Φον ντερ Λάιεν: Να καταργήσουμε εσωτερικά εμπόδια για να γίνουμε παγκόσμιος γίγαντας

Στην πρόοδο που έχει σημειώσει η ΕΕ και στα επόμενα βήματα που προγραμματίζονται σε τρεις τομείς που ορίστηκαν ως βασικοί για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης στο πλαίσιο του σχεδίου «Πυξίδα ανταγωνιστικότητας» για την περίοδο 2024 – 2029, αναφέρθηκε διεξοδικά η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρουλα φον ντερ Λάιεν, μιλώντας στον Ευρωκοινοβούλιο με θέμα «Επείγοντα μέτρα για την αναζωογόνηση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, την εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς της ΕΕ και τη μείωση του κόστους διαβίωσης – από την έκθεση Ντράγκι στην πραγματικότητα».

Διακηρύσσοντας ότι «η ανταγωνιστικότητα δεν αποτελεί μόνο το θεμέλιο της ευημερίας μας, αλλά και της ασφάλειάς μας και, τελικά, των δημοκρατιών μας», η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες που ελήφθησαν στο πλαίσιο του χάρτη για την ανταγωνιστικότητα: στη «Συμφωνία για καθαρή βιομηχανία», στα εργοστάσια τεχνητής νοημοσύνης και στα εργοστάσια Gigafactories, στις πέντε νέες εμπορικές συμφωνίες, στα δέκα πακέτα μέτρων απλούστευσης, στο πακέτο μέτρων για τα δίκτυα, στα εξατομικευμένα σχέδια δράσης για τις βιομηχανίες αυτοκινήτων, στον χάλυβα και χημικών, στην Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, στη μεγαλύτερη αύξηση των επενδύσεων στην άμυνα στην ιστορία μας – με το SAFE και τον Οδικό Χάρτη 2030 και πολλά άλλα. «Αυτή είναι η νοοτροπία επείγοντος χαρακτήρα που χρειαζόμαστε και θα παραμείνουμε αταλάντευτοι μέχρι να τα καταφέρουμε όλα», είπε η ίδια.

Εμπόριο – Ερχονται κι άλλες συμφωνίες

Σχετικά με το εμπόριο, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επεσήμανε ότι μια ανταγωνιστική Ευρώπη μπορεί να είναι μόνο μια ανεξάρτητη Ευρώπη. Σήμερα, είπε, οι εξαρτήσεις κινδυνεύουν να μετατραπούν σε όπλα εξαναγκασμού. Επομένως, πρέπει να εξαλείψουμε τα εμπόδια στις πιο στρατηγικές αλυσίδες αξίας μας. Και μπορούμε να το κάνουμε αυτό ενισχύοντας την παραγωγή στην Ευρώπη και επεκτείνοντας το δίκτυο αξιόπιστων εταίρων μας. Γι’ αυτό το εμπόριο είναι τόσο σημαντικό. Πρέπει να επικεντρωθούμε αποκλειστικά στο να ανοίξουμε ευκαιρίες ανάπτυξης και νέες αγορές για τις εταιρείες μας. Χρειαζόμαστε ένα πιο αξιόπιστο εμπόριο, βασισμένο σε κανόνες, με ομοϊδεάτες εταίρους. Για τον λόγο αυτό, το 2025 συνάψαμε εμπορικές συμφωνίες με το Μεξικό, την Ινδονησία και την Ελβετία. Τον περασμένο μήνα, υπέγραψα την εμπορική μας συμφωνία με τον Mercosur, τόνισε.

Στο ίδιο πλαίσιο ανέφερε και την πρόσφατη υπογραφή της συμφωνίας με την Ινδία, τη μεγαλύτερη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου που έχει συναφθεί ποτέ, τη «μητέρα όλων των συμφωνιών». Εκανε λόγο για σαφές πλεονέκτημα «πρωτοπορίας» για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και μοναδική πρόσβαση στην ταχύτερα αναπτυσσόμενη μεγάλη οικονομία. Αυτό, είπε, δεν είναι μόνο μια ανάσα φρέσκου αέρα για τους ευρωπαίους εξαγωγείς, αλλά θα δημιουργήσει και εναλλακτικές αλυσίδες εφοδιασμού σε στρατηγικούς τομείς – από τα τσιπ έως τις καθαρές τεχνολογίες. Και περισσότερες εμπορικές συμφωνίες βρίσκονται σε εξέλιξη με την Αυστραλία, την Ταϊλάνδη, τις Φιλιππίνες, τα ΗΑΕ κ.λπ. Αυτός είναι ο ευρωπαϊκός δρόμος προς την ανεξαρτησία. Και η στιγμή της ανεξαρτησίας της Ευρώπης είναι τώρα, τόνισε.

Ενιαία αγορά – Νέο καθεστώς

Για τα εμπόδια εντός της ΕΕ, επικαλέστηκε τη διαπίστωση του ΔΝΤ ότι είναι τριπλάσια από τα διακρατικά εμπόδια στις ΗΠΑ. Έχουμε, τόνισε, τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο, αλλά την οδηγούμε με το χειρόφρενο τραβηγμένο. Τα καλά νέα είναι ότι αυτό μπορεί να διορθωθεί. Αλλά πρέπει να επικεντρωθούμε αποκλειστικά στην ενιαία αγορά. Και πρέπει να καταργήσουμε τα εμπόδια ένα προς ένα.

