Βενεζουέλα: Ο έλεγχος των ΗΠΑ στο πετρέλαιό της δημιουργεί πρόβλημα με το χρέος στην Κίνα

Ο έλεγχος των ΗΠΑ επί των εξαγωγών πετρελαίου της Βενεζουέλας έχει παγιδεύσει βαρέλια που εξυπηρετούσαν το χρέος προς την Κίνα, δημιουργώντας μια άλλη πιθανή αντιπαράθεση μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων που θα μπορούσε να περιπλέξει περαιτέρω την πορεία της χώρας της Νότιας Αμερικής προς την έξοδο από την αθέτηση πληρωμών.

Τα τελευταία πέντε χρόνια τρία υπερδεξαμενόπλοια μεταφέρουν πετρέλαιο μεταξύ Βενεζουέλας και Κίνας για την πληρωμή τόκων

Περίπου το ένα δέκατο του εξωτερικού χρέους της Βενεζουέλας, ύψους 150 δισεκατομμυρίων δολαρίων, εκτιμάται ότι αποτελείται από δάνεια από την Κίνα, τα οποία το μέλος του ΟΠΕΚ αποπλήρωνε με φορτία πετρελαίου – έως ότου οι ΗΠΑ απομάκρυναν διά της βίας από την προεδρική εξουσία της Βενεζουέλας τον Νικολάς Μαδούρο, νωρίτερα αυτόν τον μήνα.

Εμπειρογνώμονες σε θέματα χρέους δήλωσαν ότι οι επιπτώσεις της απαίτησης της Κίνας για τα φορτία και οποιαδήποτε σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να δυσχεράνουν την αναδιάρθρωση του χρέους της Βενεζουέλας μετά την αθέτηση πληρωμών το 2017 και να θέσουν σε κίνδυνο τη συνεργασία του Πεκίνου σε συμφωνίες αναδιάρθρωσης για άλλες αναπτυσσόμενες χώρες.

«Ακόμη και υπό τις καλύτερες συνθήκες, αυτό θα ήταν πολύ περίπλοκο – να προσπαθήσουμε να ξεδιαλύνουμε τη θέση όλων αυτών των πιστωτών στην πιστωτική ιεραρχία», δήλωσε ο Christopher Hodge, επικεφαλής οικονομολόγος της Natixis και πρώην αξιωματούχος του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ.

«Το γεγονός ότι τώρα η Αμερική ελέγχει όλες τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές που εισέρχονται και εξέρχονται από τη χώρα… μου φαίνεται άνευ προηγουμένου, ότι θα έχουμε τέτοιες εμπλοκές, τέτοια αδιαφάνεια σχετικά με τα οικονομικά μιας κυβέρνησης», δήλωσε ο Hodge.

Ενώ η Ουάσιγκτον ελέγχει επί του παρόντος μόνο τα έσοδα από τις πωλήσεις πετρελαίου, ο Hodge σημείωσε ότι αυτά αποτελούν την κύρια πηγή εσόδων της Βενεζουέλας.

Πετρέλαιο για αποπληρωμή χρέους

Έγγραφα και πηγές από την κρατική πετρελαϊκή εταιρεία PDVSA δείχνουν ότι τα τελευταία πέντε χρόνια τρία υπερδεξαμενόπλοια μεταφέρουν πετρέλαιο μεταξύ Βενεζουέλας και Κίνας για την πληρωμή τόκων, σύμφωνα με τους όρους μιας προσωρινής συμφωνίας που συνήφθη το 2019. Ωστόσο, αυτές οι αποστολές αποτελούν μόνο ένα μικρό μέρος των συνολικών εξαγωγών αργού πετρελαίου της Βενεζουέλας προς την Κίνα.

Το AidData, ένα ερευνητικό εργαστήριο του αμερικανικού πανεπιστημίου William & Mary που παρακολουθεί τις δανειοδοτήσεις, ανέφερε ότι μέρος των εσόδων από το πετρέλαιο που στάλθηκε στην Κίνα κατατέθηκε σε λογαριασμό που ελέγχεται από το Πεκίνο και χρησιμοποιήθηκε για την εξυπηρέτηση του χρέους, ακόμη και όταν οι κυρώσεις και η αθέτηση πληρωμών εμπόδισαν τις πληρωμές προς πολλούς άλλους πιστωτές της Βενεζουέλας.

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει πλέον δηλώσει ότι τα έσοδα από την πώληση του πετρελαίου της Βενεζουέλας θα κατατεθούν σε έναν λογαριασμό με έδρα το Κατάρ που ελέγχεται από την Ουάσινγκτον, δίνοντας ενδεχομένως στον ίδιο τον πρόεδρο των ΗΠΑ σημαντική επιρροή ως προς το ποιοι πιστωτές θα πληρωθούν και πότε.

Το Πεκίνο καταδίκασε την ανακατεύθυνση των εξαγωγών πετρελαίου της Βενεζουέλας κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στις 7 Ιανουαρίου, προσθέτοντας ότι «τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα της Κίνας και άλλων χωρών στη Βενεζουέλα πρέπει να προστατεύονται».

Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Τέιλορ Ρότζερς, δήλωσε στο Reuters ότι ο Τραμπ είχε μεσολαβήσει σε μια συμφωνία πετρελαίου με τη Βενεζουέλα που «θα ωφελήσει τον αμερικανικό και τον βενεζολάνικο λαό».

