Αξιωματούχοι των ΗΠΑ και της Ευρώπης έβγαλαν αντικρουόμενα συμπεράσματα από το επεισόδιο της Γροιλανδίας.
Οι μεν πρώτοι υποστήριξαν ότι η επιθετική στάση του Τραμπ ανάγκασε τους Ευρωπαίους αξιωματούχους να καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αφού για μήνες αρνούνταν να υποκύψουν στην εκστρατεία του προέδρου για την απόκτηση του ελέγχου της Γροιλανδίας.
Οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι καθοριστικός είναι ο ρόλος ενός ενωμένου μετώπου αντίστασης και αυτό είναι που θα μπορούσε να βοηθήσει να πείσουν τον Τραμπ να καταλήξει σε μια συμφωνία που δεν θα περιελάμβανε την απόκτηση του εδάφους, σύμφωνα με ανάλυση της WSJ.
Οι χειρισμοί του Τραμπ
Ο Τραμπ και ο Ρούτε συζήτησαν την Τετάρτη «την κρίσιμη σημασία της ασφάλειας στην περιοχή της Αρκτικής» για τις ΗΠΑ και άλλα μέλη του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με εκπρόσωπο της συμμαχίας. Οι συνομιλίες σχετικά με το προτεινόμενο πλαίσιο θα επικεντρωθούν στον τρόπο με τον οποίο τα μέλη του ΝΑΤΟ μπορούν να συνεργαστούν για να διασφαλίσουν την ασφάλεια της Αρκτικής, ανέφερε ο εκπρόσωπος. Πιο συγκεκριμένες διαπραγματεύσεις μεταξύ της Δανίας, της Γροιλανδίας και των ΗΠΑ θα στοχεύουν να διασφαλίσουν «ότι η Ρωσία και η Κίνα δεν θα αποκτήσουν ποτέ πρόσβαση – οικονομικά ή στρατιωτικά – στη Γροιλανδία», είπε.
Ο Ρούτε έχει γίνει αντικείμενο χλευασμού για την κατά καιρούς υποτακτική στάση του απέναντι στον Τραμπ. Στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούνιο, αναφέρθηκε στον πρόεδρο ως «μπαμπά» και τον έχει επανειλημμένα επαινέσει. Τραμπ και Ρούτε έχουν χτίσει μια ισχυρή σχέση συνεργασίας, σύμφωνα με αξιωματούχους και από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Στην ομιλία του την Τετάρτη, ο Τραμπ άσκησε σφοδρή κριτική στους μακροχρόνιους συμμάχους των ΗΠΑ, με εκπροσώπους αυτών των χωρών να βρίσκονται ανάμεσα στο κοινό που τον παρακολουθούσε. Περιέγραψε την Ευρώπη ως αγνώριστη σε σχέση με προηγούμενες εποχές και την κατηγόρησε ότι κινείται σε λάθος κατεύθυνση. Χρέωσε στη Δανία αγνωμοσύνη και είπε ότι η Ελβετία δεν θα είχε χώρα αν δεν είχε την υποστήριξη των ΗΠΑ και χλεύασε τον γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν επειδή φορούσε γυαλιά ηλίου αεροπόρου στην εκδήλωση.
Από την άλλη, ο Τραμπ εμφανίστηκε κατευναστικός καλώντας σε άμεσες διαπραγματεύσεις για να συζητηθεί η πρότασή του να αποκτήσουν οι ΗΠΑ τη Γροιλανδία. «Δεν χρειάζεται να χρησιμοποιήσω βία», είπε. «Δεν θέλω να χρησιμοποιήσω βία. Δεν θα χρησιμοποιήσω βία».
Υπονόησε, ωστόσο, ότι τα μέλη του ΝΑΤΟ έχουν την υποχρέωση να υποστηρίξουν την απόκτηση της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ, λόγω του κεντρικού ρόλου της Αμερικής στην ενίσχυση της διατλαντικής συμμαχίας. «Δίνουμε τόσα πολλά και παίρνουμε τόσο λίγα σε αντάλλαγμα», είπε. «Θέλουμε ένα κομμάτι πάγου για την προστασία του πλανήτη, αλλά δεν μας το δίνουν», δήλωσε ο Τραμπ σχετικά με την επιθυμία του να αποκτήσει τη Γροιλανδία από τη Δανία. «Μπορείτε να πείτε ναι, και θα σας είμαστε πολύ ευγνώμονες. Ή μπορείτε να πείτε όχι, και θα το θυμόμαστε», πρόσθεσε με νόημα.
Ανευ προηγουμένου διπλωματική κρίση
Οι φιλοδοξίες του Τραμπ για τη Γροιλανδία προκάλεσαν μια άνευ προηγουμένου διπλωματική κρίση για τους στενότερους συμμάχους των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, οι οποίοι ήδη αντιμετωπίζουν τον συνεχιζόμενο πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία και τον γεωπολιτικό ανταγωνισμό με την Κίνα. Μερικοί από τους στενότερους ιστορικούς συμμάχους της Ουάσιγκτον αμφισβήτησαν για πόσο ακόμα μπορούν να βασίζονται στις ΗΠΑ.
