Ήπιες βραχυπρόθεσμα, πιο επικίνδυνες μακροπρόθεσμα θα είναι κατά τη Citi οι δασμοί που εξήγγειλε ο Αμερικανός πρόεδρος απέναντι στις ευρωπαϊκές χώρες που αντιτάσσονται στα σχέδια του για τη «Γροιλανδία», καθώς έχουν θεμελιωδώς διαφορετικό χαρακτήρα σε σχέση με τους δασμούς της «Ημέρας Απελευθέρωσης».
Σύμφωνα με την τράπεζα, οι συνέπειες για την Ευρώπη είναι, κατ’ αρχήν, ήπια αρνητικές για την ανάπτυξη βραχυπρόθεσμα, αλλά αυξάνουν τον κίνδυνο ανατιμήσεων (πληθωρισμού) στο μέλλον. Η Citi βλέπει υψηλότερη πιθανότητα αντίποινων από την ΕΕ και ισχυρότερο επιχείρημα για αύξηση των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη, πιθανώς και μέσω εκδόσεων κοινών ευρωπαϊκών ομολόγων.
Αντίθετα, το επιχείρημα για αντίποινα και αυξημένες αμυντικές δαπάνες παραμένει πιο αδύναμο για το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου οι δασμοί εκτιμάται ότι θα έχουν ασήμαντη επίδραση στο ΑΕΠ, αλλά ενδέχεται να συμβάλλουν σε περαιτέρω αποπληθωριστικές πιέσεις.
Οι δασμοί για τη «Γροιλανδία» και οι ευρωπαϊκές αντιδράσεις
Σε μια νέα κλιμάκωση των διατλαντικών εντάσεων, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε πρόσφατα επιπλέον δασμό 10% σε εισαγωγές από οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, Δανία, Γερμανία, Γαλλία, Ολλανδία, Ηνωμένο Βασίλειο, Νορβηγία, Σουηδία και Φινλανδία, ως μέσο πίεσης για την αντίθεσή τους στην προσπάθεια των ΗΠΑ να ελέγξουν τη Γροιλανδία.
Οι νέοι αυτοί δασμοί έρχονται πάνω από τον ήδη ισχύοντα 15% δασμό που έχει εφαρμοστεί από πέρυσι σε μεγάλο μέρος των ευρωπαϊκών εισαγωγών στις ΗΠΑ. Ο Πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι οι δασμοί θα αυξηθούν στο 25% μέχρι το καλοκαίρι, εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία.
Η Citi τονίζει ότι η φύση αυτών των δασμών διαφέρει σημαντικά από τους δασμούς του 2025, καθώς δεν αποσκοπούν στην επαναρρύθμιση των εμπορικών σχέσεων με τις ευρωπαϊκές χώρες, αλλά στην προώθηση των εδαφικών φιλοδοξιών των ΗΠΑ. Ως εκ τούτου, η αντίδραση της Ευρώπης είναι αναμενόμενα διαφορετική από την σχετικά παθητική στάση του προηγούμενου έτους.
Η Ευρώπη απάντησε με ισχυρή και διμερώς υποστηριζόμενη καταδίκη και απείλησε με αντίποινα. Σύμφωνα με αναφορές, σε συνάντηση την Κυριακή συμφωνήθηκε η επιβολή αντισταθμιστικών δασμών σε εισαγωγές από τις ΗΠΑ ύψους 93 δισ. ευρώ, που αντιστοιχούν σε πάνω από το 35% των συνολικών εισαγωγών από τις ΗΠΑ, εξαιρουμένων των ενεργειακών προϊόντων. Ο Πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, πρότεινε επίσης η ΕΕ να εξετάσει τη χρήση του Εργαλείου Αντι-Συνοχής (Anti-Coercion Instrument).
Οικονομικές επιπτώσεις
Η Citi επισημαίνει ορισμένες ποιοτικές παραμέτρους για τις πιθανές συνέπειες στην ευρωπαϊκή οικονομία:
– Η πιθανότητα αντίποινων σημαίνει ότι οι δασμοί της «Γροιλανδίας» δεν θα αποτελέσουν μόνο αρνητικό σοκ ζήτησης, όπως συνέβη με τους δασμούς της «Ημέρας Απελευθέρωσης». Αντίθετα, μπορεί να προκαλέσουν παράλληλα αρνητικά σοκ ζήτησης και προσφοράς, αυξάνοντας τόσο τον κίνδυνο ύφεσης όσο και τον πληθωρισμό.
– Η απειλή επανέφερε την αβεβαιότητα στο εμπόριο, καθώς η ανησυχία για δασμούς είχε αρχίσει να υποχωρεί και η εμπιστοσύνη των ευρωπαίων κατασκευαστών να επιστρέφει. Η Citi εκτιμά ότι ένας δασμός 10 ποσοστιαίων μονάδων στις εισαγωγές από την Ευρώπη μπορεί να μειώσει το ΑΕΠ της Ευρωζώνης περίπου κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες.
– Η απειλή δασμών ενισχύει την ανάγκη για αυξημένες αμυντικές δαπάνες στην Ευρώπη, καθώς αναδεικνύει την αναξιοπιστία της όλο και πιο «συμβατικής» ασφάλειας των ΗΠΑ.
Αυτό ενδέχεται να οδηγήσει σε μεγαλύτερη ενότητα της ΕΕ έναντι εξωτερικών πιέσεων και να επαναφέρει τη συζήτηση για κοινά ευρωπαϊκά ομόλογα ως μέσο χρηματοδότησης της άμυνας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε πρόσφατα δάνεια EU SAFE ύψους 38 δισ. ευρώ για κοινές προμήθειες σε οκτώ κράτη-μέλη.
Συνοψίζοντας, οι νέοι δασμοί είναι ήπια αρνητικοί για την ανάπτυξη βραχυπρόθεσμα, αλλά μετατοπίζουν το ρίσκο προς αυξημένο πληθωρισμό. Η Citi υπογραμμίζει ότι η αστάθεια στις διεθνείς σχέσεις αυξάνει την αβεβαιότητα και διευρύνει το εύρος των πιθανών αποτελεσμάτων.
Μακροπρόθεσμες επιπτώσεις
Η Citi σημειώνει ότι η Ευρωπαϊκή οικονομία μετατοπίζεται από εξαγωγική σε εγχώρια ζήτηση, με πιο ανθεκτική ανάπτυξη, που όμως δεν θα είναι «ισχυρή». Με τον καιρό, αυτό μπορεί να αυξήσει την ανάπτυξη μέσω ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων, αλλά και να ενισχύσει τον πληθωρισμό.
Η τράπεζα προειδοποιεί ότι η ποσοτικοποίηση των επιπτώσεων στη βάση του ΑΕΠ παραμένει δύσκολη, λόγω:
– Της πιθανότητας μετασχηματιστικών επενδύσεων ως απάντηση σε νέες αναταράξεις, που θα ωφελήσουν τόσο ανάπτυξη όσο και πληθωρισμό.
– Της πιθανότητας ότι, όσο επιδεινώνονται οι σχέσεις με τις ΗΠΑ, οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει να υποχωρήσουν περισσότερο στην Κίνα, κάτι που θα επηρεάσει αρνητικά και ανάπτυξη και πληθωρισμό.
Η Citi καταλήγει ότι πρόκειται για ποιοτική αξιολόγηση και ότι θα παρέχει λεπτομερέστερη εκτίμηση μόλις γίνουν γνωστές οι πλήρεις αντιδράσεις της Ευρώπης.
