AI shopping chatbots: Πώς η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει το ηλεκτρονικό εμπόριο σε Amazon, Walmart και Google

Για δεκαετίες, το online shopping είχε μια σχεδόν τελετουργική ρουτίνα: αναζήτηση, φίλτρα, σύγκριση τιμών, ατελείωτο scrolling και, τελικά, ένα κλικ στο «αγορά». Σήμερα, αυτή η διαδικασία δείχνει να πλησιάζει στο τέλος της. Στη θέση της, έρχονται ψηφιακοί βοηθοί που υπόσχονται να καταλάβουν τι θέλουμε — πριν καν το εκφράσουμε ξεκάθαρα. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν περιορίζεται πλέον στο να μας προτείνει προϊόντα· ετοιμάζεται να ψωνίζει για εμάς. Και κολοσσοί όπως η Amazon, η Walmart, η Google, η Microsoft και η OpenAI δίνουν ήδη μάχη για το ποιος θα ελέγξει αυτή τη νέα «πύλη» του εμπορίου.

Από τις βιτρίνες στα AI shopping chatbots

Στα μεγάλα συνέδρια του retail στις ΗΠΑ, το ενδιαφέρον δεν μονοπωλείται πια από τους ίδιους τους λιανεμπόρους, μας ενημερώνουν οι Financial Times. Τα πιο πολυσύχναστα περίπτερα ανήκουν σε τεχνολογικές εταιρείες: η Google, η Microsoft, η Salesforce, αλλά και ανερχόμενες start-ups AI. Η εικόνα είναι αποκαλυπτική. Το μέλλον του εμπορίου δεν θα κριθεί μόνο στα ράφια ή στις αποθήκες, αλλά στον κώδικα και στα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης.

Οι προβλέψεις δείχνουν ότι οι αγορές που θα ξεκινούν ή θα ολοκληρώνονται από AI πλατφόρμες παραμένουν ακόμη μικρό κομμάτι της αγοράς. Ωστόσο, η δυναμική είναι τέτοια που όλοι μιλούν για μια καμπή αντίστοιχη με την άνοδο του e-commerce τη δεκαετία του ’90 ή την έκρηξη των smartphones μετά το 2007.

Τι είναι το agentic AI και γιατί αλλάζει το παιχνίδι

Η νέα γενιά shopping chatbots δεν λειτουργεί απλώς ως μηχανή αναζήτησης. Το λεγόμενο agentic AI μπορεί να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες: να συγκεντρώνει πληροφορίες, να συγκρίνει επιλογές, να μαθαίνει από τις προτιμήσεις μας και — με την άδειά μας — να ολοκληρώνει την αγορά.

Αντί να πληκτρολογήσουμε «γυναικείο αδιάβροχο μπουφάν», μπορούμε να πούμε: «Χρειάζομαι ένα ζεστό, αδιάβροχο μπουφάν κάτω από 150 δολάρια για ταξίδι στους Καταρράκτες του Νιαγάρα τον Μάρτιο». Το chatbot θα αναζητήσει προϊόντα, κριτικές, ακόμη και δεδομένα καιρού, για να μας προτείνει λύσεις. Το επόμενο βήμα είναι να πατήσει μόνο του το «αγορά».

Η μάχη των γιγάντων: Amazon vs Walmart

Η Walmart δείχνει αποφασισμένη να αγκαλιάσει την αλλαγή. Έχει επενδύσει επιθετικά στην AI στρατηγική της, συνεργαζόμενη τόσο με την Google όσο και με την OpenAI. Το ψηφιακό της chatbot, Sparky, εξελίσσεται από απλό βοηθό σε προσωπικό αγοραστή που καταλαβαίνει κείμενο, φωνή, εικόνα και βίντεο. Η φιλοσοφία είναι σαφής: μικρότερη κόπωση για τον καταναλωτή, περισσότερη πιστότητα στη μάρκα.

Η Amazon, από την άλλη, κινείται πιο προσεκτικά. Παρότι η Amazon Web Services επενδύει δισεκατομμύρια σε υποδομές AI και συνεργάζεται με παίκτες όπως η Microsoft και η Anthropic, η ίδια η πλατφόρμα εμφανίζεται αμυντική. Το chatbot Rufus προσφέρει βοήθεια εντός του οικοσυστήματος Amazon, αλλά η εταιρεία περιορίζει την πρόσβαση εξωτερικών AI agents στο marketplace της. Ο φόβος είναι προφανής: η απώλεια ελέγχου της σχέσης με τον πελάτη.

