Η εμπιστοσύνη των επενδυτών στην Τεχνητή Νοημοσύνη έχει ήδη αρχίσει να κλονίζεται ακριβώς τη στιγμή που οι εταιρείες ετοιμάζονται να ξοδέψουν πακτωλούς κεφαλαίων για να την αναπτύξουν.
Τις τελευταίες δύο εβδομάδες, η Alphabet, η Amazon, η Meta και η Microsoft τέσσερις από τις μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας (οι λεγόμενες Big Tech) των ΗΠΑ έχουν προβλέψει ότι οι κεφαλαιουχικές δαπάνες θα φθάσουν τα 650 δισ. το 2026, ένα απίστευτο μέγεθος σε μετρητά που προορίζονται για νέα κέντρα δεδομένων και τον μακρύ κατάλογο εξοπλισμού που απαιτείται για τη λειτουργία τους, συμπεριλαμβανομένων τσιπ τεχνητής νοημοσύνης, καλωδίων δικτύωσης και εφεδρικών γεννητριών.
«Τρομάζει» η Τεχνητή Νοημοσύνη
Ωστόσο οι επενδυτές δεν επιφύλασσαν στις ανακοινώσεις την ίδια υποδοχή που είχαν ένα χρόνο πριν. Η Meta εκτοξεύτηκε, αλλά στη συνέχεια έπεσε κάτω από το σημείο που βρισκόταν. Η μετοχή της Microsoft έχει υποχωρήσει κατά 18%.
Είναι κοινό μυστικό ότι οι μετοχές στη Wall Street είναι ακριβές.Όταν οι τιμές των μετοχών είναι υψηλές σε σχέση με τα υποκείμενα κέρδη, οι αναμενόμενες αποδόσεις είναι χαμηλές και οι μέτοχοι έχουν περισσότερα να χάσουν από μια κατάρρευση. Το πρόβλημα είναι να να γνωρίζει κανείς σε ποια περιουσιακά στοιχεία θα στραφούν για να βρουν καταφύγιο.
Η τιμή του χρυσού, του διαχρονικού ασφαλούς καταφυγίου των επενδυτών, έχει παρουσιάσει έντονες διακυμάνσεις τις τελευταίες εβδομάδες. Τις τελευταίες ημέρες, το ίδιο έχει συμβεί και με του bitcoin, ενός ψηφιακού διεκδικητή. Ακριβώς όπως οι επενδυτές αναζητούν τρόπους για να αντισταθμίσουν τον κίνδυνο των μετοχών τους, οι ευκαιρίες αντιστάθμισης φαίνονται σπάνιες, αναφέρει σε ανάλυση του ο Economist.
Η πώληση των μετοχών είναι ο πιο προφανής τρόπος για να προστατευθεί ένας επενδυτής. Ωστόσο αυτό δεν αποτελεί επιλογή για τους επαγγελματίες επενδυτές. Τα hedge funds μπορούν να κατανείμουν τα χαρτοφυλάκιά τους όπως θέλουν, αλλά οι περισσότεροι διαχειριστές κεφαλαίων αντιμετωπίζουν αυστηρά όρια.
Τα μαθήματα από την κατάρρευση της φούσκας των dot.com
Οι μεμονωμένοι επενδυτές δεν έχουν τέτοιους περιορισμούς, αλλά η πώληση μετοχών επειδή οι μετοχές φαίνονται ακριβές μπορεί να είναι κακή στρατηγική. Κατά τη διάρκεια της φούσκας των dotcom, η αποτίμηση του δείκτη NASDAQ, που βασίζεται στην τεχνολογία, σε σχέση με τα αναμενόμενα υποκείμενα κέρδη αυξήθηκε σε πολλαπλάσια του τρέχοντος επιπέδου του.