Για τον λόγο αυτό, τον επόμενο μήνα, θα προτείνουμε το 28ο καθεστώς. Το ονομάζουμε EU Inc, ένα ενιαίο και απλό σύνολο κανόνων που θα εφαρμόζεται απρόσκοπτα σε ολόκληρη την Ένωση, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να λειτουργούν πολύ πιο εύκολα σε όλα τα κράτη μέλη.

Οι επιχειρηματίες μας θα μπορούν να εγγράψουν μια εταιρεία σε οποιοδήποτε κράτος μέλος εντός 48 ωρών – εξ ολοκλήρου ηλεκτρονικά. Το EU Inc θα διευκολύνει την πρόσβαση στη χρηματοδότηση κατά τις φάσεις εκκίνησης και επέκτασης. Το EU Inc επιτρέπει την ομαλή διεξαγωγή διασυνοριακών δραστηριοτήτων και τη γρήγορη εκκαθάριση – σε περίπτωση που μια εταιρεία αποτύχει. Αυτή είναι η ταχύτητα που χρειαζόμαστε. Και αυτό είναι το «Ευρώπη χωρίς δυσκολίες», σημείωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Το ίδιο, είπε, ισχύει και για τις κεφαλαιαγορές. Κάνοντας σύγκριση με τις ΗΠΑ, σημείωσε ότι στις ΗΠΑ υπάρχει ένα χρηματοπιστωτικό σύστημα, μία κεφαλαιαγορά και μια χούφτα άλλα χρηματοπιστωτικά κέντρα. Εδώ στην Ευρώπη, δεν έχουμε μόνο 27 διαφορετικά χρηματοπιστωτικά συστήματα, το καθένα με τη δική του εποπτική αρχή. Έχουμε επίσης πάνω από 300 τόπους διαπραγμάτευσης σε ολόκληρη την Ένωση. Αυτό είναι κατακερματισμός σε υπερβολικό βαθμό. Χρειαζόμαστε μία μεγάλη, βαθιά και ρευστή κεφαλαιαγορά. Και αυτός είναι ο στόχος της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων. Έχουμε υποβάλει προτάσεις για την ενοποίηση και την εποπτεία των αγορών. Και τώρα χρειαζόμαστε τη βοήθειά σας για να τις ολοκληρώσουμε, προέτρεψε η ίδια. Οι εταιρείες μας χρειάζονται κεφάλαια αυτήν τη στιγμή. Ας το κάνουμε λοιπόν φέτος. Σας ευχαριστώ για την υποστήριξή σας, διότι το σχέδιό μου Α είναι να προχωρήσουμε με 27 χώρες. Αν όμως αυτό δεν είναι δυνατό, η Συνθήκη επιτρέπει την ενισχυμένη συνεργασία. Πρέπει να σημειώσουμε πρόοδο, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, για να καταργήσουμε τα εμπόδια που μας εμποδίζουν να γίνουμε ένας πραγματικός παγκόσμιος γίγαντας.

Ενεργειακή ένωση – Υπερβολικά υψηλές τιμές

Η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς σημαίνει επίσης την ολοκλήρωση της Ενεργειακής Ένωσης, τόνισε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Και αυτό είναι ζωτικής σημασίας για την περαιτέρω μείωση των τιμών. Οι τιμές, αναγνώρισε η ίδια, παραμένουν υπερβολικά υψηλές και ασταθείς. Και γνωρίζουμε τον λόγο. Οφείλεται στην έλλειψη διασυνδέσεων και δικτύων και στην εξάρτησή μας από τα ορυκτά καύσιμα.

Και πρόσθεσε: Τα στοιχεία είναι ξεκάθαρα. Το 2025, η ηλεκτρική ενέργεια από φυσικό αέριο θα κοστίζει κατά μέσο όρο πάνω από 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας από ηλιακή ενέργεια; 34 ευρώ. Η ηλεκτρική ενέργεια από πυρηνική ενέργεια; 50 έως 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Οι μορφές ενέργειας με χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα δεν είναι μόνο εγχώριες και καθαρές. Μας προσφέρουν μεγαλύτερη ανεξαρτησία, μεγαλύτερη ασφάλεια και μειώνουν το κόστος.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο σήμερα επενδύουμε μαζικά σε μορφές ενέργειας με χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Πέρυσι, για πρώτη φορά στην ιστορία, παράγαμε περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από ηλιακή και αιολική ενέργεια παρά από όλα τα ορυκτά καύσιμα μαζί. Και η πυρηνική ενέργεια συνεχίζει να αυξάνεται χρόνο με το χρόνο.