Η κυβέρνηση Τραμπ επιτρέπει στην Κίνα να αγοράζει πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα, αλλά όχι στις «άδικες, υποτιμημένες» τιμές στις οποίες το Καράκας πωλούσε το αργό πετρέλαιο στο παρελθόν, δήλωσε την Πέμπτη ένας Αμερικανός αξιωματούχος.

Οι traders που διαχειρίζονται τις πωλήσεις πετρελαίου της Βενεζουέλας έχουν προσφέρει μέρος του σε κινεζικές εταιρείες διύλισης, αλλά πρόκειται για ιδιωτικές συναλλαγές στην αγορά, που δεν προορίζονται για την αποπληρωμή χρεών.

«Ο λαός της Βενεζουέλας θα εισπράξει μια δίκαιη τιμή για το πετρέλαιο του από την Κίνα και άλλες χώρες», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.

Το υπουργείο επικοινωνιών της Βενεζουέλας, το οποίο χειρίζεται όλες τις ερωτήσεις του Τύπου για λογαριασμό της κυβέρνησης, δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα για σχόλιο.

Άλλες επιλογές

Ο Τραμπ θα μπορούσε ακόμη να συνάψει συμφωνία με την Κίνα. Ωστόσο, η προγραμματισμένη εξαγορά του πετρελαϊκού τομέα της Βενεζουέλας από τις ΗΠΑ και ο έλεγχος των εσόδων της θα μπορούσαν να ανατρέψουν την ιεραρχία των πιστωτών, προειδοποιούν οι σύμβουλοι αναδιάρθρωσης.

«Όλα αυτά θα έχουν ως πρακτικό αποτέλεσμα την υποταγή των απαιτήσεων των παλαιών πιστωτών», δήλωσε στο Reuters ο Lee Buchheit, ειδικός σε θέματα κρατικού χρέους, προσθέτοντας ότι δεν είναι σαφές εάν ο Τραμπ έχει το νόμιμο δικαίωμα να καθορίσει ποιος θα πληρωθεί πρώτος.

Περίπου 60 δισεκατομμύρια δολάρια από τα ομόλογα της Βενεζουέλας έπεσαν σε αθέτηση πληρωμών το 2017 και μια συμφωνία αναδιάρθρωσης είναι απαραίτητη για να μπορέσει η χώρα να δανειστεί ξανά και να προσελκύσει νέες επενδύσεις.

Σε μια τυπική αναδιάρθρωση, οι διμερείς δανειστές συγκεντρώνονται και συμφωνούν για τις ζημίες που θα αποδεχθούν, συνήθως μέσω της Λέσχης των Παρισίων των χωρών πιστωτών. Αυτό θέτει το όριο για τις «συγκρίσιμες» ζημίες που πρέπει να αναλάβουν οι ιδιωτικοί δανειστές – επενδυτές ομολόγων, τράπεζες και άλλοι.

Πίεση στην Κίνα

Αν οι ΗΠΑ πιέσουν την Κίνα να δεχτεί σημαντικές απομειώσεις του χρέους της – και η Κίνα αρνηθεί – αυτό θα μπορούσε να επιβραδύνει την αναδιάρθρωση και να εμποδίσει την οικονομική ανάκαμψη της Βενεζουέλας.

Αυτό θα μπορούσε να κρατήσει τη Βενεζουέλα «σε πολύ δύσκολη θέση στο άμεσο μέλλον», δήλωσε ο Jean-Charles Sambor, επικεφαλής του τμήματος χρέους αναδυόμενων αγορών της TT International, η οποία κατέχει ομόλογα της Βενεζουέλας. Με τη σειρά του, αυτό θα περιορίσει το ποσό που μπορεί να αποπληρώσει η χώρα στους ομολογιούχους και άλλους πιστωτές.

Η Κίνα έχει μικρή άμεση επιρροή. Οι χώρες συνήθως δεν προσφεύγουν σε δικαστήρια ή διαιτησία για απαιτήσεις δανείων, δήλωσε ο Walker, και θα πρέπει να διευθετήσουν την κατάσταση «σε διακυβερνητικό επίπεδο».

Ωστόσο, είναι πιθανές οι επιπτώσεις: η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος δανειστής σε διμερές επίπεδο των αναπτυσσόμενων χωρών και η συνεργασία της με την Λέσχη του Παρισιού υπήρξε καθοριστική κατά την τελευταία δεκαετία. Το Πεκίνο συμφώνησε στους όρους αναδιάρθρωσης μέσω μιας πλατφόρμας που ονομάζεται Κοινό Πλαίσιο κατά τη διάρκεια των συνομιλιών για την αναδιάρθρωση του χρέους της Γκάνας, της Ζάμπια και της Αιθιοπίας.

«Η προφανής επιρροή της Κίνας είναι να αρνηθεί να συνεργαστεί σε μελλοντικές ρυθμίσεις του Κοινού Πλαισίου για το δημόσιο χρέος, έως ότου θεωρήσει ότι έχει αντιμετωπιστεί δίκαια στη Βενεζουέλα», δήλωσε στο Reuters ο Buchheit. «Και αυτή η απειλή θα έχει κάποια ισχύ».