Το 2026 σύμφωνα με όλες τις προβλέψεις υποτίθεται ότι θα είναι η χρονιά της υπερπροσφοράς και των χαμηλότερων τιμών στο πετρέλαιο. Ομως, οι πρώτες εβδομάδες του έτους κυριαρχήθηκαν από γεωπολιτικές αναταράξεις και διακοπές στην προμήθεια, ωθώντας τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης στα 70 δολάρια το βαρέλι.
Οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ να επιτεθεί στο Ιράν έχουν προσθέσει αρκετά δολάρια γεωπολιτικού κινδύνου στην τιμή του αργού πετρελαίου – περίπου 7-10 αυτή την ώρα-, σύμφωνα με την Citigroup.
Σε μια χρονιά που πολλοί περίμεναν το αργό πετρέλαιο να κυμανθεί στα 50 δολάρια, οι traders δικαιωμάτων προαίρεσης βρέθηκαν τις πρώτες εβδομάδες της απασχολημένοι με στοιχήματα για άνοδο πάνω από τα 90 δολάρια.
Αυξάνονται οι τιμές στο πετρέλαιο
Οι προμήθειες ήταν επίσης πιο περιορισμένες από το αναμενόμενο. Διακοπές στην παραγωγή από το Καζακστάν έως τη Λιβύη, καθώς και ακραίες καιρικές συνθήκες στις ΗΠΑ, έχουν μειώσει τη διαθεσιμότητα του αργού πετρελαίου σε βασικές περιοχές τιμολόγησης.
Οι περισσότεροι επενδυτές και αναλυτές εξακολουθούν να θεωρούν ότι η παραγωγή υπερβαίνει την κατανάλωση σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά όχι εκεί όπου συνήθως είναι πιο ορατή: στα δυτικά κέντρα αποθήκευσης.
Αντίθετα, επισημαίνουν τη συσσώρευση ρωσικών αποθεμάτων στη θάλασσα που τελούν υπό καθεστώς κυρώσεων -βαρέλια που υπάρχουν, αλλά που μόνο λίγες χώρες είναι διατεθειμένες να αγοράσουν- και την Κίνα που απορροφά μεγάλο μέρος της περίσσειας προσφοράς.
Το αποτέλεσμα είναι μια αγορά πετρελαίου που αιφνιδιάστηκε και εξέπληξε και τους αναλυτές της Wall Street.
Οι επενδυτές συγκέντρωσαν ρεκόρ αρνητικών στοιχημάτων στο Brent προς το τέλος του έτους. Αντίθετα, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης έχουν σημειώσει άνοδο 15% μέχρι στιγμής τον Ιανουάριο, κατευθυνόμενα προς τη μεγαλύτερη μηνιαία αύξηση από τον Ιανουάριο του 2022, σε μια περίοδο που ο ΟΠΕΚ+ διατηρεί σταθερή την παραγωγή. Το πότε και αν οι τιμές θα ξαναπέσουν θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις επόμενες κινήσεις του Ντραμπ σχετικά με το Ιράν, σύμφωνα με το Bloomberg.
Ο ρόλος των μεγάλων καταναλωτών
Για το μεγαλύτερο μέρος του 2025, το πλεόνασμα της αγοράς πετρελαίου κατέληξε κατά ένα μεγάλο ποσοστό στην Κίνα, τον μεγαλύτερο εισαγωγέα στον κόσμο. Αυτή η τάση είναι πιθανό να συνεχιστεί και φέτος -με μέσο όρο 300.000 βαρέλια την ημέρα, σύμφωνα με την αναλύτρια της Vortexa Emma Li- αν και οι λεπτομέρειες του προγράμματος αποθεματοποίησης δεν είναι ακόμη σαφείς.
