Ελληνικές τράπεζες: Στη γεωπολιτική…ομάδα υψηλού κινδύνου τις κατατάσσει η ΕΚΤ

Μεγάλη ευαισθησία στις γεωπολιτικές αναταράξεις «βλέπει» η ΕΚΤ για τις ελληνικές τράπεζες. Η νέα έκθεση της ΕΚΤ και του ESRB (Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου) για τους γεωπολιτικούς κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα που δημοσιεύτηκε αυτόν τον μήνα αναδεικνύει τους γεωπολιτικούς κινδύνους που επικρατούν για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα.

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία είναι ένα παράδειγμα τέτοιου σοκ, που καταδεικνύει πώς η γεωπολιτική κλιμάκωση μπορεί να προκαλέσει γρήγορα πραγματικές οικονομικές απώλειες και να ενισχύσει τις ευπάθειες του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Για παράδειγμα, οι περικοπές στην προμήθεια φυσικού αερίου από τη Ρωσία και οι φόβοι για πλήρη διακοπή της προμήθειας οδήγησαν σε αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου, τροφοδοτώντας περαιτέρω τον πληθωρισμό στη ζώνη του ευρώ το 2022 και το 2023. Σε απάντηση, η νομισματική πολιτική εφάρμοσε απότομες αυξήσεις των επιτοκίων, με αποτέλεσμα την αυστηροποίηση των όρων χρηματοδότησης.

«Οι χώρες με μεγάλη πτώση στην εμπιστοσύνη και απότομη αύξηση στο κόστος δανεισμού παρουσίασαν μεγαλύτερη πιστωτική συρρίκνωση (Βέλγιο, Ιταλία, Ολλανδία, Ελλάδα και Αυστρία), γεγονός που ενδέχεται να σχετίζεται με την ανατιμολόγηση κινδύνου ή τις προσδοκίεςπου  προκαλεί σύσφιγξη των χρηματοπιστωτικών συνθηκών», αναφέρεται χαρακτηριστικά η έκθεση.

Αντίθετα, οι χώρες με περιορισμένες διακυμάνσεις στην εμπιστοσύνη και περιορισμένη μετακύλιση του κόστους παρουσίασαν μόνο μέτρια (μέση σταθμισμένη σε όρους ΑΕΠ) μείωση των πιστώσεων (Γερμανία, Γαλλία, Πορτογαλία, Σλοβενία και Σλοβακία). Ωστόσο, η διαφοροποίηση παρέμεινε.

Έρχονται…γεωπολιτικά stress test

Ορισμένες μικρές ανοικτές οικονομίες – γενικά εκείνες με βαθύτερες και πιο ενοποιημένες χρηματοπιστωτικές αγορές, όπως το Βέλγιο, οι Κάτω Χώρες και η Αυστρία – ήταν ιδιαίτερα ευάλωτες σε τέτοιου είδους κλυδωνισμούς, ενώ μεγαλύτερες οικονομίες, όπως η Γερμανία και η Γαλλία, καθώς και αρκετές μικρότερες χώρες, μεταξύ των οποίων η Πορτογαλία, η Σλοβακία και η Σλοβενία, φάνηκαν να επηρεάζονται λιγότερο. Μια άλλη μεγάλη χώρα, η Ισπανία και ορισμένες μικρότερες χώρες, όπως η Μάλτα, η Λετονία και η Φινλανδία, βρέθηκαν κάπου στο μέσο.

Τα στοιχεία που παρουσιάζονται εδώ δείχνουν ότι οι γεωπολιτικές κρίσεις μπορούν να επηρεάσουν βαθιά το παγκόσμιο μακροοικονομικό περιβάλλον. Τέτοιες κρίσεις μπορούν να εξαπλωθούν τόσο μέσω χρηματοπιστωτικών όσο και μακροοικονομικών διαύλων, επιβαρύνοντας την πραγματική οικονομία με την αποδυνάμωση τόσο της ζήτησης όσο και της προσφοράς.

Επιπλέον, οι γεωπολιτικές κρίσεις επιδεινώνουν τις χρηματοπιστωτικές συνθήκες τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο όσο και στην ΕΕ, αυξάνοντας τα επίπεδα χρηματοπιστωτικής πίεσης, αυξάνοντας το κόστος δανεισμού και περιορίζοντας την πίστωση προς τις επιχειρήσεις. Αυτό υπογραμμίζει τη σημασία της ενσωμάτωσης του γεωπολιτικού κινδύνου στις αξιολογήσεις της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, με ιδιαίτερη έμφαση στην ετερογένεια μεταξύ των χωρών.

Όλα τα παραπάνω αποκτούν ιδιαίτερο «βάρος», καθώς τα γεωπολιτικά stress tests από την ΕΚΤ στις συστημικές τράπεζες της ευρωζώνης, τα οποία ολοκληρώνονται στο τέλος του πρώτου εξαμήνου.