Τη δυνατότητα για συνέχιση του «πάρτι» στον ΟΠΕΚΕΠΕ, με τις πλαστές δηλώσεις ζωικού κεφαλαίου και βοσκοτόπων δίνει η μεταρρύθμιση που εισήγαγε η κυβέρνηση με Κοινή Υπουργική Απόφαση τον περασμένο Νοέμβριο.
Συγκεκριμένα, το κείμενο της σχετικής ΚΥΑ φαίνεται να επιτρέπει να δίνονται επιδοτήσεις χωρίς ζωικό κεφάλαιο, να συνεχίζονται οι πληρωμές επιδοτήσεων με εικονικά βοσκοτόπια, αλλά και να επιδοτείται κτηνοτροφική δραστηριότητα με μοναδικό κριτήριο την… αγορά ζωοτροφών.
Μάλιστα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι για πρώτη φορά από το 2015, αίρεται η υποχρέωση δημοσίευσης της κατανομής των βοσκοτόπων – και άρα το πώς και σε ποιους μοιράστηκαν δεν θα είναι διαθέσιμο στο κοινό.
Το θέμα αναδείχθηκε αρχικά από ερώτηση που κατέθεσε προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Βασίλης Κόκκαλης, μαζί με 10 ακόμα βουλευτές του κόμματος στις 29 Ιανουαρίου. Στην ερώτηση ρωτούν τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστα Τσιάρα, σε ποιες ενέργειες προτίθεται να προβεί προκειμένου να αποσυρθούν τα σημεία της ΚΥΑ που θέτουν «σοβαρά ζητήματα νομιμότητας».
Τα προβλήματα με τη μεταρρύθμιση, ωστόσο, έχουν επισημάνει και μια σειρά ειδικών, ενώ ανεπιβεβαίωτες μέχρι στιγμής πληροφορίες από κύκλους του οργανισμού και του αγροτικού κόσμου, υποστηρίζουν ότι έχει ήδη γίνει χρήση των ευνοϊκών διατάξεων στις διαδοχικές κατανομές βοσκοτόπων που συντελέστηκαν από την έκδοση της ΚΥΑ.
«Μεμονωμένα»
Με μία διακριτική διατύπωση, η ΚΥΑ υπ’ αριθ. 3378/2025 (ΦΕΚ Β΄ 6327/26-11-2025) που εισήγαγε την πρόσφατη μεταρρύθμιση, επιτρέπει να αναγνωρίζεται κάποιος ως κτηνοτρόφος με μία απλή αίτηση(!).
Συγκεκριμένα, στην παράγραφο 3 του άρθρου 4 τίθενται ως κριτήρια «συνδυαστικά ή και μεμονωμένα» οι δηλώσεις παραγωγής στο σύστημα ΑΡΤΕΜΙΣ του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, το Ε3 της εφορίας, τα τιμολόγια από το myData της ΑΑΔΕ ή απλά -και μεμονωμένα- «τα στοιχεία της υποβληθείσας αίτησης ενίσχυσης, και ιδίως οι δηλούμενοι αριθμοί αιγών και προβάτων».
Η κρητική εξαίρεση
Λίγο παρακάτω, στην παράγραφο 5 του ίδιου άρθρου προβλέπεται μία μεθοδολογία για τον αριθμό των επιλέξιμων αιγοπροβάτων που δεν δραστηριοποιούνται στην παραγωγή γάλακτος και κρέατος. Αυτή βασίζεται στον δηλωμένο αριθμό των ζώων, το Ε3, το Ε1, τα σχετικά τιμολόγια και κάποιους δείκτες εισοδήματος, περιφερειακούς και ατομικούς.
Στις περισσότερες περιφέρειες της χώρας, οι μονάδες που δεν παράγουν κρέας ή γάλα είναι μόλις το 10-20% των δηλωμένων, ενώ κατά πλειοψηφία, πρόκειται για μονάδες αναπαραγωγής, με λιγότερα από τα 18 ζώα που είναι απαραίτητα για να τις καταστήσουν επιλέξιμες για επιδοτήσεις.
Ωστόσο, η κατάσταση είναι διαφορετική στην Κρήτη, καθώς σύμφωνα με το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηνιατρικής, το 60% των μονάδων -περίπου 17.000 από τις 28.000- δεν δηλώνουν παραγωγή κρέας ή γάλακτος. Στα Χανιά, αυτό το ποσοστό εκτινάσσεται στο 80% των μονάδων.
Όπως επισημαίνουν στην ερώτησή τους οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, με τη διάταξη αυτή, απαιτείται μόνο δηλωμένο αγροτικό εισόδημα στο Ε1 της εφορίας και βοσκοτοπικά δικαιώματα, προκειμένου να καταστεί ένας αριθμός ζώων σε μονάδες που δεν παράγουν κρέας ή γάλα, επιλέξιμος για επιδοτήσεις.
