Τη δέσμευση της κυβέρνησης των ΗΠΑ στην επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου εξέφρασε ο Tζόσουα Βολζ, Special Envoy for Global Energy Integration, του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ μιλώντας στο πλαίσιο του Athens Energy Summit 2026, προαναγγέλλοντας παράλληλα υπουργική συνάντηση όλων των εμπλεκομένων χωρών στην Ουάσιγκτον στα τέλη Φεβρουαρίου.
Ο κ. Βολζ σημείωσε ότι η ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη ανέδειξε με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο τη γεωπολιτική διάσταση της ενέργειας
«Ο Κάθετος Διάδρομος σήμερα λειτουργεί στις σταγόνες – στόχος μας είναι να περάσουμε στις ροές και τελικά στην πλημμύρα φυσικού αερίου» ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι, πέρα από την πολιτική βούληση, απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία του έργου είναι και ο εμπορικός ρεαλισμός.
Ο κ. Βολζ σημείωσε ότι η ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη ανέδειξε με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο τη γεωπολιτική διάσταση της ενέργειας. Όπως ανέφερε, «η Μόσχα χρησιμοποίησε την ενεργειακή της ισχύ πολιτικής πίεσης για τους εταίρους της», τονίζοντας ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται στην Ευρώπη «για να προσφέρουν εναλλακτικές και επιλογές». Παρά τις επιμέρους διαφορές μεταξύ συμμάχων, υπογράμμισε ότι «η κοινή επιδίωξη για ενεργειακή ασφάλεια, σταθερότητα και αφθονία είναι κάτι που μοιραζόμαστε και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού».
Αναφερόμενος στη στρατηγική κατεύθυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σημείωσε ότι υπάρχει «σαφής δέσμευση από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για την πλήρη εξάλειψη του ρωσικού φυσικού αερίου και πετρελαίου», προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν «να βοηθήσουν τους Ευρωπαίους συμμάχους να πετύχουν αυτόν τον στόχο».
Ο ρόλος της Ελλάδας
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του κ. Βολζ αποτέλεσε ο ρόλος της Ελλάδας. «Η Ελλάδα βρίσκεται στην καρδιά ενός από τους πιο κρίσιμους διαδρόμους για την επιτυχία αυτών των φιλόδοξων στόχων», δήλωσε, επισημαίνοντας ότι «οι υποδομές που υπάρχουν εδώ είναι εξαιρετικές».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον Κάθετο Διάδρομο, αλλά και στο επίπεδο πολιτικής δέσμευσης, το οποίο χαρακτήρισε πρωτόγνωρο. «Η πολιτική δέσμευση που βλέπουμε σήμερα δεν έχει προηγούμενο. Ένα μεγάλο ευχαριστώ στον υπουργό Ενέργειας – ο πήχης έχει τεθεί πολύ ψηλά», ανέφερε, τονίζοντας ότι «η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο τόσο των υποδομών όσο και της πολιτικής βούλησης για έναν εξαιρετικά σημαντικό διάδρομο».
Ο κ. Βολζ υπογράμμισε ότι η Ελλάδα αποτελεί διαχρονικά αξιόπιστο εταίρο των Ηνωμένων Πολιτειών, σημειώνοντας πως οι διμερείς σχέσεις ενισχύθηκαν περαιτέρω την περίοδο της κυβέρνησης Τραμπ. Όπως είπε, αυτό αποτυπώνεται και σε συγκεκριμένες επιλογές προσώπων, όπως ο διορισμός της πρέσβειρας Κίμπερλι Γκίλφοϊλ στην Ελλάδα. «Πρόκειται για σαφή ένδειξη της δέσμευσης του Λευκού Οίκου στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις», ανέφερε, προσθέτοντας ότι καθοριστική είναι και η πολιτική βούληση τόσο του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη όσο και του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου.
Όπως σημείωσε, «ο Κάθετος Διάδρομος μπορεί να υλοποιηθεί μόνο αν οι διμερείς σχέσεις είναι ισχυρές», ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι απαιτείται και «εμπορικός ρεαλισμός». «Είμαστε εδώ για το μακροπρόθεσμο», δήλωσε.
Συνάντηση στην Ουάσιγκτον στα τέλη Φεβρουαρίου
Ο Ειδικός Απεσταλμένος των ΗΠΑ επισήμανε ότι ο Κάθετος Διάδρομος δεν αποτελεί νέο εγχείρημα και ότι «οι ευκαιρίες και οι προκλήσεις είναι ήδη γνωστές». Το έργο, όπως είπε, φέρνει κοντά χώρες που ιστορικά δεν συνεργάζονταν, στοιχείο που συνιστά και τη μεγαλύτερη πρόκληση.
«Η μηχανική είναι το εύκολο μέρος – για παράδειγμα το πώς περνούν οι αγωγοί μέσα από βουνά. Το δύσκολο είναι η δέσμευση των εταίρων», ανέφερε, τονίζοντας ότι αν το έργο δεν είναι εμπορικά βιώσιμο «δεν θα είναι βιώσιμο για κανέναν».
