Μάρκετινγκ για εθνικά κράτη

Τους τελευταίους μήνες, η έκφραση «Nation Branding”,πέρα από τη δημόσια συζήτηση που γίνεται για την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ), αποκτά μεγάλο βάρος στη γεωπολιτική σφαίρα και όχι μόνον, Eίναι έτσι παρούσα σε πολλές πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης στην πολιτική και οικονομική ζωή. Γίνεται συνεπώς όλο και πιο ξεκάθαρο ότι ο κυβερνοχώρος αποτελεί τη σκληρή πραγματικότητα της μάχης για επιρροή, τόσο σε γεωπολιτικό επίπεδο όσο και στον ευρύ εμπορικό χώρο.

Στοιχεία που έγιναν γνωστά από έρευνες και μελέτες διεθνών οργανισμών, μας πληροφορούν ότι από το 2023 περισσότεροι από 5,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι, είναι παρόντες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αντιπροσωπεύοντας το 64,5% του παγκόσμιου πληθυσμού. Είναι κατάδηλο έτσι ότι με τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, βρισκόμαστε μπροστά σε συνθήκες επικοινωνίας, στις οποίες ισχυρά εργαλεία «ήπιας ισχύος» εκκολάπτονται με ταχύτητα. Αναμφισβήτητα δε, η επιρροή αυτών των εργαλείων, εγείρει ερωτήματα σχετικά με τον αντίκτυπο τους.

Στο σημερινό τοπίο, όπου το 64,5% του παγκόσμιου πληθυσμού είναι ενεργό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι ψηφιακές πλατφόρμες έχουν γίνει κάτι περισσότερο από απλοί χώροι κοινωνικοποίησης. Αποτελούν πλέον βασικούς παράγοντες στη γεωπολιτική, στα πεδία επιρροής και στους χώρους κυβερνοεπιχειρήσεων. Για τις εταιρείες που επιδιώκουν να εδραιωθούν όχι μόνο στην αγορά αλλά και στη συλλογική συνείδηση, η αγνόηση αυτής της πραγματικότητας μπορεί τελικά να έχει υψηλό κόστος

Το ίδιο βέβαια ισχύει και για τις χώρες, οι οποίες ως εκ της ιστορίας τους δια μέσω του χρόνου, έχουν συμβάλλει στην ανθρώπινη εξέλιξη.

Από την πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα, ο κυβερνοχώρος, ο οποίος έχει γίνει θέμα ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για τα κράτη, θεωρείται πεδίο μάχης παράλληλο με τους φυσικούς χώρους (ξηρά, θάλασσα, αέρα και διάστημα).

Οι κυβερνοεπιθέσεις, η κυβερνοάμυνα και η κυβερνοκατασκοπεία έχουν γίνει νέοι τομείς δραστηριότητας, με αυξανόμενη εμβέλεια όπως όλοι οι άλλοι τομείς που χαρακτηρίζουν τις αντιπαλότητες ισχύος μεταξύ κρατών.

Ο ελληνικής προελεύσεως όρος «κυβερνοχώρος», που σημαίνει ικανότητα για κίνηση σε ένα χωρικό πεδίο, έχει πολλούς ορισμούς, που μπορούν να διαφέρουν σημαντικά ακόμα και εκτός ακαδημαϊκών και στρατιωτικών κύκλων.

Όπως επισημαίνει ο σύμβουλος Διαχείρισης Επιχειρηματικών Διαδικασιών (BPM) και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Ahmed Laftimi, «η μετατόπιση της επικοινωνίας στον κυβερνοχώρο, αποτελεί ήδη μια νέα πηγή κρατικής εξουσίας, που συμπληρώνει τον έλεγχο της ψηφιακής τεχνολογίας και άλλων τύπων χώρου.

Έτσι, ο ψηφιακός χώρος έχει γίνει όχι μόνο πηγή οικονομικού πλούτου, αλλά και χώρος αντιπαλότητας και άσκησης εξουσίας, όπως αποδεικνύεται από τον ανταγωνισμό στην ανάπτυξη του 5G το 2020. Κατακτώντας αυτόν τον νέο χώρο, τα κράτη έχουν στρατιωτική φήμη (για την εθνική ασφάλεια) και μπορούν επίσης να διατηρήσουν μια στρατηγική θέση για να εδραιώσουν την Παγκόσμια Κυριαρχία στην Πληροφορία με στόχο την υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων.

Χωρίς αμφιβολία, ένα νέο κύμα δημιουργίας περιεχομένου αναπτύσεται σε όλες τις κοινωνίες με την άφιξη ιστότοπων microblogging, αποκαλύπτοντας έναν πρωτοφανή χώρο ελευθερίας. Οι χρήστες του Διαδικτύου εκφράζουν έτσι τις απόψεις τους για ποικίλα κοινωνικά, πολιτικά και οικονομικά θέματα, σηματοδοτώντας την άσκηση μιας νέας μορφής δημόσιας εξουσίας.

Οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης έχουν γίνει εργαλεία για τις στρατηγικές επιρροής και προβολής των κρατών σε όλα τα επίπεδα – πολιτιστικό, πρακτικό, θρησκευτικό, γαστρονομικό και αθλητικό – κάτι που σχετίζεται με την έννοια του Nation Branding. Αυτός ο όρος είναι συνώνυμος με την προβολή και τη διαχείριση της φήμης ενός κράτους όσον αφορά την ασφάλεια και την πολιτική σταθερότητα, αλλά και με την προβολή της ανάπτυξης και της αξιοπιστίας των εθνικών οικονομικών τομέων στη διεθνή σκηνή.

Στο βιβλίο του του 2011, «Το Μέλλον της Ισχύος», ο Joseph Nye υποστηρίζει ότι η στρατηγική επιρροής βασίζεται ουσιαστικά στην «έξυπνη ισχύ», μια ισορροπία μεταξύ της «σκληρής ισχύος», που ασκείται μέσω στρατιωτικών επιδείξεων, και της «ήπιας ισχύος», που ασκείται μέσω της επιρροής της εξωτερικής πολιτικής μιας χώρας. Υποστηρίζει περαιτέρω ότι αναδύονται νέες τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών με τους δικούς τους κανόνες που διέπουν τη διαχείριση των διεθνών υποθέσεων, μέσω της μεταφοράς επιρροής στα χέρια των πολιτών και των μη κρατικών φορέων.

Τώρα, όσοι δραστηριοποιούνται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι σημαντικοί παράγοντες σε αυτόν τον νέο χώρο. Επομένως, είναι ζωτικής σημασίας τα κράτη να είναι εξοπλισμένα με τα εργαλεία και τους πόρους για επικοινωνία σε όλα τα επίπεδα – εσωτερικό, τοπικό και διεθνές – ώστε να παρέχουν περιεχόμενο που χρησιμεύει ως πηγή πληροφοριών για τους παράγοντες με επιρροή και τους επιτρέπει να διαμορφώνουν τα δικά τους μηνύματα για το συγκεκριμένο κοινό- στόχο τους.

Ο αντίκτυπος του στην κοινή γνώμη είναι θεμελιώδης. Η εμφάνιση της έννοιας της «δημοκρατίας 2.0», η οποία δίνει φωνή σε όσους παραδοσιακά δεν είχαν, αποτελεί ένα συγκεκριμένο παράδειγμα. Όσο για τις επιχειρήσεις, η προβολή και προστασία της επωνυμίας τους είναι πλέον σημαντικό άυλο κεφάλαιο τους.