπως».
Ο Ντόναλντ Τραμπ θα ταξιδέψει αυτή την εβδομάδα στο ελβετικό θέρετρο του Νταβός για το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ. Η συνάντηση αναμένεται να συνδυάσει τις αισιόδοξες εκτιμήσεις για τις επενδύσεις των ΗΠΑ στην τεχνητή νοημοσύνη με την ανησυχία για τις αποτιμήσεις των χρηματιστηρίων και τις απειλές για θεσμούς, όπως η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ.
Η νέα απειλή δασμών από τον Τραμπ λόγω Γροιλανδίας
Οι συζητήσεις αναμένεται να εστιάσουν στην απειλή του προέδρου των ΗΠΑ να επιβάλει δασμούς 10% στις ευρωπαϊκές χώρες, εάν δεν συμφωνήσουν να τον υποστηρίξουν στην απόκτηση της Γροιλανδίας.
Οι εκτιμήσεις του ΔΝΤ έδειξαν ότι η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη ήταν ισχυρότερη από το αναμενόμενο, παρά τις εμπορικές εντάσεις που προκάλεσε ο Τραμπ και παρά την αύξηση των γεωπολιτικών κινδύνων. Το Ταμείο αναθεώρησε προς τα πάνω τις προβλέψεις του για την παγκόσμια ανάπτυξη το 2026 από 3,1% σε 3,3%, με μια μικρή επιβράδυνση το 2027 στο 3,2%.
Ωστόσο, το ΔΝΤ προειδοποίησε ότι μια νέα κλιμάκωση της εμπορικής σύγκρουσης θα μπορούσε να αναστατώσει εκ νέου τις προοπτικές ανάπτυξης. «Οι εμπορικές εντάσεις θα μπορούσαν να αναζωπυρωθούν, παρατείνοντας την αβεβαιότητα και επιβαρύνοντας περισσότερο την οικονομική δραστηριότητα».
Η Κίνα θα σημειώσει αύξηση 4,5% το 2026, αύξηση 0,3 ποσοστιαίων μονάδων από τις προβλέψεις του ΔΝΤ τον Οκτώβριο, ακολουθούμενη από αύξηση 4% το 2027, σύμφωνα με τις προοπτικές.
Μεταξύ των χωρών της G7, ο Καναδάς θα έχει τη δεύτερη ισχυρότερη ανάπτυξη φέτος μετά τις ΗΠΑ, με 1,6%. Η ανάπτυξη του Καναδά προβλέπεται να ανέλθει στο 1,9% το 2027.
Το ΔΝΤ άφησε αμετάβλητες τις προβλέψεις του για το Ηνωμένο Βασίλειο για το 2026 και το 2027, με πρόβλεψη για ανάπτυξη 1,3% φέτος και 1,5% το 2027. Το γερμανικό ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά 1,1% φέτος και 1,5% το επόμενο έτος, σύμφωνα με το ΔΝΤ.
Ο κίνδυνος
Η παγκόσμια ανάπτυξη, σύμφωνα με το ΔΝΤ, βασίστηκε στην «στενή βάση» της έκρηξης των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη στις ΗΠΑ. Εάν οι προσδοκίες για αύξηση της παραγωγικότητας χάρη στην τεχνητή νοημοσύνη αποδειχθούν υπερβολικά αισιόδοξες, υπάρχει κίνδυνος «απότομης πτώσης» των επενδύσεων και συνακόλουθης αντιστροφής της τάσης στις χρηματιστηριακές αγορές, προειδοποίησε το ΔΝΤ.
Μια πτώση των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη σε συνδυασμό με μια «μέτρια διόρθωση» στις αποτιμήσεις των μετοχών τεχνολογίας θα μπορούσε να πλήξει την παγκόσμια ανάπτυξη κατά περίπου 0,4 ποσοστιαίες μονάδες φέτος, σύμφωνα με το Ταμείο.
Ο Γκουρίχνας προειδοποίησε ότι, επειδή η κεφαλαιοποίηση των τεχνολογικών ομίλων ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι πλέον «πολύ μεγαλύτερη» από ό,τι κατά τη διάρκεια της φούσκας των dotcom πριν από 25 χρόνια, ακόμη και μια μικρή αντιστροφή θα μπορούσε να «έχει μεγάλο αντίκτυπο στον πλούτο των ανθρώπων σε σχέση με το εισόδημά τους».
Πρόσθεσε ότι η αυξανόμενη εξάρτηση των πολύ μεγάλων εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης από το χρέος για τη χρηματοδότηση των επενδύσεών τους αποτελεί επίσης λόγο ανησυχίας. «Όταν βλέπεις την μόχλευση να αυξάνεται, αρχίζεις να ανησυχείς λίγο».
Μια απότομη διόρθωση της χρηματιστηριακής αγοράς στις ΗΠΑ θα μπορούσε επίσης να προκαλέσει «σημαντικές απώλειες πλούτου» εκτός των ΗΠΑ, πρόσθεσε το ΔΝΤ, πλήττοντας την παγκόσμια κατανάλωση.
Το εναλλακτικό σχέδιο
Ωστόσο, υπάρχει ένα εναλλακτικό αισιόδοξο σενάριο, σύμφωνα με το οποίο οι βελτιώσεις της παραγωγικότητας χάρη στην τεχνητή νοημοσύνη άρχισαν να υλοποιούνται νωρίτερα από ό,τι αναμενόταν από το ΔΝΤ. Εάν αυτό γινόταν πραγματικότητα, η παγκόσμια ανάπτυξη θα μπορούσε να ενισχυθεί κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες το 2026 και μεταξύ 0,1 και 0,8 ποσοστιαίες μονάδες ετησίως μεσοπρόθεσμα, πρόσθεσε το Ταμείο.
Στήριξη ΔΝΤ σε Πάουελ
Το ΔΝΤ τόνισε τη σημασία της ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών μετά την ανακοίνωση της ποινικής έρευνας για τον πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, Τζέι Πάουελ, η οποία προκάλεσε ευρεία αναταραχή την περασμένη εβδομάδα.
«Η ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών είναι απολύτως πρωταρχικής σημασίας για τη διατήρηση της μακροοικονομικής σταθερότητας, της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και την παροχή στήριξης για βιώσιμη ανάπτυξη», δήλωσε ο Γκουρίνχας.
«Στην περίπτωση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, αυτό είναι… ακόμη πιο σημαντικό, δεδομένης της κυρίαρχης θέσης του αμερικανικού χρηματοπιστωτικού συστήματος στην παγκόσμια οικονομία [και] δεδομένης της σημασίας του δολαρίου ΗΠΑ για το διεθνές νομισματικό σύστημα».
