Αγορές: Οι κίνδυνοι αυξάνονται, αλλά το private credit «ανθεί»

Αμείωτο παραμένει το επενδυτικό ενδιαφέρον για την αγορά του private credit, παρά τις ολοένα και περισσότερες προειδοποιήσεις για χαλάρωση των κριτηρίων χορήγησης δανείων, ανεπαρκή αξιολόγηση κινδύνου και αυξανόμενες ενδείξεις οικονομικής πίεσης στους δανειολήπτες.

Τα προβλήματα της αμερικανικής First Brands Group τον περασμένο Σεπτέμβριο αποτέλεσαν σημείο καμπής για τους επικριτές του private credit, όταν ο υπερχρεωμένος κατασκευαστής ανταλλακτικών αυτοκινήτων βρέθηκε σε οικονομικό αδιέξοδο. Η υπόθεση ανέδειξε πώς επιθετικές δομές δανεισμού είχαν συσσωρευτεί αθόρυβα επί χρόνια, σε ένα περιβάλλον άφθονης και φθηνής χρηματοδότησης.

Tο private credit έχει εξελιχθεί σε αγορά πολλών τρισεκατομμυρίων δολαρίων

Το επεισόδιο ενίσχυσε τους φόβους ότι παρόμοιοι κίνδυνοι μπορεί να υποβόσκουν σε ολόκληρη την αγορά, με τον διευθύνοντα σύμβουλο της JPMorgan, Τζέιμι Ντάιμον, να προειδοποιεί ότι οι κίνδυνοι του private credit «κρύβονται σε κοινή θέα», σημειώνοντας χαρακτηριστικά πως «οι κατσαρίδες θα εμφανιστούν» όταν επιδεινωθούν οι οικονομικές συνθήκες.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο ιδρυτής της Bridgewater, Ρέι Ντάλιο, έχει προειδοποιήσει για αυξανόμενη πίεση στις αγορές venture capital και private credit, καθώς τα υψηλά επιτόκια συμπιέζουν τα υπερχρεωμένα ιδιωτικά περιουσιακά στοιχεία, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης καταπόνησης των ιδιωτικών αγορών.

Παρά τις εκροές, τα κεφάλαια συνεχίζουν να εισρέουν

Παρότι τους τελευταίους μήνες του περασμένου έτους επενδυτές απέσυραν περισσότερα από 7 δισ. δολάρια από ομίλους όπως οι Apollo, Ares και Blackstone, η ροή κεφαλαίων προς τα private credit funds συνεχίστηκε, σύμφωνα με τα στοιχεία που επεξεργάστηκε το CNBC.

Η KKR ανακοίνωσε την προηγούμενη εβδομάδα ότι ολοκλήρωσε άντληση 2,5 δισ. δολαρίων για το Asia Credit Opportunities Fund II. Η TPG, ένας από τους μεγαλύτερους «παίκτες» του κλάδου, έκλεισε τον Δεκέμβριο πάνω από 6 δισ. δολάρια για το τρίτο βασικό της fund Credit Solutions, υπερβαίνοντας κατά πολύ τον αρχικό στόχο των 4,5 δισ. και διπλασιάζοντας το μέγεθος του προηγούμενου ταμείου.

Τον Νοέμβριο, η Neuberger Berman ανακοίνωσε το τελικό κλείσιμο του πέμπτου flagship private debt fund της στα 7,3 δισ. δολάρια, ξεπερνώντας τον αρχικό στόχο, καθώς η ζήτηση από διεθνείς θεσμικούς επενδυτές παρέμεινε ισχυρή.

Αντίστοιχα, η Granite Asia ανακοίνωσε τον Δεκέμβριο το πρώτο κλείσιμο της πρώτης παν-ασιατικής στρατηγικής private credit, αντλώντας πάνω από 350 εκατ. δολάρια με τη στήριξη των Temasek, Khazanah Nasional και Indonesia Investment Authority, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική της ζήτησης στην περιοχή.

Tο private credit αποτελεί πλέον βασική κατανομή κεφαλαίων για πολλούς θεσμικούς επενδυτές

Γιατί οι επενδυτές επιστρέφουν ξανά και ξανά

Παρά τις δημόσιες προειδοποιήσεις του Τζέιμι Ντάιμον, η ίδια η JPMorgan φαίνεται να επαναξιολογεί τη δυναμική της αγοράς. Στην έκθεση Alternative Investments Outlook 2026, η τράπεζα αναγνωρίζει ότι, αν και σε ορισμένα τμήματα της αγοράς έχουν χαλαρώσει τα κριτήρια δανεισμού, η ζήτηση για private credit στηρίζεται σε βαθύτερες διαρθρωτικές ανάγκες.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι επίμονες χρηματοδοτικές ανάγκες εταιρειών μεσαίου μεγέθους, έργων υποδομών και δανειοληπτών με εξασφαλίσεις σε περιουσιακά στοιχεία.

