Πολυεπίπεδο σχέδιο για να τηρηθεί οποιαδήποτε μελλοντική εκεχειρία με τη Ρωσία συμφώνησε με τους δυτικούς εταίρους της η Ουκρανία, ανταποκρινόμενη στις μακροχρόνιες ανησυχίες ότι οι προηγούμενες εκεχειρίες κατέρρευσαν λόγω έλλειψης αξιόπιστων μηχανισμών επιβολής.
Σύμφωνα με πηγές των Financial Times, το σχέδιο θα διασφαλίσει ότι οι επαναλαμβανόμενες ρωσικές παραβιάσεις θα αντιμετωπίζονται με κλιμακούμενες και συντονισμένες αντιδράσεις από την Ουκρανία, τους Ευρωπαίους συμμάχους και τελικά τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η πρόταση συζητήθηκε σε αρκετές συναντήσεις τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο με τη συμμετοχή Ουκρανών, Ευρωπαίων και Αμερικανών αξιωματούχων. Περιγράφει μια δομημένη αντίδραση στις παραβιάσεις της εκεχειρίας.
Στο πρώτο στάδιο, οποιαδήποτε ρωσική παραβίαση θα πυροδοτούσε άμεση αντίδραση εντός 24 ωρών, ξεκινώντας με διπλωματικές προειδοποιήσεις και περιορισμένες στρατιωτικές ενέργειες από τις ουκρανικές δυνάμεις με στόχο τον τερματισμό της παραβίασης.
Εάν οι εχθροπραξίες συνεχιστούν, θα ακολουθήσει μια δεύτερη φάση, που θα περιλαμβάνει την παρέμβαση ενός «συνασπισμού των προθύμων» που αποτελείται από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νορβηγία, την Ισλανδία και την Τουρκία.
Σε περίπτωση που η παραβίαση κλιμακωθεί σε μια ευρύτερη επίθεση, θα ενεργοποιηθεί μια τρίτη φάση εντός 72 ωρών, που θα περιλαμβάνει συντονισμένη στρατιωτική αντίδραση από μια δύναμη που υποστηρίζεται από τη Δύση και περιλαμβάνει τον αμερικανικό στρατό.
Το φάντασμα των συμφωνιών Μινσκ
Το σχέδιο επιβολής αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των αδυναμιών σε προηγούμενες συμφωνίες κατάπαυσης του πυρός, ιδίως στις συμφωνίες του Μινσκ του 2014 και του 2015.
Αυτές οι συμφωνίες βασίζονταν στην παρακολούθηση από τον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), αλλά δεν διέθεταν εξουσία επιβολής ή εγγυήσεις ασφαλείας, επιτρέποντας επανειλημμένες παραβιάσεις από τη Ρωσία και τελικά ανοίγοντας το δρόμο για την πλήρη εισβολή το 2022. Δυτικοί αξιωματούχοι θεωρούν πλέον την επιβολή και την αποτροπή ως απαραίτητες για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας οποιασδήποτε κατάπαυσης του πυρός.
Σύμφωνα με την τρέχουσα πρόταση, μια ευρωπαϊκή δύναμη αποτροπής θα αναπτυχθεί μετά από μια κατάπαυση του πυρός για να παρέχει εγγυήσεις σε ξηρά, θάλασσα και αέρα, με την υποστήριξη των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών και υλικοτεχνικής υποστήριξης.
Οι ΗΠΑ έχουν επίσης προσφέρει προηγμένη τεχνολογία παρακολούθησης για την επιτήρηση της πρώτης γραμμής μήκους 1.400 χιλιομέτρων. Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία έχουν δεσμευτεί δημόσια να αναπτύξουν στρατεύματα και στρατιωτικά μέσα στην Ουκρανία στο πλαίσιο αυτών των εγγυήσεων ασφαλείας.
Ο Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι χαρακτήρισε τις εγγυήσεις ασφαλείας που διαπραγματεύτηκαν με τις ΗΠΑ και τους Ευρωπαίους εταίρους ως ουσιαστικά έτοιμες, αν και πολλές λεπτομέρειες παραμένουν ανεπίλυτες και εξαρτώνται από μια κατάπαυση του πυρός που δεν έχει ακόμη συμφωνηθεί.
Η Ουκρανία θέλει εγγυήσεις για 50 χρόνια – Οι ΗΠΑ θέλουν 15
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ πρότεινε εγγυήσεις «τύπου ΝΑΤΟ», οι οποίες φέρεται να έχουν διάρκεια 15 ετών, αν και η Ουκρανία επιδιώκει μια μακροπρόθεσμη δέσμευση έως και 50 ετών. Ο Ζελένσκι δήλωσε επίσης ότι οι εγγυήσεις θα περιλαμβάνουν τη διατήρηση ενός ουκρανικού στρατού 800.000 ανδρών, υποστηριζόμενου με όπλα και εκπαίδευση.
Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ θα εξαρτώνται από την αρχική συμφωνία της Ουκρανίας σε μια ειρηνευτική συμφωνία, η οποία ενδεχομένως θα περιλαμβάνει εδαφικές παραχωρήσεις στην περιοχή του Ντονμπάς.
Ο Ζελένσκι έχει αντισταθεί σε τέτοιους όρους, απορρίπτοντας την ιδέα των εγγυήσεων ασφαλείας ως αντάλλαγμα για την παράδοση εδαφών.
Η Ρωσία, από την πλευρά της, έχει απορρίψει τις προτεινόμενες εγγυήσεις ως μονόπλευρες και έχει δηλώσει ότι δεν θα δεχτεί την ανάπτυξη δυτικών στρατευμάτων ή μια εκεχειρία χωρίς μια συνολική ειρηνευτική συμφωνία με τους όρους της.
Παρά τις συνεχιζόμενες επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη στις υποδομές της Ουκρανίας και τη συνεχιζόμενη ρωσική επιμονή σε μαξιμαλιστικές απαιτήσεις, οι συνομιλίες με τη συμμετοχή της Ουκρανίας, της Ρωσίας και των ΗΠΑ συνεχίστηκαν στο Άμπου Ντάμπι.
Ουκρανοί αξιωματούχοι αναφέρουν στους FT περιορισμένη πρόοδο, σημειώνοντας πιο στοχευμένες συζητήσεις και μια αλλαγή στον τόνο της ρωσικής αντιπροσωπείας. Παρ ‘όλα αυτά, οι βαθιές διαφωνίες σχετικά με το εδαφικό ζήτημα, την επιβολή των νόμων και τις εγγυήσεις ασφάλειας συνεχίζουν να δημιουργούν αβεβαιότητα σχετικά με τις προοπτικές τερματισμού του πολέμου.
