Με τις χθεσινές ανακοινώσεις του ο Ντόναλντ Τραμπ σε πρώτο επίπεδο εμφανίστηκε καθησυχαστικός ότι δεν πρόκειται να κάνει επέμβει στρατιωτικά στη Γροιλανδία και ότι κατόπιν της συνάντησής του με τον Ρούτε με τον οποίο συμφωνήθηκε ένα πλαίσιο συμφωνίας δεν θα επιβάλει τους δασμούς με τους οποίους απειλούσε την Ευρώπη.
Ομως, επειδή… Τραμπ είναι αυτός, η ΕΕ καλείται τώρα να προβλέψει κατά πόσον η εκστρατεία πίεσης σε όλα τα μέτωπα που είχε ξεκινήσει για να πετύχει τον στόχο του για τη Γροιλανδία έχει τελειώσει. Κατά πόσον, δηλαδή, με απλά λόγια, μπορούν να τον εμπιστευτούν.
Σε αυτό το πλαίσιο πρόκειται να πραγματοποιηθεί η σημερινή σύνοδος κορυφής των ηγετών της ΕΕ που συγκλήθηκε εκτάκτως κάτω από την ιμπεριαλιστική ρητορική του Τραμπ όλες τις προηγούμενες μέρες.
Το ερώτημα πλέον μετατίθεται από το πώς η ΕΕ θα επιδείξει ενιαία αντίδραση στις απειλές για νέους δασμούς στο πόσο θα διαρκέσει το κλίμα διατλαντικής εμπιστοσύνης, σύμφωνα με αξιωματούχους με τους οποίους μίλησαν οι FT.
Οι ηγέτες της ΕΕ θα θελήσουν να συζητήσουν το περιεχόμενο του πλαισίου, τις επιπτώσεις που θα έχει για την κυριαρχία της Δανίας, τον τρόπο με τον οποίο θα εμπλέξει τους συμμάχους της Δανίας στο ΝΑΤΟ και το κόστος που ενδέχεται να έχει για τους Ευρωπαίους. Ωστόσο, το βασικό ερώτημα θα είναι αν ο πρόεδρος των ΗΠΑ μπορεί να θεωρηθεί αξιόπιστος όσον αφορά την τήρηση των συμφωνηθέντων.
Στο προσκήνιο ανταγωνιστικά εθνικά συμφέροντα
Αφήνοντας κατά μέρος μερικές από τις πιο επιθετικές απειλές για τη Γροιλανδία, ο Τραμπ βάζει τους ευρωπαίους ηγέτες σε μια συζήτηση όπου τα ανταγωνιστικά εθνικά συμφέροντα -είτε για το εμπόριο είτε για τη διατλαντική συμμαχία- ήταν πιο πιθανό να έρθουν στο προσκήνιο.
«Φαίνεται πιο ευέλικτος, κάτι που είναι επικίνδυνο για την ενότητα της ΕΕ, καθώς προφανώς απευθύνεται σε διαφορετικές απόψεις μεταξύ των κρατών μελών», δήλωσε ένας από τους αξιωματούχους που συμμετείχαν στις προετοιμασίες της συνόδου κορυφής.
Στη δήλωσή του, ο Τραμπ ανέφερε ότι «διεξάγονται πρόσθετες συζητήσεις σχετικά με το The Golden Dome, καθώς αφορά τη Γροιλανδία», αναφερόμενος στην πρωτοβουλία του για την αντιπυραυλική άμυνα. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι ντι Βανς και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, καθώς και ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ θα συμμετάσχουν στις διαπραγματεύσεις για τη Γροιλανδία.
Η Δανία και η Γροιλανδία έχουν ξεκαθαρίσει από την πρώτη στιγμή που ο Τραμπ εξέφρασε για πρώτη φορά το ενδιαφέρον του να αγοράσει το νησί το 2019: το έδαφος δεν είναι προς πώληση.
Ο Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, υπουργός Εξωτερικών της Δανίας, αντέδρασε με προσοχή στην ανακοίνωση του Τραμπ, λέγοντας ότι σε συνομιλία του με τον Ρούτε του ξεκαθάρισε ότι «δεν πρόκειται να συμβεί οι ΗΠΑ να αποκτήσουν την Γροιλανδία. Αυτό είναι απαράδεκτο».
Επίσης, έδειξε ότι η Δανία είναι έτοιμη να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις σχετικά με τα θέματα ασφάλειας των ΗΠΑ, σύμφωνα με τα όσα συμφώνησαν ο ίδιος και ο υπουργός Εξωτερικών της Γροιλανδίας με τους Βανς και Ρούμπιο την περασμένη εβδομάδα.
«Η μέρα τελειώνει σε καλύτερο τόνο από ό,τι ξεκίνησε. Χαιρετίζουμε το γεγονός ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ απέκλεισε την κατάληψη της Γροιλανδίας με τη βία και ανέστειλε τον εμπορικό πόλεμο», πρόσθεσε ο Ράσμουσεν. «Τώρα, ας καθίσουμε και ας βρούμε πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τα αμερικανικά ζητήματα ασφάλειας στην Αρκτική, σεβόμενοι παράλληλα τα κόκκινα όρια του Βασιλείου της Δανίας».
Μπορεί να τα γυρίσει εν μία νυκτί
Ωστόσο, κάθε λέξη που είπε ο Τραμπ μέχρι αργά το βράδυ της Τετάρτης, όποια διατύπωσε κι αν επέλεξε, δεν αναιρούσε το γεγονός ότι μόνο η κατοχή της Γροιλανδίας θα τον ικανοποιούσε.
Σε κάθε περίπτωση, πολλοί αξιωματούχοι της ΕΕ είναι σκεπτικοί ως προς τη βιωσιμότητα της στροφής του Τραμπ προς μια διπλωματική λύση.
«Είναι προφανώς ασταθής», πρόσθεσε ο αξιωματούχος. «Μπορεί να επιστρέψει αύριο και να αποφασίσει ότι κάθε χώρα της ΕΕ θα επιβαρυνθεί με δασμούς. Μπορεί να αποφασίσει ότι δεν έχει πρόβλημα να χρησιμοποιήσει στρατιωτική δύναμη και να εισβάλει στη Γροιλανδία. Ελπίζω ότι οι ηγέτες της ΕΕ δεν θα πέσουν στην παγίδα», είπε ο ίδιος.
Μια ανησυχία για όσους εμπλέκονται βαθιά στις διατλαντικές συζητήσεις είναι ότι η Ευρώπη σπάνια μιλά με μια φωνή και ότι ο Τραμπ μπορεί να εκμεταλλευτεί οποιαδήποτε δημόσια διαφωνία.
«Είναι δύσκολες εποχές. Η κατάσταση στο ΝΑΤΟ είναι δύσκολη», δήλωσε ο Τόρε Σάντβικ, υπουργός Άμυνας της Νορβηγίας. «Εδώ και πολλά χρόνια υποστηρίζουμε ότι το ΝΑΤΟ πρέπει να εστιάσει περισσότερο στην Αρκτική».