Όμως η βασική ενίσχυση για τα βοσκοτοπικά δικαιώματα αποτελεί αγροτικό εισόδημα του Ε1. Άρα, «όποιος έχει πάρει παράνομα βοσκοτοπικά δικαιώματα, θα συνεχίσει να πληρώνεται με ανύπαρκτο κοπάδι, έστω και με λιγότερα ποσά».
Ιδιωτικοί βοσκότοποι, ξανά
Πολυσυζητημένο έχει υπάρξει στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ και το ζήτημα των ιδιωτικών βοσκοτόπων στο πλαίσιο του λεγόμενου Εθνικού Αποθέματος. Νέοι αγρότες ενεργοποιούσαν βοσκοτοπικά δικαιώματα μισθώνοντας ιδιωτικούς βοσκοτόπους. Τα δικαιώματα παρέμεναν σε αυτούς για πέντε χρόνια, μεταφέροντάς τα σε κάποιον δημόσιο βοσκότοπο εντός ή συνηθέστερα εκτός Περιφερειακής Ενότητας, ενώ παράλληλα μπορούσαν να αφήσουν τον βοσκότοπο να μισθωθεί από κάποιον άλλον νέο αγρότη, προκειμένου να κατοχυρώσει κι αυτός δικαιώματα.
Ο πολλαπλασιασμός των δικαιωμάτων μέσω της χρήσης ιδιωτικών βοσκοτόπων, με την υποψία μάλιστα ότι πολλοί εξ αυτών ήταν εικονικοί, όπως και τα αντίστοιχα δηλωμένα ζώα, οδήγησε το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης επί των ημερών της υπουργίας του Σπήλιου Λιβανού το 2021, να απαγορεύσει να δηλώνονται σε δημόσια βοσκοτοπία δικαιώματα που κατοχυρώθηκαν μέσω ιδιωτικών.
Με το Άρθρο 6 της ΚΥΑ του περασμένου Νοεμβρίου, εξαλείφεται τελείως η απαγόρευση της πληρωμής δικαιωμάτων από ιδιωτικά βοσκοτόπια, επιστρέφοντας στην πρότερη κατάσταση που οδήγησε στη μεγάλη έκρηξη του αριθμού των δικαιούχων των σχετικών επιδοτήσεων. Άρα όσοι δεν έχασαν τα δικαιώματα μέσω των ελέγχων παραστατικών κατοχής, θα συνεχίσουν να πληρώνονται.
Επιδοτήσεις με τιμολόγια ζωοτροφών
Ενδιαφέρον όμως έχει και η πρόβλεψη της παραγράφου 20 του Άρθρου 6 της ΚΥΑ, η οποία μεριμνά για την περίπτωση στην οποία αφού έχει γίνει η κατανομή των βοσκοτοπικών δικαιωμάτων, διαπιστωθεί ότι δεν επαρκούν τα διαθέσιμα εντός της σχετικής Περιφερειακής Ενότητας.
Το σχετικό σημείο της ΚΥΑ προβλέπει ότι στην περίπτωση αυτή, «πραγματοποιείται συμπληρωματική καταβολή στη συγκεκριμένη Περιφερειακή Ενότητα, λαμβάνοντας υπόψη το ευμενέστερο από τα τρία (3) παρακάτω στοιχεία: παραδόσεις γάλακτος, παραδόσεις κρέατος ή αγορά ζωοτροφών».
Που σημαίνει ότι δίνεται και πάλι η δυνατότητα να αναγνωριστούν βοσκοτοπικά δικαιώματα και άρα να εγκριθούν οι σχετικές επιδοτήσεις, εκτός της Περιφερειακής Ενότητας στην οποία βρίσκεται ο δηλών.
Μάλιστα, η κατάσταση γίνεται χειρότερη όταν συνδυαστεί αυτή η πρόβλεψη με τα προηγούμενα επίμαχα σημεία. Όπως λένε στην ερώτησή τους οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, «με λίγα λόγια, ένας ανύπαρκτος κτηνοτρόφος με ψευδή δήλωση ζωικού κεφαλαίου από την Κρήτη, εφόσον δηλώνει στο Ε1 τη βασική του ενίσχυση ή και κάποια άλλη αγροτική δραστηριότητα και αγοράσει και π.χ. καλαμπόκι ως ζωοτροφή, θα μπορεί να δεσμεύσει βοσκοτόπια σε οποιαδήποτε Περιφερειακή Ενότητα της Ηπειρωτικής Ελλάδας […] και να συνεχίσει να επιδοτείται».
Ή όπως επισημαίνουν στη συνέχεια, «εναλλακτικά, και εφόσον οι πραγματικοί κτηνοτρόφοι αυτών των Περιφερειακών Ενότήτων μπορούν να πάρουν βοσκοτόπια εκτός Κρήτης ή όμορου νομού, υπάρχει η δυνατότητα να τακτοποιηθούν και εντός Κρήτης ή όμορου νομού και οι υπόλοιποι που δεν έχουν παραγωγή γάλακτος ή κρέατος ή αγορά ζωοτροφών».
