Υπάρχει μια συνεχιζόμενη γενική διαφοροποίηση μακριά από τα αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία, ιδίως από τις παγκόσμιες κεντρικές τράπεζες, εκτιμά ο Ρέι Ντάλιο, ιδρυτής της εταιρείας hedge fund Bridgewater Associates, τονίζοντας ότι ζούμε την κατάρρευση της νομισματικής τάξης.
«Όταν ο χρυσός έχει αυξηθεί κατά 67%, δεν είναι ένα πολύτιμο μέταλλο που αυξάνεται κατά 60%» εξήγησε ο Ντάλιο στην Francine Lacqua της Bloomberg Television στο Νταβός. «Αγοράστηκε ιδιαίτερα από τις κεντρικές τράπεζες, αλλά και από άλλους, και για να διαφοροποιηθούν από τα fiat νομίσματα, όχι μόνο τα δολάρια».
Σταθερά στις παγκόσμιες εντάσεις ανέφερε ότι δίνεται μεγάλη προσοχή στον εμπορικό πόλεμο, αλλά πολύ λίγη στον «πόλεμο κεφαλαίου» και πώς λειτουργεί όσον αφορά τις αγορές.
Ο πόλεμος κεφαλαίου
Μιλώντας στο πρόγραμμα «Squawk Box» του CNBC εξήγησε ότι «Από την άλλη πλευρά των εμπορικών ελλειμμάτων και των εμπορικών πολέμων, υπάρχουν τα κεφάλαια και οι πόλεμοι για τα κεφάλαια». «Αν λάβουμε υπόψη τις συγκρούσεις, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε την πιθανότητα των πολέμων για τα κεφάλαια. Με άλλα λόγια, ίσως να μην υπάρχει η ίδια τάση για αγορά αμερικανικού χρέους και ούτω καθεξής».
When I say that the monetary order is breaking down, I mean that fiat currencies and debt as a storehold of wealth are not being held by central banks in the same way they were in the recent past.
That reality is largely being driven by the same forces that drive The Big Cycle.… pic.twitter.com/dzSbYN2ZB2
— Ray Dalio (@RayDalio) January 22, 2026
Εξέφρασε την ανησυχία του ότι οι χώρες που κατέχουν μεγάλα ποσά σε δολάρια ΗΠΑ και ομόλογα του αμερικανικού δημοσίου ενδέχεται να γίνουν λιγότερο πρόθυμες να χρηματοδοτήσουν τα ελλείμματα των ΗΠΑ, εάν η εμπιστοσύνη υπονομευθεί. Ταυτόχρονα, οι ΗΠΑ συνεχίζουν να αντλούν υψηλά ποσά μέσω των εκδόσεων ομολόγων, δημιουργώντας μια προβληματική κατάσταση εάν η εμπιστοσύνη αποδυναμωθεί από οποιαδήποτε πλευρά.
«Σήμερα» επισημαίνει «γνωρίζουμε ότι τόσο οι κάτοχοι χρέους σε δολάρια ΗΠΑ (άλλες χώρες) όσο και εκείνοι που το χρειάζονται (οι ΗΠΑ) ανησυχούν ο ένας για τον άλλον για γεωπολιτικούς λόγους.
»Αυτό γίνεται μεγάλο πρόβλημα όταν παράγεις μεγάλο χρέος κάτι που συνεχίζουν να κάνουν οι ΗΠΑ.»
Ο Ντάλιο είπε ότι η ιστορία προσφέρει πολλά παραδείγματα παρόμοιων επεισοδίων, στα οποία οι οικονομικές συγκρούσεις κλιμακώθηκαν πέρα από το εμπόριο και έφτασαν σε διαμάχες σχετικά με τις ροές κεφαλαίων και τα νομίσματα.
«Όταν υπάρχουν συγκρούσεις, διεθνείς γεωπολιτικές συγκρούσεις, ακόμη και οι σύμμαχοι δεν θέλουν να κρατούν τα χρέη ο ένας του άλλου. Προτιμούν να στραφούν σε ένα σκληρό νόμισμα. Αυτό είναι λογικό και είναι γεγονός και επαναλαμβάνεται σε όλη την παγκόσμια ιστορία» υπογράμμισε.
Η κατάρρευση της νομισματικής τάξης
Περιγράφοντας τι εννοεί όταν λέει ότι η νομισματική τάξη καταρρέει είπε ότι τα νομίσματα και το χρέος ως αποθέματα πλούτου δεν διατηρούνται από τις κεντρικές τράπεζες με τον ίδιο τρόπο όπως στο πρόσφατο παρελθόν.
Αυτή η πραγματικότητα καθοδηγείται σε μεγάλο βαθμό από τις ίδιες δυνάμεις που καθοδηγούν τον Μεγάλο Κύκλο.