Όταν το chatbot γίνεται η νέα βιτρίνα

Για εταιρείες όπως η OpenAI, η Google και η Microsoft, το στοίχημα είναι να γίνουν το πρώτο σημείο επαφής του καταναλωτή με την αγορά. Αν το chatbot είναι το «front door» των αγορών, τότε ο έλεγχος της εμπειρίας μετακινείται εκτός των παραδοσιακών e-shops.

Η Google, με το Gemini, δοκιμάζει ήδη συμφωνίες που εμφανίζουν προϊόντα μεγάλων retailers — από τη Walmart και την Target μέχρι το Etsy και το Shopify — απευθείας μέσα στο AI περιβάλλον αναζήτησης. Η Microsoft, αξιοποιώντας το Copilot και τη συνεργασία της με την OpenAI, βλέπει το AI commerce ως προέκταση της καθημερινής ψηφιακής εμπειρίας του χρήστη.

Κίνδυνος για το «χρυσάφι» της διαφήμισης

Ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα αφορά τα έσοδα από διαφήμιση. Το retail media, δηλαδή οι πληρωμένες τοποθετήσεις προϊόντων μέσα σε πλατφόρμες όπως η Amazon, έχει εξελιχθεί σε αγορά εκατοντάδων δισεκατομμυρίων. Αν όμως οι αγοραστές είναι bots και όχι άνθρωποι, πόσο επηρεάζονται από banners και sponsored results;

Η Amazon, που κυριαρχεί στο retail media, έχει κάθε λόγο να προστατεύσει αυτό το μοντέλο. Η Google και η OpenAI, αντίθετα, πειραματίζονται ήδη με διαφημίσεις μέσα στα chat περιβάλλοντα, ανοίγοντας νέο κεφάλαιο για το digital marketing.

Θέματα εμπιστοσύνης, ασφάλειας και ελέγχου

Δεν είναι όλοι ενθουσιασμένοι. Οι ειδικοί στην κυβερνοασφάλεια προειδοποιούν ότι τα AI agents μπορεί να πέσουν θύματα παραπλανητικού κώδικα ή ψεύτικων ιστοσελίδων. Άλλοι τονίζουν τον κίνδυνο μαζικής συλλογής δεδομένων και απώλειας ιδιωτικότητας.

Επιπλέον, παραμένει το ερώτημα της διαφάνειας: οι προτάσεις ενός chatbot είναι πράγματι αντικειμενικές ή επηρεάζονται από εμπορικές συμφωνίες; Έρευνες δείχνουν ότι ένα σημαντικό ποσοστό καταναλωτών εξακολουθεί να δυσπιστεί απέναντι στην AI, αν και η αποδοχή αυξάνεται χρόνο με τον χρόνο.

Γιατί οι retailers δεν χάνουν το παιχνίδι

Παρά τους κινδύνους, οι μεγάλοι λιανέμποροι έχουν ισχυρά «χαρτιά». Η Amazon και η Walmart διαθέτουν τεράστια δίκτυα logistics, αποθήκες και συστήματα διανομής που καμία AI start-up δεν μπορεί εύκολα να αντιγράψει. Επιπλέον, προγράμματα πιστότητας όπως το Amazon Prime δημιουργούν δεσμούς που δύσκολα σπάνε.

Ακόμη κι αν το AI αποφασίζει τι θα αγοραστεί, κάποιος πρέπει να το παραδώσει γρήγορα και αξιόπιστα. Και εκεί, οι παραδοσιακοί γίγαντες παραμένουν ανίκητοι.

Η επόμενη μέρα του ηλεκτρονικού εμπορίου

Το e-commerce περνά από τη φάση της βελτιστοποίησης στη φάση της επανεφεύρεσης. Για χρόνια, οι εταιρείες πάλευαν για μικρές βελτιώσεις στα αποτελέσματα αναζήτησης και στα conversion rates. Τώρα, ολόκληρη η εμπειρία αγορών επανασχεδιάζεται.

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν καταργεί το εμπόριο όπως το ξέρουμε· το μεταμορφώνει. Και όπως κάθε μεγάλη τεχνολογική μετάβαση, δημιουργεί νικητές και χαμένους.

Το βέβαιο είναι ότι το «ψάχνω και αγοράζω» δεν θα είναι ποτέ ξανά το ίδιο. Στο εξής, ίσως αρκεί να το ζητήσουμε — και ένα bot θα φροντίσει για τα υπόλοιπα.