Το ελληνικό στοίχημα 

Η γεωπολιτική αβεβαιότητα δεν είναι πια μια αφηρημένη έννοια που αφορά μόνο τις μεγάλες δυνάμεις. Για την Ελλάδα, είναι ένας παράγοντας που διαπερνά την οικονομία οριζόντια από τον τουρισμό και την ενέργεια έως το κόστος δανεισμού και τα δημοσιονομικά περιθώρια. Και το 2026 ξεκινά με αυτή την αβεβαιότητα όχι να υποχωρεί, αλλά να παγιώνεται.

Η διεθνής σκηνή μοιάζει όλο και λιγότερο προβλέψιμη. Η επιστροφή σκληρής ρητορικής από τον Ντόναλντ Τραμπ, οι απειλές εμπορικών συγκρούσεων, η ένταση γύρω από τη Γροιλανδία, η συνεχιζόμενη αστάθεια σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή, συνθέτουν ένα περιβάλλον όπου οι αγορές τιμολογούν πρωτίστως τον φόβο. Και όταν ο φόβος ανεβαίνει, οι μικρές και ανοιχτές οικονομίες πληρώνουν πρώτες τον λογαριασμό.

Η Ελλάδα μπαίνει σε αυτή τη φάση με σαφώς καλύτερες άμυνες σε σχέση με το παρελθόν. Επενδυτική βαθμίδα, ισχυρό ταμειακό απόθεμα, υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Όμως αυτό δεν σημαίνει θωράκιση. Σημαίνει απλώς ότι το περιθώριο λάθους έχει μειωθεί σίγουρα δεν εξαφανιστεί.

Η γεωπολιτική αβεβαιότητα λειτουργεί για την ελληνική οικονομία σαν πολλαπλασιαστής κινδύνου. Κάθε διεθνής ένταση επηρεάζει τον τουρισμό, άμεσα ή έμμεσα. Επηρεάζει τις τιμές ενέργειας και μεταφορών. Επηρεάζει το κόστος χρηματοδότησης του Δημοσίου και των επιχειρήσεων. Και τελικά επηρεάζει το διαθέσιμο εισόδημα, ακόμη κι αν αυτό δεν αποτυπώνεται άμεσα σε κάποιον δείκτη.

Σε έναν κόσμο λοιπόν αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, οι κυβερνήσεις καλούνται να κάνουν περισσότερα με λιγότερα. Περισσότερες αμυντικές δαπάνες, περισσότερες παρεμβάσεις στήριξης, αλλά με αυστηρότερους ευρωπαϊκούς κανόνες και περιορισμένο χώρο. Για την Ελλάδα, που μόλις έχει αφήσει πίσω της μια δεκαετία κρίσης, το δίλημμα είναι υπαρκτό: πώς διατηρείς κοινωνική συνοχή χωρίς να υπονομεύεις τη δημοσιονομική αξιοπιστία;

Η απάντηση δεν μπορεί να είναι αποσπασματική. Η γεωπολιτική αβεβαιότητα απαιτεί στρατηγική ανθεκτικότητας. Ενεργειακή διαφοροποίηση, επενδύσεις σε υποδομές, προσέλκυση κεφαλαίων με σταθερούς κανόνες και όχι με ευκαιριακά κίνητρα. Και κυρίως, πολιτική σταθερότητα στο εσωτερικό. Προφανώς γιατί σε έναν ασταθή κόσμο αυτή η σταθερότητα μετατρέπεται σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.Η Ελλάδα δεν μπορεί να επηρεάσει τις διεθνείς εξελίξεις. Μπορεί όμως να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο τις απορροφά. Να λειτουργεί προληπτικά και όχι πυροσβεστικά. Να επενδύει στην αξιοπιστία πριν τη χρειαστεί ξανά.

Σε τελική ανάλυση, η γεωπολιτική αβεβαιότητα δεν είναι μια παροδική καταιγίδα. Είναι το νέο κλίμα. Είναι η νέα κανονικότητα . Σίγουρα και για χώρες όπως η Ελλάδα, η προσαρμογή σε αυτή τη νέα κανονικότητα δεν είναι απλά επιλογή είναι όρος επιβίωσης.