«Κάθε μέρα μας υπενθυμίζεται ότι ζούμε σε μια εποχή αντιπαλότητας μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων», δήλωσε ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνι κατά τη διάρκεια ομιλίας του στο Νταβός νωρίτερα αυτή την εβδομάδα. «Ότι η τάξη που βασίζεται σε κανόνες εξασθενεί. Ότι οι ισχυροί μπορούν να κάνουν ό,τι θέλουν, και οι αδύναμοι πρέπει να υποφέρουν ό,τι πρέπει».
Στο Νταβός, αυτές οι εντάσεις ήταν κατά καιρούς εμφανείς πίσω από τα παρασκήνια. Επί Τραμπ οι κουρτίνες των παρασκηνίων ανοίγουν και οι συζητήσεις γίνονται μπροστά στο κοινό.
Η Κριστίν Λαγκάρντ, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, αποχώρησε από ένα δείπνο την Τρίτη κατά τη διάρκεια ομιλίας του υπουργού Εμπορίου των ΗΠΑ Χάουαρντ Λούτνικ, σε μια κίνηση που ορισμένοι από τους παρευρισκόμενους θεώρησαν ως ένδειξη των αυξανόμενων εντάσεων στις διατλαντικές σχέσεις. Η πρόεδρος της ΕΚΤ σηκώθηκε από τη θέση της και αποχώρησε επιδεικτικά όταν ο Λούτνικ, μιλώντας σε ένα δείπνο μόνο για προσκεκλημένους VIP, επέκρινε τις ενεργειακές πολιτικές της Ευρώπης και την απαξίωσε κάνοντας λόγο για φθίνουσα ανταγωνιστικότητα της ηπείρου στη διεθνή σκηνή, σύμφωνα με άτομα που παρευρίσκονταν στη σκηνή.
Ορισμένοι καλεσμένοι στο δείπνο χειροκρότησαν τις παρατηρήσεις του Λούτνικ που υπογράμμισαν τη δύναμη των ΗΠΑ σε σύγκριση με την Ευρώπη, ενώ άλλοι τον αποδοκίμασαν, σύμφωνα με τους παρευρισκόμενους.
Η έκτακτη σύνοδος κορυφής της ΕΕ
Σε αυτό το κλίμα, οι ηγέτες των 27 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συναντιούνται το βράδυ της Πέμπτης για μια έκτακτη σύνοδο κορυφής η οποία διοργανώθηκε υπό το βάρος των εξελίξεων των προηγούμενων ημερών, πριν ο Τραμπ ανακαλέσει τα περί επιβολής δασμών και στρατιωτικής εισβολής στη Γροιλανδία.
Αν και οι λόγοι για τους οποίους κλήθηκαν οι ηγέτες εκλείπουν -κατά τα προφανή- μετά τις χθεσινοβραδινές δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, η σύνοδος έχει τώρα άλλους σοβαρούς λόγους ια να συγκληθεί. Αν και δεν χρειάζονται πλέον άμεσο σχέδιο δράσης για έναν εμπορικό πόλεμο, πρέπει τώρα να αξιολογήσουν τις διατλαντικές σχέσεις που περνούν διά πυρός και σιδήρου.
Οι Ευρωπαίοι αναζητούσαν τρόπους να ενισχύσουν την ασφάλεια στην Αρκτική, δείχνοντας ταυτόχρονα στον Τραμπ ότι δεν παραχωρούν τη Γροιλανδία.
Η Γαλλία πρότεινε την Τετάρτη την επέκταση των πολυεθνικών στρατιωτικών ασκήσεων υπό την ηγεσία της Δανίας που διεξάγονται επί του παρόντος στη Γροιλανδία.
Το ερώτημα πλέον μετατίθεται από το πώς η ΕΕ θα επιδείξει ενιαία αντίδραση στις απειλές για νέους δασμούς στο πόσο θα διαρκέσει το κλίμα διατλαντικής εμπιστοσύνης, σύμφωνα με αξιωματούχους με τους οποίους μίλησαν οι FT.
Το καίριο ερώτημα
Οι ηγέτες της ΕΕ θα θελήσουν να συζητήσουν το περιεχόμενο του πλαισίου, τις επιπτώσεις που θα έχει για την κυριαρχία της Δανίας, τον τρόπο με τον οποίο θα εμπλέξει τους συμμάχους της Δανίας στο ΝΑΤΟ και το κόστος που ενδέχεται να έχει για τους Ευρωπαίους. Ωστόσο, στο επίκεντρο του προβληματισμού δεν μπορεί παρά να βρίσκεται το κατά πόσον ο πρόεδρος των ΗΠΑ μπορεί να θεωρηθεί αξιόπιστος όσον αφορά την τήρηση των συμφωνηθέντων.