Στα πέντε χρόνια μέχρι την κορύφωσή του τον Μάρτιο του 2000, ο δείκτης υπέστη διορθώσεις 10% ή περισσότερο σε τουλάχιστον δώδεκα περιπτώσεις. Οποιαδήποτε από αυτές θα μπορούσε να είχε ωθήσει τους νευρικούς να μειώσουν τις απώλειές τους. Ωστόσο, κατά την ίδια περίοδο, τελικά αυξήθηκε σχεδόν 12 φορές. Ακόμα και στο κάτω μέρος της επακόλουθης πτώσης, οι επενδυτές που απλώς αγόρασαν στις αρχές του 1995 και κράτησαν τις μετοχές τους θα είχαν διπλασιάσει τα χρήματά τους.
Μια καλή στρατηγική για την αντιστάθμιση του κινδύνου της χρηματιστηριακής αγοράς είναι αυτή που δεν καταστέλλει υπερβολικά τις αποδόσεις κατά την άνοδο, ενώ μειώνει τις απώλειες κατά την καθοδική πορεία. Η εξέταση των συντριμμιών της κατάρρευσης των dotcom είναι ένας χρήσιμος οδηγός. Σε γενικές γραμμές, εμπίπτουν σε τρεις κατηγορίες: την κλασική διαίρεση μεταξύ μετοχών και ομολόγων· εξωτικές στρατηγικές που περιλαμβάνουν παράγωγα· και τη χρήση εναλλακτικών διαφοροποιητών για μετοχές.
Τα ομόλογα ως αντιστάθμισμα
Για τους διαχειριστές περιουσιακών στοιχείων που είχαν την ελευθερία να το πράξουν, η αντιστάθμιση των μετοχών με ομόλογα θα είχε αποδώσει καλά στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Το κόστος δανεισμού των κυβερνήσεων των πλούσιων χωρών παρουσίαζε πτωτική τάση, καθώς ο υψηλός πληθωρισμός της δεκαετίας του 1970 και του 1980 είχε πια ξεθωριάσει στη μνήμη, προσφέροντας απροσδόκητα κέρδη στους κατόχους ομολόγων (δεδομένου ότι οι τιμές κινούνται αντίστροφα προς τις αποδόσεις).
Από τις αρχές του 1995 έως την κορύφωση του NASDAQ τον Μάρτιο του 2000, ο δείκτης του Bloomberg που παρακολουθεί τις συνολικές αποδόσεις ενός καλαθιού αμερικανικών κρατικών ομολόγων αυξήθηκε κατά σχεδόν 50%. Καθώς οι τιμές των μετοχών έπεσαν κατακόρυφα, οι κεντρικές τράπεζες μείωσαν τα επιτόκια και οι κάτοχοι ομολόγων επωφελήθηκαν και πάλι από τη μείωση των αποδόσεων. Καθώς ο NASDAQ έπεσε από την κορύφωση στο ναδίρ, ο δείκτης Bloomberg Treasury αυξήθηκε κατά άλλο 30%.
Ωστόσο σε αυτή την περίοδο δεν είναι σίγουρο ότι τα κρατικά ομόλογα εξακολουθούν να είναι εξίσου χρήσιμα για την αντιστάθμιση του κινδύνου μετοχών σήμερα. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας παρατεταμένης bear market, το 2022, και οι δύο κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων υπέφεραν μαζί καθώς ο πληθωρισμός αυξήθηκε απότομα και τα επιτόκια ακολούθησαν ανοδική πορεία.
Επίσης νωπή είναι η μνήμη για το sell off και τον πανικό που ακολούθησε μετά την ανακοίνωση των αμοιβαίων δασμών από τον Αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ. Για ένα σύντομο χρονικό διάστημα, τα κρατικά ομόλογα και οι μετοχές υποχώρησαν επίσης μαζί, καθώς οι επενδυτές ανησυχούσαν ότι η ασταθής χάραξη πολιτικής του Λευκού Οίκου θα έθετε σε κίνδυνο το καθεστώς των ομολόγων ως περιουσιακού στοιχείου-καταφυγίου.
Στο πλαίσιο αυτό η επόμενη πτώση των τιμών των μετοχών θα μπορούσε να προκληθεί από παρόμοιες ανησυχίες ή από ερωτήματα σχετικά με τη βιωσιμότητα του τεράστιου δανεισμού των κυβερνήσεων του πλούσιου κόσμου. Και στις δύο περιπτώσεις, οι μετοχές και τα ομόλογα θα βρίσκονταν και τα δύο στο στόχαστρο.
