Κατάρρευση των τιμών στο ιταλικό ελαιόλαδο προκάλεσαν οι φθηνές εισαγωγές από την Τυνησία, εντείνοντας τις εντάσεις μεταξύ των παραγωγών και της ισχυρής βιομηχανίας εμφιάλωσης της χώρας.
Ειδικότερα, όπως αναφέρει η αγροτική ένωση Coldiretti οι εισαγωγές από την Τυνησία αυξήθηκαν κατά περίπου 40% σε ετήσια βάση κατά τους πρώτους 10 μήνες του 2025, αναγκάζοντας πολλούς Ιταλούς παραγωγούς να πουλήσουν με ζημιά, καθώς δεν μπορούσαν να ανταγωνιστούν.
Οι Ιταλοί παραγωγοί ελαιολάδου ισχυρίζονται ότι η πληθώρα των εισαγωγών προκαλεί κατάρρευση των τιμών
«Θα είναι πολύ δύσκολο να ανακάμψουν οι τιμές», δήλωσε ο David Granieri, αντιπρόεδρος της Coldiretti. Η εισροή φθηνότερων ξένων προμηθειών ξεκίνησε – όπως αναφέρεται – ακριβώς όταν οι Ιταλοί αγρότες άρχισαν τη συγκομιδή και ήταν «οργανωμένη, επειδή η βιομηχανία ελαιολάδου θέλει να μειώσει την τιμή στην Ιταλία», είπε.
Οι εισαγωγές με ελαιόλαδο
Η ιταλική ένωση βιομηχανιών ελαιολάδου τόνισε ότι οι εισαγωγές ήταν αναπόφευκτες, δεδομένου του διαρθρωτικού ελλείμματος παραγωγής της Ιταλίας. Η πρόσφατη πτώση των τιμών αντανακλούσε την ανάκαμψη της παραγωγής στη Μεσόγειο μετά από δύο περιόδους ξηρασίας και όχι χειραγώγηση της αγοράς, δήλωσε η Anna Cane, επικεφαλής της ομάδας ελαιολάδου της Assitol, σύμφωνα με τους FT.
Οι προειδοποιήσεις της Coldiretti έρχονται σε μια περίοδο, που η Τυνησία επιδιώκει να διπλασιάσει την ποσόστωση ελαιολάδου που μπορεί να εξάγει στην ΕΕ χωρίς δασμούς σε 100.000 τόνους ετησίως. Ωστόσο, η πρόταση θα απαιτήσει τη συμφωνία των κρατών μελών της ΕΕ, πολλά από τα οποία αντιμετωπίζουν αυξανόμενη πίεση από τους εγχώριους αγρότες σχετικά με τις εισαγωγές τροφίμων.
Οι παραγωγοί ελαιολάδου της Ιταλίας έχουν αντιμετωπίσει τα τελευταία χρόνια προβλήματα με φυτοπαθολογικές ασθένειες, ασταθείς καιρικές συνθήκες, έλλειψη εργατικού δυναμικού και «γερασμένους» ελαιώνες που είναι δύσκολο να αντικατασταθούν λόγω των αυστηρών κανόνων προστασίας του τοπίου.
Η χώρα βασίζεται από καιρό στις εισαγωγές για να καλύψει την ετήσια ζήτηση των περίπου 600.000 τόνων, που κάποτε προέρχονταν κυρίως από την Ισπανία, αλλά όλο και περισσότερο από την Τυνησία, όπου το ελαιόλαδο εισέρχεται στην Ιταλία σε τιμή περίπου 3,50 ευρώ ανά κιλό — μια τιμή που, σύμφωνα με τους παραγωγούς, αναγκάζει πολλούς Ιταλούς να πουλάνε κάτω του κόστους.
Η Coldiretti αναφέρει ότι το 2025 εισήχθησαν στην Ιταλία πάνω από 500.000 τόνοι ελαιολάδου, υπερβαίνοντας κατά πολύ την εγχώρια παραγωγή των περίπου 300.000 τόνων.
Δύο σεζόν με κακές καιρικές συνθήκες λόγω του κλίματος περιόρισαν την παραγωγή σε όλη την Ευρώπη και οδήγησαν τις τιμές σε πολυετή υψηλά επίπεδα, με κορύφωση το 2024. Η άνοδος ενθάρρυνε τους Τυνήσιους αγρότες να φυτέψουν περισσότερα ελαιόδεντρα, αυξάνοντας την παραγωγή.
Ελλείψεις στους ελέγχους και η απάτη στο ελαιόλαδο
Τον περασμένο μήνα, μια έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία ανέφερε ότι το 75% των εισαγωγών ελαιολάδου στην ΕΕ προέρχεται από την Τυνησία, διαπίστωσε σημαντικές ελλείψεις στην εποπτεία, με τους ελέγχους για τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων και άλλων ρύπων στο εισαγόμενο ελαιόλαδο να είναι «είτε ανύπαρκτοι είτε πολύ περιορισμένοι» σε πολλά κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Ιταλίας και της Ισπανίας.
Οι εισαγωγές δεν είναι η μόνη ανησυχία για τους Ιταλούς ελαιοκαλλιεργητές.
Καθώς οι τιμές του γνήσιου ελαιολάδου αυξήθηκαν απότομα, πολλοί Ιταλοί εξαπατήθηκαν και αγόρασαν φθηνότερο «ψεύτικο ελαιόλαδο», το οποίο συχνά είναι έλαια σπόρων χρωματισμένα με χλωροφύλλη, σύμφωνα με την Coldiretti. Άλλες περιπτώσεις αφορούν γνήσιο ελαιόλαδο που φέρει εσφαλμένη επισήμανση ως εξαιρετικό παρθένο, παρόλο που δεν πληροί τα απαιτούμενα πρότυπα.
Ο Michele Buccelletti, ένας ελαιοκαλλιεργητής από την Τοσκάνη που εμφιαλώνει και πωλεί λάδι με το όνομα της οικογένειάς του, δήλωσε ότι δεν είναι αντίθετος στις εισαγωγές από την Τυνησία, τις οποίες χαρακτήρισε σημαντικές για τη στήριξη της οικονομίας της βορειοαφρικανικής χώρας και για τη «μείωση της μετανάστευσης προς την Ιταλία».
Ο Buccelletti δήλωσε ότι το τυνησιακό ελαιόλαδο είναι συχνά υψηλής ποιότητας, με σχετικά χαμηλά υπολείμματα φυτοφαρμάκων, αλλά προειδοποίησε ότι η αδύναμη ιχνηλασιμότητα δημιουργεί ευκαιρίες για κατάχρηση.
«Ορισμένοι αδίστακτοι έμποροι πωλούν το τυνησιακό ελαιόλαδο ως ιταλικό, το οποίο χρησιμοποιείται για να πιέσει τις τιμές του ιταλικού ελαιόλαδου — το οποίο διαφορετικά θα είχε υψηλότερη τιμή».