Κλειδί τα ευρωπαϊκά δίκτυα

Αλλά χρειαζόμαστε περισσότερα από αυτό. Για να μειώσουμε και να σταθεροποιήσουμε το κόστος, χρειαζόμαστε την υποδομή για μια πραγματική Ενεργειακή Ένωση. Γι’ αυτό και εισήγαμε το πακέτο μέτρων για τα ευρωπαϊκά δίκτυα. Θα επιταχύνει τη χορήγηση αδειών και θα επιταχύνει την κατασκευή ενεργειακών αυτοκινητοδρόμων σε ολόκληρη την Ένωση.

Μόλις τον περασμένο μήνα, καταλήξαμε σε συμφωνία για το πρώτο τέτοιο έργο, είπε, αναφερόμενη στο ενεργειακό νησί Bornholm. Θα δημιουργήσει μια νέα γέφυρα μεταξύ της Δανίας και της Γερμανίας, συνδέοντας τις δύο χώρες με 3 γιγαβάτ υπεράκτιας αιολικής ενέργειας. Θα μετατρέψει τον αέρα της Βαλτικής από εθνικό πόρο σε κοινό ευρωπαϊκό ενεργειακό πόρο. Ο στόχος είναι απλός. Η καθαρή ενέργεια πρέπει να ρέει ελεύθερα σε όλη την Ένωση.

Τέλος, όσον αφορά την ευρωπαϊκή προτίμηση. Πιστεύω ότι σε στρατηγικούς τομείς, η ευρωπαϊκή προτίμηση είναι ένα απαραίτητο μέσο που θα συμβάλει στην ενίσχυση της ίδιας της παραγωγικής βάσης της Ευρώπης. Μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία ηγετικών αγορών σε αυτούς τους τομείς και να υποστηρίξει την αύξηση των ευρωπαϊκών παραγωγικών δυνατοτήτων. Αλλά θέλω να είμαι σαφής – είναι μια λεπτή γραμμή που πρέπει να ακολουθήσουμε. Δεν υπάρχει «μία λύση για όλα». Γι’ αυτό κάθε πρόταση πρέπει να στηρίζεται σε στέρεη οικονομική ανάλυση και να είναι σύμφωνη με τις διεθνείς μας υποχρεώσεις.

Αίσθημα μέγιστης επείγουσας ανάγκης

Σε όλα αυτά που αφορούν την ενιαία αγορά, πρέπει να μας καθοδηγεί το αίσθημα της μέγιστης επείγουσας ανάγκης. Χρειαζόμαστε ένα σαφές χρονοδιάγραμμα και τη δέσμευση όλων για την υλοποίηση των στόχων. Για τον λόγο αυτό, χρειαζόμαστε έναν κοινό χάρτη πορείας για την ενιαία αγορά, ο οποίος θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί έως το 2028, είπε.

Σε αυτό το πλαίσιο, όπως εξήγησε, «θα προτείνω, από κοινού με το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, να εγκρίνουμε τον εν λόγω χάρτη πορείας κατά τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Μάρτιο. Ο χάρτης θα περιλαμβάνει τη δέσμευση για την ταχεία έγκριση ορισμένων βασικών προτάσεων, όλες έως το τέλος του επόμενου έτους. Διότι ο χρόνος είναι πολύτιμος».

Απλούστευση κανόνων

Σε ό, τι αφορά την απλούστευση των διαδικασιών και των κανόνων η επικεφαλής της Κομισιόν είπε χαρακτηριστικά ότι οι ευρωπαϊκές εταιρείες ξοδεύουν σχεδόν τόσα χρήματα για τη γραφειοκρατία όσο και για την έρευνα και την ανάπτυξη. Αυτό, είπε η ίδια, δεν μπορεί να συμβαίνει. Έχουμε θέσει την απλούστευση ως βασικό στόχο. Και σε ένα χρόνο, έχουμε επιτύχει περισσότερα από ό,τι την προηγούμενη δεκαετία. Έχουμε ήδη προτείνει τη μείωση του γραφειοκρατικού κόστους για τις εταιρείες κατά 15 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Όμως, όλα τα πακέτα μέτρων πρέπει να φτάσουν στον προορισμό τους. Δεν πρέπει όμως να εξετάζουμε μόνο τα πακέτα μέτρων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Πρέπει να εξετάσουμε και το εθνικό επίπεδο. Υπάρχει υπερβολική επιβάρυνση – τα επιπλέον επίπεδα εθνικής νομοθεσίας που απλώς περιπλέκουν τη ζωή των επιχειρήσεων και δημιουργούν νέα εμπόδια στην ενιαία αγορά μας. Αν θέλουμε πραγματικά να απλοποιήσουμε τις διαδικασίες, πρέπει να καταπολεμήσουμε την υπερβολική ρύθμιση και τον κατακερματισμό. Είναι καιρός να προχωρήσουμε σε μια βαθιά αναδιοργάνωση του κανονιστικού πλαισίου, σε όλα τα επίπεδα, τόνισε.

Αυτό που έχει σημασία τώρα είναι η ταχύτητα της υλοποίησης. Χρειαζόμαστε λοιπόν τη συμβολή όλων. Είναι η στιγμή της ενότητας και της επείγουσας δράσης. Έτσι θα κάνουμε την Ευρώπη να προχωρήσει πιο γρήγορα και έτσι θα την κάνουμε πιο ισχυρή, κατέληξε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.