Σε κοινή δράση ενόψει των άνευ προηγουμένου προκλήσεων καλεί η ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ενιαία αγορά και την ανταγωνιστικότητα 2026, η οποία εγκρίθηκε την Παρασκευή.
Πρόκειται για την έκτη σε μια σειρά ετήσιων εκθέσεων, στην οποία αξιολογείται η λειτουργία της ενιαίας αγοράς και εξετάζονται οι συνθήκες που επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να καινοτομούν, να αναπτύσσονται και να ανταγωνίζονται, εξασφαλίζοντας παράλληλα βιώσιμη ευημερία για τους ευρωπαίους πολίτες.
Η έκθεση βασίζεται σε 29 βασικούς δείκτες επιδόσεων, που καλύπτουν τομείς όπως η ολοκλήρωση της αγοράς και τα εμπόδια, οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας και οι επενδυτικές τάσεις, και προσδιορίζει τομείς δράσης προτεραιότητας.
Ποιοι δείκτες βελτιώθηκαν, ποιοι επιδεινώθηκαν
Η έκθεση δείχνει ότι έξι δείκτες έχουν μειωθεί, έξι έχουν βελτιωθεί και 15 παραμένουν σε γενικές γραμμές αμετάβλητοι. Δύο δείκτες είναι νέοι.
Οι δείκτες που έχουν παρουσιάσει βελτίωση μεταξύ της τελευταίας έκθεσης και της παρούσας είναι η αναγνώριση των δεξιοτήτων και των προσόντων που απαιτούνται για την άσκηση του επαγγέλματος των πολιτών της ΕΕ σε άλλα κράτη μέλη η εποπτεία της αγοράς της ΕΕ, μετρούμενη με βάση τις έρευνες προϊόντων που διενεργούν οι αρχές εποπτείας της αγοράς, το ποσοστό των επιχειρήσεων στην ΕΕ που χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη, υπολογιστικό νέφος και ανάλυση δεδομένων, ο όγκος των επενδύσεων InvestEU που υποστηρίζουν τη βιομηχανική μετάβαση έχει αυξηθεί, το ποσοστό της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές σε σχέση με τη συνολική κατανάλωση ενέργειας, η ετήσια προστιθέμενη ικανότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.
Οι δείκτες που έχουν επιδεινωθεί είναι το μερίδιο του ΑΕΠ της ΕΕ που αντιπροσωπεύει το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, το μερίδιο των μεταφερθεισών οδηγιών της ΕΕ για την ενιαία αγορά για τις οποίες κινήθηκαν διαδικασίες παράβασης, ο μέσος χρόνος που απαιτείται για τη σύνταξη προτύπων, η έλλειψη εργατικού δυναμικού σε επαγγέλματα που απαιτούν ειδικές δεξιότητες για την πράσινη μετάβαση, οι σχολικές επιδόσεις των 15χρονων με βάση τα αποτελέσματα του προγράμματος PISA και οι ιδιωτικές επενδύσεις ως μερίδιο του ΑΕΠ.
Οι δείκτες που παρέμειναν σταθεροί
Μερικοί από τους δείκτες που παρέμειναν σταθεροί περιλαμβάνουν την παραγωγικότητα της εργασίας (μετρούμενη σε ΑΕΠ ανά ώρα εργασίας), την ευκολία συμμόρφωσης με τους κανονισμούς (μετρούμενη με βάση έρευνες των επιχειρήσεων), τις ιδιωτικές και δημόσιες δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη ως ποσοστό του ΑΕΠ, τον αριθμό των αιτήσεων για διπλώματα ευρεσιτεχνίας, τις επενδύσεις επιχειρηματικού κεφαλαίου ως ποσοστό του ΑΕΠ και την εγχώρια παραγωγική ικανότητα στον τομέα των καθαρών τεχνολογιών.
Νέοι δείκτες
Επίσης, από φέτος, η Επιτροπή εισήγαγε έναν νέο δείκτη για την παρακολούθηση των προσπαθειών απλούστευσης. Ο δείκτης αυτός δείχνει ότι οι προβλεπόμενες διοικητικές εξοικονομήσεις από τις προτάσεις της Επιτροπής για την υιοθέτηση ενός ενιαίου νομοθετικού πλαισίου και άλλες προτάσεις απλούστευσης ανέρχονται σε περίπου 15 δισεκατομμύρια ευρώ.
Υπάρχει ένας επιπλέον νέος δείκτης που παρακολουθεί το μερίδιο των διοικητικών διαδικασιών της ενιαίας αγοράς που είναι πλήρως ψηφιακές.
Τομείς εστίασης το 2026
Η έκθεση περιγράφει επίσης τους τομείς στους οποίους η Επιτροπή θα επικεντρώσει τις προσπάθειές της το 2026 για την άρση των φραγμών στην ενιαία αγορά. Οι προσπάθειες αυτές θα επικεντρώνονται στην αντιμετώπιση των καθυστερήσεων στις πληρωμές και των εμποδίων σε βασικές υπηρεσίες που σχετίζονται με την πράσινη μετάβαση.
Η Επιτροπή θα αντιμετωπίσει αυτά και άλλα εμπόδια μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη και, όπου είναι απαραίτητο, μέσω διαδικασιών παράβασης.
Προκειμένου να καταστούν σαφέστερα τα οφέλη για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις που απορρέουν από αυτές τις δράσεις επιβολής, η Επιτροπή θα δημοσιεύσει σαφείς εξηγήσεις σχετικά με τους επιδιωκόμενους στόχους και τα επιτευχθέντα αποτελέσματα.
Τέλος, η έκθεση συμπληρώνεται από την έκδοση του 2026 του πίνακα αποτελεσμάτων για την ενιαία αγορά και την ανταγωνιστικότητα, ο οποίος είναι διαθέσιμος στο διαδίκτυο.
Τα έγγραφα που συνοδεύουν την έκθεση περιλαμβάνουν μια επισκόπηση της εφαρμογής του «Πυξίδα ανταγωνιστικότητας», της «Συμφωνίας για μια καθαρή βιομηχανία» και της «Στρατηγικής για την ενιαία αγορά», καθώς και την ετήσια έκθεση της ειδικής ομάδας για την επιβολή της ενιαίας αγοράς.