Σύμφωνα με το Ντάλιο η άρχουσα νομισματική τάξη, η εγχώρια πολιτική τάξη και η διεθνής γεωπολιτική τάξη καταρρέουν, οπότε βρισκόμαστε στο χείλος του πολέμου και όλα συμβαίνουν λόγω του Μεγάλου Κύκλου που καθοδηγείται από πέντε δυνάμεις.
It’s now happening. The existing fiat monetary order, the domestic political order, and the international geopolitical order are all breaking down, so we are at the brink of wars. It all is happening because of the Big Cycle that is driven by the five big forces I’ve described… pic.twitter.com/P4NVrR0pxL
— Ray Dalio (@RayDalio) January 21, 2026
Στο βιβλίο του με τίτλο «Αρχές για την αντιμετώπιση της μεταβαλλόμενης παγκόσμιας τάξης» τις έχει περιγράψει επανειλημμένα ενώ έχει δημιουργήσει ένα βίντεο που τις παρουσιάζει συνοπτικά.
Ένα βασικό συμπέρασμα είναι ότι η καλύτερη εκπαίδευση οδηγεί σε αυξημένη καινοτομία και τεχνολογική ανάπτυξη
Ο Ντάλιο ανέλυσε την άνοδο και την πτώση αυτοκρατοριών και των νομισμάτων τους, εστιάζοντας στις 10 ισχυρότερες των τελευταίων 500 ετών και τα 3 τελευταία αποθεματικά νομίσματα. Αφού μελέτησε την Ολλανδική, Βρετανική, Αμερικανική και Κινεζική αυτοκρατορία, καθώς και την Ισπανική, Γερμανική, Γαλλική, Ινδική, Ιαπωνική, Ρωσική και Οθωμανική, συμπεριλαμβανομένων των Κινεζικών δυναστειών από το 600 μ.Χ., εντοπίζει ένα κοινό μοτίβο. Αυτό το μοτίβο εξελίσσεται σε αλληλεπικαλυπτόμενους κύκλους περίπου 250 ετών, με μεταβατικές περιόδους 10-20 ετών που χαρακτηρίζονται συχνά από μεγάλες συγκρούσεις, καθώς οι ηγετικές δυνάμεις δεν υποχωρούν χωρίς αντίσταση.
Για την αξιολόγηση της ισχύος μιας αυτοκρατορίας, χρησιμοποίησε οκτώ δείκτες: εκπαίδευση, καινοτομία και τεχνολογική ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα στις παγκόσμιες αγορές, οικονομική παραγωγή, μερίδιο στο παγκόσμιο εμπόριο, στρατιωτική ισχύς, δύναμη του χρηματοπιστωτικού κέντρου και ισχύς του νομίσματος ως αποθεματικό.
Αυτοί οι δείκτες είναι μετρήσιμοι και επιτρέπουν την παρακολούθηση της πορείας των αυτοκρατοριών. Ένα βασικό συμπέρασμα είναι ότι η καλύτερη εκπαίδευση οδηγεί σε αυξημένη καινοτομία και τεχνολογική ανάπτυξη, και με καθυστέρηση, στην καθιέρωση του νομίσματος ως αποθεματικού. Επίσης, η κάμψη της ισχύος των αυτοκρατοριών ακολουθεί παρόμοια σειρά, με τους παράγοντες να ενισχύουν ο ένας την πτώση του άλλου.
Ο κύκλος ανόδου και πτώσης
Ο κύκλος ανόδου και πτώσης ξεκινά συνήθως μετά από μια μεγάλη σύγκρουση που εγκαθιδρύει μια νέα ηγετική δύναμη και παγκόσμια τάξη, οδηγώντας σε περίοδο ειρήνης και ευημερίας. Αυτή η ευημερία συχνά προκαλεί υπερβάσεις σε δανεισμό και οικονομικές φούσκες. Καθώς το εμπόριο αυξάνεται και το νόμισμα γίνεται αποθεματικό, ο πλούτος κατανέμεται ανισομερώς, δημιουργώντας χάσμα πλούτου και εσωτερικές συγκρούσεις.
Τελικά, η οικονομική φούσκα σκάει, οδηγώντας σε εκτύπωση χρήματος και εσωτερικές αναταραχές που μπορούν να οδηγήσουν σε αναδιανομή πλούτου.
Η εσωτερική αδυναμία μιας αυτοκρατορίας την καθιστά ευάλωτη σε εξωτερικές, ανερχόμενες δυνάμεις, οδηγώντας σε νέες συγκρούσεις και πολέμους, από τις οποίες αναδύονται νέοι νικητές που καθορίζουν μια νέα παγκόσμια τάξη, επαναλαμβάνοντας τον κύκλο.