Σύμφωνα με την Goldman Sachs, το private credit έχει εξελιχθεί σε αγορά πολλών τρισεκατομμυρίων δολαρίων και αποτελεί πλέον βασική κατανομή κεφαλαίων για πολλούς θεσμικούς επενδυτές. Συνταξιοδοτικά ταμεία, ασφαλιστικές εταιρείες και ιδρύματα που στο παρελθόν αντιμετώπιζαν το private credit ως εναλλακτική επένδυση, το θεωρούν πλέον μόνιμο πυλώνα των χαρτοφυλακίων τους.

Η Goldman σημειώνει ότι οι ανησυχίες για ενδεχόμενη «φούσκα» αναζωπυρώθηκαν τον Σεπτέμβριο του 2025, όταν αρκετοί Αμερικανοί δανειολήπτες, κυρίως στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας, αθέτησαν μεγάλα χρέη. Ωστόσο, όπως τονίζει και η JPMorgan, τα περιστατικά αυτά φαίνεται να είναι μεμονωμένα και όχι συστημικά, ενώ η ζήτηση για αποδόσεις εξακολουθεί να υπερβαίνει την προσφορά κεφαλαίων.

Καθοριστικό ρόλο παίζει και η αποχώρηση των παραδοσιακών τραπεζών από τον εταιρικό δανεισμό λόγω αυστηρότερων κανονισμών μετά την κρίση του 2008. Οι υψηλότερες κεφαλαιακές απαιτήσεις και οι αυστηρότεροι κανόνες στάθμισης κινδύνου καθιστούν πιο δαπανηρή τη διακράτηση ριψοκίνδυνων δανείων, αφήνοντας χώρο τον οποίο καλύπτουν τα private credit funds.

Οι ανησυχίες για μόχλευση και πίεση στους δανειολήπτες δεν κατανέμονται ομοιόμορφα παγκοσμίως

Τα σημάδια πίεσης πληθαίνουν

Παρά τη συνεχιζόμενη άντληση κεφαλαίων, τα σημάδια πίεσης γίνονται όλο και πιο εμφανή. Η Goldman Sachs προειδοποιεί ότι τα υψηλά επιτόκια έχουν αυξήσει δραστικά το κόστος δανεισμού, με αποτέλεσμα αυξανόμενος αριθμός εταιρειών να δυσκολεύεται να εξυπηρετήσει τα χρέη του private credit.

Περίπου το 15% των δανειοληπτών δεν παράγει πλέον επαρκείς ταμειακές ροές για να καλύψει πλήρως τους τόκους, ενώ πολλοί άλλοι λειτουργούν με ελάχιστα περιθώρια ασφαλείας. Ακόμη και πιθανές μειώσεις επιτοκίων, σύμφωνα με την τράπεζα, θα προσφέρουν μόνο περιορισμένη ανακούφιση χωρίς να αντιμετωπίζουν τις βαθύτερες αδυναμίες.

Η Morningstar προειδοποιεί επίσης για επιδείνωση των πιστωτικών προφίλ τόσο υψηλής όσο και χαμηλής ποιότητας δανειοληπτών το 2026, καθώς τα αυξημένα επιτόκια –σε σύγκριση με την περίοδο υπερβολικά χαμηλών επιτοκίων 2010-2021– διαχέονται πλέον στους ισολογισμούς.

Η Ασία ως εξαίρεση

Οι ανησυχίες για μόχλευση και πίεση στους δανειολήπτες δεν κατανέμονται ομοιόμορφα παγκοσμίως. Σύμφωνα με στελέχη του κλάδου, υπάρχουν σαφείς διαφοροποιήσεις μεταξύ ΗΠΑ, Ευρώπης και Ασίας.

«Δεν βλέπουμε το ίδιο επίπεδο μόχλευσης ή διάβρωσης των ρητρών που ανησυχούν τις αγορές στις ΗΠΑ», δήλωσε η Μινγκ Ενγκ, διευθύντρια στη Granite Asia. Όπως εξηγεί, η αγορά private credit στην Ασία βρίσκεται σε πολύ πιο πρώιμο στάδιο, με πιο συντηρητικές δομές, ισχυρότερες εξασφαλίσεις και λιγότερη χρηματοοικονομική μηχανική.

Η διαφοροποίηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία τη στιγμή που οι ανησυχίες για την ποιότητα του underwriting εντείνονται στις ανεπτυγμένες αγορές.