Εν κρυπτώ
Πηγές με καλή γνώση του ζητήματος και της λειτουργίας του ΟΠΕΚΕΠΕ, υποστηρίζουν σε επικοινωνία με το in ότι στις τρεις κατανομές που έχουν ακολουθήσει την έκδοση της ΚΥΑ, από τις αρχές του Δεκεμβρίου μέχρι τις 13 Ιανουαρίου, έχουν σημειωθεί τα ίδια φαινόμενα που οδήγησαν την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία στη διερεύνηση του οργανισμού.
Ωστόσο, οι πληροφορίες που αφορούν την κατανομή των δικαιωμάτων δεν είναι δυνατόν να διασταυρωθούν αυτή τη φορά, γιατί εκτός από αυτά που γράφονται στην ΚΥΑ, υπάρχουν και πράγματα που απουσιάζουν.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον νόμο 4351/2015, στη βάση του οποίου εκδίδεται η εν λόγω ΚΥΑ, προβλέπεται ρητά η υποχρέωση δημοσιοποίησης της κατανομής των βοσκοτόπων. Αυτή η πρόβλεψη δεν ικανοποιείται πουθενά στο συναφές Άρθρο 7 ή οπουδήποτε αλλού στην ΚΥΑ.
Αντίστοιχα, κανείς λόγος δεν γίνεται για όργανα όπως οι Τριμελείς Επιτροπές του νόμου του 2015, που ήταν επιφορτισμένες με την εξέταση των ενστάσεων που ενδεχομένως να είχαν οι κτηνοτρόφοι με τις κατανομές.
Μάλιστα, οι ίδιες πηγές προβλέπουν ότι εκτός από τη διαιώνιση του σκανδάλου, θα προκύψει και πρόβλημα στη χώρα αν επιβεβαιωθούν οι πληροφορίες για επικείμενο έλεγχο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το ζήτημα του οργανισμού.
Σχετικές νύξεις διαβάζουμε και στη σχετική ανακοίνωση της Πανελληνίας Ομοσπονδίας Γεωτεχνικών Δημοσίων Υπαλλήλων με τίτλο «Μεταρρύθμιση ή συγκάλυψη; Απαντήσεις τώρα ή ευρωπαϊκοί έλεγχοι αύριο» που δημοσιεύτηκε το πρωί της Παρασκευής.
Συγκεκριμένα, η ΠΟΓΕΔΥ, στρέφει τα βέλη όχι προς τον Κώστα Τσιάρα, αλλά προς αυτόν που αποκαλεί «πολιτικό αρχιτέκτονα» της ΚΥΑ, τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη και τον καλεί «να τοποθετηθεί άμεσα και να δηλώσει ξεκάθαρα» αλλά και να προσκομίσει σχετικά στοιχεία ότι η κατανομή των βοσκοτόπων έγινε με τα ίδια απολύτως κριτήρια για όλους, ότι κανένας κτηνοτρόφος χωρίς πραγματικό ζωικό κεφάλαιο δεν έλαβε βοσκότοπο και ότι κανείς δεν πληρώθηκε χωρίς να πληροί τις ουσιαστικές προϋποθέσεις.
«Εάν ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης και η ηγεσία της ΑΑΔΕ δεν τοποθετηθούν άμεσα και δημόσια, τότε η ΠΟΓΕΔΥ οφείλει να καλέσει την EPPO και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή […] να προχωρήσουν σε πλήρη, οριζόντιο και εις βάθος έλεγχο του συνόλου των αιτήσεων ενίσχυσης, iδίως σε συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές για τις οποίες η Ομοσπονδία γίνεται αποδέκτης σοβαρών, επαναλαμβανόμενων και συγκλινουσών καταγγελιών», συνεχίζει η ανακοίνωση.
Κάποιες πρώτες απαντήσεις
Ας σημειωθεί ότι ο Κώστας Τσιάρας δεν έχει απαντήσει ακόμα στους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ. Ωστόσο, κάποιες πρώτες διευκρινίσεις έχει δώσει απαντώντας σε σχετική επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, Βασίλη Κόκκαλη στα μέσα Ιανουαρίου, ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Χρήστος Κέλλας. «Για πρώτη φορά η έννοια του επιλέξιμου κτηνοτρόφου συνδέεται ρητά με πραγματική παραγωγική δραστηριότητα» σημείωσε ο υφυπουργός αναφερόμενος στο γενικό πνεύμα της πράξης, ενώ χαρακτήρισε τα κριτήρια επιλεξιμότητας που περιέχονται στην ΚΥΑ «θεσμικό κόφτη» και τόνισε ότι σε ένα σημείο της εισάγει «μηχανισμό ελέγχου οικονομικής αντιστοιχίας εισοδήματος και ζωικού κεφαλαίου».
«Η ΚΥΑ έχει συνταχθεί σε συνεργασία στα πλαίσια του Action Plan 2 σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και έχει πάρει την έγκρισή της. Επομένως, νομίζω ότι δεν υφίσταται κάποιο θέμα», είπε ο υφυπουργός.
Πηγή: In.gr