Ο απαιτούμενος συντονισμός εκτείνεται, όπως είπε, «από την Ελλάδα έως την Ουκρανία», με όλους τους συμμετέχοντες να πρέπει να βλέπουν σαφές οικονομικό όφελος. «Δεν πρόκειται για φιλανθρωπικό έργο», σημείωσε, επαναλαμβάνοντας ότι «ο Διάδρομος λειτουργεί ήδη, αλλά βρίσκεται ακόμη στις σταγόνες – και θέλουμε να περάσουμε στις ροές και στην πλημμύρα». Όπως ανέφερε, οι φιλοδοξίες για το χρονοδιάγραμμα είναι υψηλές, ενώ ο Κάθετος Διάδρομος «θα στηρίξει και τους υπόλοιπους ενεργειακούς διαδρόμους».
Στο πλαίσιο αυτό, ανακοίνωσε ότι «στα τέλη Φεβρουαρίου θα πραγματοποιηθεί υπουργική συνάντηση στην Ουάσιγκτον για τη συζήτηση των προκλήσεων», ενώ οι διαβουλεύσεις θα είναι «διαρκείς και εντατικές έως το τέλος του έτους», με στόχο την προώθηση του έργου.
Παπασταύρου: Πολυσύνθετο εγχείρημα χωρίς ιστορικό προηγούμενο
Τον ρόλο του Κάθετου Διαδρόμου ως έργου στρατηγικής σημασίας για την Ελλάδα, την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες ανέδειξε με τη σειρά του και ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας στην ίδια εκδήλωση.
Ο κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε τον Κάθετο Διάδρομο «ένα πολυσύνθετο, απαιτητικό εγχείρημα χωρίς ιστορικό προηγούμενο, με στρατηγική σημασία για τη σταθερότητα στην περιοχή». Όπως ανέφερε, «δεν έχει υπάρξει κοινό προϊόν που μπαίνει στην Ελλάδα και φτάνει στην Ουκρανία», επισημαίνοντας ότι στο εγχείρημα παρεμβαίνουν πέντε ρυθμιστικές αρχές και «το προϊόν πρέπει να γίνει ελκυστικό» – που σημαίνει ότι η συνεργασία είναι απαραίτητη.
Αναφερόμενος στο κόστος, τόνισε ότι «ο Κάθετος Διάδρομος αντιστρέφει κάτι που ίσχυε για δεκαετίες», σημειώνοντας ότι το κόστος έπεσε από το 9,90 στο 7,50 – «δεν έπεσε μόνο του, ήθελε συζήτηση και μία έννοια συνεργασίας».
Όπως είπε, «οι πάντες στην περίπτωση αυτή βλέπουν το “δάσος” και το προϊόν είναι ανταγωνιστικό», παραδεχόμενος ωστόσο ότι «δεν έχουμε καταφέρει να έχουμε την ίδια ανταγωνιστικότητα στην τιμή του route 2 και route 3».
Ο υπουργός αναγνώρισε ότι «υπάρχει παιδική ασθένεια», υπογραμμίζοντας ότι «είναι απαιτητικό έργο και χρειάζεται επιμονή», σε ένα περιβάλλον όπου «ο κανονισμός από την πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο είναι πια επίσημος στην ΕΕ». Όπως μετέφερε, «η επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου μπορεί να έχει πιο μεγάλη σημασία από ό,τι το ΝΑΤΟ, εκτιμούν οι άνθρωποι από τη διοίκηση Τραμπ», διαβεβαιώνοντας ότι «για την Ευρώπη και τις ΗΠΑ η επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου είναι πρώτη προτεραιότητα».
Για την Ελλάδα, τόνισε ότι «είναι κάτι ευρύτερο, είναι εθνικής σημασίας, είναι κάτι το στρατηγικό, η χώρα γίνεται πύλη εισόδου». Όπως είπε, «χρειάζεσαι αξιόπιστους εταίρους – από το 2027 δεν θα έχουμε ρωσικό φυσικό αέριο», όπως αποφάσισε η ΕΕ, άρα «πρέπει κάπως να το αντικαταστήσουμε», σημειώνοντας ότι «η συνεργασία στο ενεργειακό είναι μια γέφυρα συνεργασίας για ΗΠΑ και Ευρώπη». «Τώρα η Ελλάδα είναι μέρος της αλυσίδας», πρόσθεσε.
Ερωτηθείς για τις συμβάσεις με τη Chevron, δήλωσε ότι «ο τομέας των υδρογονανθράκων είναι σημαντικός», σημειώνοντας ότι «το Ελεγκτικό Συνέδριο ενέκρινε τις τέσσερις συμβάσεις», απομένει «το στάδιο της υπογραφής τις επόμενες δύο εβδομάδες» και στη συνέχεια «πάνε στη Βουλή». Όπως ανέφερε, «σε λιγότερο από 11 μήνες θα έχουμε καταλήξει», ενώ, «το φθινόπωρο του 2026 ξεκινούν οι έρευνες».
