Σαρακήνικο Μήλου: ΥΠΕΝ καλεί την UNIQUE DEVELOPMENTS να αποκαταστήσει την καταστροφή που προκάλεσε με την επένδυσή της

Να αποκαταστήσει πλήρως το τοπίο στο Σαρακήνικο της Μήλου και να επαναφέρει την περιοχή στην πρότερη φυσική της κατάσταση καλεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας την εταιρεία UNIQUE DEVELOPMENTS A.T.E.E., συμφερόντων του επιχειρηματία Διονύση Κουμουδού, η οποία είχε ξεκινήσει εργασίες για την ανέγερση ξενοδοχειακής μονάδας σε έναν από τους πιο εμβληματικούς και ευαίσθητους φυσικούς σχηματισμούς του νησιού.

Πρόκειται για την υπόθεση της επένδυσης στο Σαρακήνικο, η οποία «πάγωσε» μετά από έρευνα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, που αποκάλυψε ότι η οικοδομική άδεια είχε εκδοθεί με σοβαρές παρατυπίες και ελλείψεις. Με νέα της απόφαση, η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ περνά πλέον από το στάδιο της ακύρωσης στο στάδιο της περιβαλλοντικής αποκατάστασης, ενεργοποιώντας το θεσμικό πλαίσιο για την πρόληψη και αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας.

Τι προβλέπει η απόφαση για το Σαρακήνικο Μήλου

Σύμφωνα με την απόφαση, η εταιρεία υποχρεούται εντός ενός μήνα να αφαιρέσει τον ξυλότυπο και τον σιδηροπλισμό που είχαν τοποθετηθεί στον χώρο της θεμελίωσης, να γεμίσει το σκάμμα με τα προϊόντα των εκσκαφών και να αποκαταστήσει το φυσικό ανάγλυφο της περιοχής, ώστε να εξαλειφθεί και ο κίνδυνος ατυχημάτων για τους επισκέπτες.

Παράλληλα, πρέπει να απομακρυνθούν όλα τα οικοδομικά υλικά και τυχόν προσωρινές εγκαταστάσεις, ενώ την εποπτεία της διαδικασίας αναλαμβάνει η Υπηρεσία Δόμησης Μήλου.

Η απόφαση βασίζεται στην αναλυτική αυτοψία των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος, οι οποίοι πραγματοποίησαν έλεγχο στην περιοχή «Καμίνια – Σαρακήνικο» και διαπίστωσαν εκτεταμένες παρεμβάσεις σε χώρο ιδιαίτερης οικολογικής και γεωμορφολογικής αξίας.

Όπως προκύπτει από το πόρισμα, το γήπεδο της επένδυσης βρίσκεται εντός θεσμοθετημένου Καταφυγίου Άγριας Ζωής, γεγονός που επιβάλλει αυξημένο επίπεδο προστασίας και ελέγχου των δραστηριοτήτων.

Το εργοτάξιο στο Σαρακήνικο της Μήλου

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στο ζήτημα της πρόσβασης, καθώς το εργοτάξιο εξυπηρετούνταν από στενό χωματόδρομο, χαρακτηρισμένο ως «αγροτική οδός», χωρίς να υπάρχει επίσημος διοικητικός χαρακτηρισμός ή αποδεικτικά στοιχεία για τον χρόνο και τη νομιμότητα διάνοιξής του.

Οι επιθεωρητές κατέγραψαν έναν εκτεταμένο χώρο εκσκαφής, διαστάσεων περίπου 30 επί 20 μέτρων και βάθους έως και 10 μέτρων, εντός του οποίου είχαν ήδη τοποθετηθεί καλούπια και μεταλλικές ράβδοι οπλισμού. Γύρω από το σκάμμα υπήρχαν μεγάλοι σωροί υλικών εκσκαφής, αλλοιώνοντας περαιτέρω το τοπίο.

Το μοναδικό γεωλογικό τοπίο της Μήλου

Το έδαφος της περιοχής αποτελείται από μαλακούς ηφαιστειακούς τόφφους, χαρακτηριστικό στοιχείο του μοναδικού γεωλογικού τοπίου της Μήλου, οι οποίοι είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στη διάβρωση από άνεμο και νερό.

Η αυτοψία κατέγραψε επίσης καταστροφή της φυσικής βλάστησης, που περιλάμβανε τυπικά μεσογειακά φρύγανα, άρκευθους, σχίνους, αφάνες και παράκτια φυτά όπως κρίταμο και λιμώνιο, τα οποία συνθέτουν το ιδιαίτερο οικοσύστημα της περιοχής.

Παράλληλα, η απόφαση του ΥΠΕΝ επικαλείται το πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, το οποίο ανέδειξε σοβαρά θεσμικά κενά και παραβιάσεις στη διαδικασία αδειοδότησης. Μεταξύ άλλων, διαπιστώθηκε ότι στον Δήμο Μήλου δεν υπήρχε θεσμοθετημένος πολεοδομικός σχεδιασμός πρώτου επιπέδου, ούτε ειδικοί περιορισμοί για δραστηριότητες σε περιοχές Καταφυγίων Άγριας Ζωής.

Άδεια χωρίς κρίσιμες εγκρίσεις

Η Αρχή υπογράμμισε ότι οι αγροτικές οδοί δεν καθιστούν οικοδομήσιμα τα γήπεδα για τουριστικές εγκαταστάσεις, ωστόσο η ΥΔΟΜ Μήλου εξέδωσε βεβαίωση όρων δόμησης και στη συνέχεια οικοδομική άδεια, χωρίς να υπάρχει εγκεκριμένος δρόμος πρόσβασης, αγνοώντας τη σχετική νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Επιπλέον, η άδεια εκδόθηκε χωρίς κρίσιμες εγκρίσεις από το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής και το Υπουργείο Πολιτισμού, χωρίς καθορισμό αιγιαλού και παραλίας, χωρίς οριοθέτηση ρέματος, χωρίς άδεια χρήσης νερού από γεώτρηση και χωρίς εδαφοτεχνική μελέτη.

Το έργο, τέλος, κατατάχθηκε εσφαλμένα σε χαμηλότερη περιβαλλοντική κατηγορία, αποφεύγοντας τη σύνταξη Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.

Τα όρια της τουριστικής ανάπτυξης στις Κυκλάδες

Υπό το πρίσμα αυτών των διαπιστώσεων, το Υπουργείο Περιβάλλοντος ενεργοποιεί το Προεδρικό Διάταγμα 148/2009 και το νόμο 1650/1986 και τονίζει ότι υφίσταται άμεση απειλή περιβαλλοντικής ζημίας, η οποία επιβάλλει την πλήρη αποκατάσταση του χώρου.

Η υπόθεση του Σαρακήνικου εξελίσσεται πλέον σε εμβληματικό παράδειγμα για τα όρια της τουριστικής ανάπτυξης στις Κυκλάδες και για το πώς η Πολιτεία επιχειρεί να ανακτήσει τον έλεγχο σε περιοχές υψηλής φυσικής αξίας, όπου οι παρεμβάσεις των τελευταίων ετών έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και σοβαρές περιβαλλοντικές πιέσεις.