Σβήνοντας τη φωτιά με παράγωγα
Μια δεύτερη κατηγορία στρατηγικών αντιστάθμισης κινδύνου αφορά τα συμβόλαια παραγώγων που ονομάζονται δικαιώματα προαίρεσης. Αυτά χρησιμοποιούνται εδώ και καιρό από διαχειριστές hedge funds και άλλους επαγγελματίες επενδυτές, αλλά πωλούνται όλο και περισσότερο και από μεσίτες λιανικής. Η «επικάλυψη» ενός χαρτοφυλακίου μετοχών με δικαιώματα προαίρεσης επιτρέπει σε έναν επενδυτή να αποκομίσει κέρδη όταν οι τιμές των μετοχών αυξάνονται και στη συνέχεια να περιορίσει τις απώλειές του μόλις αλλάξει ο κύκλος.
Ένα δικαίωμα πώλησης (put option) σε μια μετοχή, για παράδειγμα, παρέχει το δικαίωμα, αλλά όχι την υποχρέωση, ο επενδυτής να πουλήσει τη μετοχή σε μια προσυμφωνημένη τιμή «εξάσκησης» σε κάποια συγκεκριμένη μελλοντική ημερομηνία. Εάν κατέχει επίσης την υποκείμενη μετοχή, το αποτέλεσμα είναι να μειώσει τις πιθανές ζημίες πέρα από ένα συγκεκριμένο σημείο.
Το πρόβλημα είναι ότι η απόδοση τέτοιων αντισταθμίσεων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την επιλογή της τιμής εξάσκησης και της ημερομηνίας λήξης.
Η λύση βρίσκεται στους διαφοροποιητές
Μερικές από τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές αντιστάθμισης κινδύνου που βρήκαν οι αναλυτές της Goldman εμπίπτουν στην τρίτη κατηγορία: συνδυασμοί μετοχών και μη ομολογιακών διαφοροποιητών.
Ο όρος «μη ομολογιακοί διαφοροποιητές» αναφέρεται σε επενδυτικά περιουσιακά στοιχεία που χρησιμοποιούνται για τη μείωση του συνολικού κινδύνου του χαρτοφυλακίου και τα οποία δεν είναι παραδοσιακά τίτλοι σταθερού εισοδήματος (ομόλογα).
Στην πραγματικότητα, οι καλύτεροι διαφοροποιητές ήταν ως επί το πλείστον φιλτραρισμένα καλάθια μετοχών, όπως ο υποδείκτης «χαμηλής μεταβλητότητας» του S&P 500, ο οποίος περιλαμβάνει τις 100 μετοχές με τη μικρότερη μεταβλητότητα στον κύριο δείκτη. Μια αναλογία 50/50 μεταξύ αυτού και του S&P 500 θα είχε, από το 1996 έως το 2002, δημιουργήσει σχεδόν διπλάσια ετήσια υπερβάλλουσα απόδοση (έναντι μετρητών) από τον δείκτη S&P 500 μόνο. Το ίδιο θα είχε συμβεί και με μια παρόμοια αναλογία με τον δείκτη «αριστοκράτες μερισμάτων» του S&P 500, ο οποίος περιλαμβάνει μόνο εταιρείες που έχουν αυξήσει τα μερίσματά τους κάθε χρόνο τα τελευταία 25 χρόνια. Η διαφοροποίηση σε «ποιοτικές» μετοχές (με υψηλές αποδόσεις μετοχών, σταθερά κέρδη και χαμηλό καθαρό χρέος) θα είχε αποφέρει παρόμοιες αποδόσεις.
Σήμερα, η ιδέα ότι ο καλύτερος τρόπος για την αντιστάθμιση του κινδύνου μετοχών είναι με μετοχές δεν φαίνεται ικανοποιητική. Λαμβάνοντας υπόψη τις εναλλακτικές λύσεις, ωστόσο, μπορεί να είναι απλώς το καλύτερο που μπορούν να κάνουν οι μέτοχοι. ■