Τον Δεκέμβριο, περισσότερα από 13 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα έφτασαν στις ακτές της Κίνας, το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία. Τα στοιχεία αυτά ενίσχυσαν την πεποίθηση ορισμένων εμπόρων ότι το Πεκίνο πιθανότατα θα απορροφήσει το πλεόνασμα της αγοράς, περιορίζοντας τη συσσώρευση αποθεμάτων.
Η Ινδία, επίσης, έχει γίνει μεγαλύτερος αγοραστής μη ρωσικού πετρελαίου, ωθώντας την ζήτηση για πετρέλαιο σε ορατά κέντρα τιμολόγησης υψηλότερα. Η Indian Oil Corp. -η μεγαλύτερη εταιρεία διύλισης της χώρας- έχει επιδείξει μεγαλύτερη από τη συνήθη δραστηριότητα, απορροφώντας προμήθειες για άμεση παράδοση από τη Μέση Ανατολή, τη Δυτική Αφρική και τη Λατινική Αμερική. Η Bharat Petroleum, μια μικρότερη κρατική εταιρεία διύλισης, προσπάθησε να εξασφαλίσει μακροπρόθεσμα όγκους αργού πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή, ένα άλλο σημάδι απομάκρυνσης από τη Μόσχα.
Οι τιμές
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το Brent διαμορφώθηκαν κατά μέσο όρο στα 64,69 δολάρια το βαρέλι στο Λονδίνο αυτόν τον μήνα, ξεπερνώντας τις προβλέψεις του πρώτου τριμήνου των μεγάλων τραπεζών της Wall Street, οι οποίες στο τέλος του περασμένου έτους ανέμεναν γενικά επίπεδα πιο κοντά στα 59 δολάρια μεταξύ Ιανουαρίου και Μαρτίου.
Ορισμένες από αυτές έχουν από τότε αναθεωρήσει τις εκτιμήσεις τους προς τα πάνω.
«Το πλεόνασμα είναι πολύ μικρότερο από το αναμενόμενο», δήλωσε ο Tor Svelland, ιδρυτής του hedge fund Svelland Capital, που ειδικεύεται σε εμπορεύματα και ναυτιλία.
Στα σημεία παραγωγής
Το Καζακστάν αναμένει ότι το γιγαντιαίο πετρελαϊκό κοίτασμα Tengiz θα φτάσει σε πλήρη παραγωγή σε μια εβδομάδα, μετά την διακοπή της παραγωγής που προκάλεσαν πυρκαγιές σε μετασχηματιστές ηλεκτρικής ενέργειας. Οι εξαγωγές της χώρας έχουν πληγεί από μια συνδυασμό κακών καιρικών συνθηκών, επιθέσεων με drones και συντήρησης, που έχουν περιορίσει σημαντικά τις προμήθειες στην Ευρώπη.
Μια σφοδρή χειμερινή καταιγίδα που έπληξε τις ΗΠΑ το Σαββατοκύριακο διακόπτοντας τη λειτουργία παραγωγών και διυλιστηρίων, ενώ παράλληλα αύξησε τη ζήτηση για θέρμανση.
Η χειμερινή καταιγίδα Fern προκάλεσε διακοπή της αμερικανικής παραγωγής πετρελαίου κατά σχεδόν 2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα στο αποκορύφωμά της, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Energy Aspects, ενώ μια άλλη κύμα κρύου πλησιάζει τις ΗΠΑ.
«Όλα αυτά οδηγούν σε κάποια βραχυπρόθεσμη έλλειψη», δήλωσε ο Lane Riggs, Διευθύνων Σύμβουλος της αμερικανικής εταιρείας διύλισης πετρελαίου Valero Energy Corp., σε τηλεδιάσκεψη για τα οικονομικά αποτελέσματα την Πέμπτη, αναφερόμενος στις διακοπές εφοδιασμού στο Καζακστάν και τις ΗΠΑ. «Επιπλέον, υπάρχει και ο γεωπολιτικός παράγοντας που συμβάλλει στην αύξηση της τιμής του πετρελαίου εδώ βραχυπρόθεσμα».
