Βαλκάνια: Επιστρέφουν στο ραντάρ των ελληνικών επιχειρήσεων

Υπήρξε μια περίοδος που η επέκταση στα Βαλκάνια έμοιαζε για τις ελληνικές επιχειρήσεις περισσότερο με… μακρινή ανάμνηση. Η υπερδεκαετής κρίση, η αποεπένδυση των τραπεζών και στη συνέχεια η πανδημία έβαλαν φρένο σε μια εξωστρέφεια που στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και στις αρχές της δεκαετίας του 2000 έμοιαζε ασταμάτητη. Σήμερα, όμως, το εκκρεμές δείχνει να επιστρέφει. Και αυτή τη φορά, σε πιο στέρεες βάσεις.

Σε ένα περιβάλλον διεθνούς αβεβαιότητας, εμπορικών πολέμων και γεωπολιτικών εντάσεων, οι κοντινές αγορές φαίνεται πως μπορεί να δώσουν τις απαραίτητες ανάσες που ζητά ο επιχειρηματικός κόσμος

Σε ένα περιβάλλον διεθνούς αβεβαιότητας, εμπορικών πολέμων και γεωπολιτικών εντάσεων, οι κοντινές αγορές φαίνεται πως μπορεί να δώσουν τις απαραίτητες ανάσες που ζητά ο επιχειρηματικός κόσμος. Και οι βαλκάνιοι γείτονές μας, μια αγορά περίπου 150 εκατομμυρίων καταναλωτών – ίσως η πιο υποτιμημένη οικονομική διέξοδος – επανέρχονται δυναμικά στο προσκήνιο.

Η είσοδος της Βουλγαρίας στο ευρώ μπορεί να λειτουργήσει ως επιταχυντής εξελίξεων. Δεν πρόκειται απλώς για μια νομισματική αλλαγή, αλλά για μια βαθύτερη θεσμική αναβάθμιση που μειώνει τους κινδύνους, εναρμονίζει κανόνες και ενισχύει την προβλεψιμότητα για τους επενδυτές.

Γνώριμο περιβάλλον

Για την Ελλάδα, δεν πρόκειται για άγνωστο πεδίο. Στο παρελθόν, το ελληνικό τραπεζικό σύστημα έλεγχε περίπου το 20% του τραπεζικού ενεργητικού στην περιοχή. Η κρίση οδήγησε σε μαζική αποεπένδυση. Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και σήμερα, περίπου το 10% του τραπεζικού ενεργητικού της περιοχής παραμένει υπό ελληνικό έλεγχο.

Περισσότερες από 12.000 επιχειρήσεις ελληνικών συμφερόντων υπολογίζεται πως δραστηριοποιούνται στο λεγόμενο βαλκανικό τόξο

Ταυτόχρονα, περισσότερες από 12.000 επιχειρήσεις ελληνικών συμφερόντων υπολογίζεται πως δραστηριοποιούνται στο λεγόμενο βαλκανικό τόξο. Οι ελληνικές εξαγωγές προσεγγίζουν τα 8 δισ. ευρώ ετησίως, ενώ το απόθεμα των ελληνικών επενδύσεων ξεπερνά πλέον τα 10 δισ. ευρώ.

Οι κατασκευαστές

Σημαντική παρουσία στα Βαλκάνια έχουν οι ελληνικοί κατασκευαστικοί όμιλοι. Επί πολλά χρόνια, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η AKTOR και η ΑΒΑΞ διεκδικούν και υλοποιούν μεγάλα έργα.

Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ έχει στο ενεργητικό της έργα-ορόσημα, όπως το νέο διεθνές αεροδρόμιο «Νίκολα Τέσλα» στο Βελιγράδι, έργα σιδηροδρομικών γραμμών στη Βουλγαρία και σήραγγες στον αυτοκινητόδρομο Ε80 στη Σερβία. Στη Ρουμανία συμμετείχε στην ενσωμάτωση της γραμμής Βουκουρέστι – Κωστάντζα στο ευρωπαϊκό σιδηροδρομικό δίκτυο.

Σημαντική παρουσία στα Βαλκάνια έχουν οι ελληνικοί κατασκευαστικοί όμιλοι. Επί πολλά χρόνια, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η AKTOR και η ΑΒΑΞ διεκδικούν και υλοποιούν μεγάλα έργα

Ο όμιλος AKTOR δραστηριοποιείται στη Ρουμανία, με έργα όπως η περιμετρική οδός Βουκουρεστίου Centura A0, οι σιδηροδρομικοί σταθμοί Τιμισοάρα και Βουκουρεστίου και αιολικά πάρκα 293 MW. Στόχος του είναι να εδραιωθεί ως στρατηγικός εταίρος της χώρας στην πορεία προς τη βιώσιμη ανάπτυξη, διεκδικώντας έργα αξίας 3,7 δισ. ευρώ μέχρι το 2030. Η ΑΒΑΞ ξεχωρίζει στα μεγάλα ενεργειακά έργα, όπως ο σταθμός Mintia Combined Cycle Power Plant στη Ρουμανία ισχύος 1.750 MW και η κατασκευή του αγωγού IGB Ελλάδας – Βουλγαρίας, κρίσιμης σημασίας για την ενεργειακή διασύνδεση της περιοχής.

Ισχυρή παραμένει και η παρουσία της ελληνικής βιομηχανίας. Ο όμιλος Viohalco διατηρεί σημαντικές δραστηριότητες, όπως επίσης ο όμιλος Τιτάν με μονάδες από την Αλβανία, το Κόσοβο, τη Σερβία, τη Βουλγαρία και τη Βόρεια Μακεδονία, ενώ εταιρείες όπως η Alumil και πολλές ακόμα έχουν σταθερό αποτύπωμα σε Σερβία, Βοσνία – Ερζεγοβίνη, Αλβανία και Ρουμανία.

Στα ταχυκίνητα καταναλωτικά προϊόντα, μαζί με παραδοσιακούς παίκτες όπως η Coca-Cola HBC ξεχωρίζει η Ελληνικά Γαλακτοκομεία της οικογένειας Σαράντη. Στο οργανωμένο λιανεμπόριο, η Jumbo έχει μετατρέψει τη Ρουμανία σε στρατηγικό πυλώνα, ενώ ο όμιλος Fais επενδύει μέσω του KIKO Milano. Παράλληλα, ο Γρηγόρης, τα Funky Buddha και ο όμιλος Fourlis με την IKEA χτίζουν παρουσία.

Στρατηγικός διάδρομος

Ως μια ρεαλιστική και στρατηγική ευκαιρία για την ενίσχυση των ελληνικών εξαγωγών χαρακτηρίζει τα Βαλκάνια ο πρόεδρος του Πανελληνίου Συνδέσμου Εξαγωγέων, Αλκιβιάδης Καλαμπόκης, τονίζοντας πως «η γεωγραφική εγγύτητα, οι ιστορικοί δεσμοί και η καλή γνώση των αγορών αυτών δίνουν στην Ελλάδα ένα συγκριτικό πλεονέκτημα που οφείλουμε να αξιοποιήσουμε συστηματικά».

Η γεωγραφική εγγύτητα, οι ιστορικοί δεσμοί και η καλή γνώση των αγορών αυτών δίνουν στην Ελλάδα ένα συγκριτικό πλεονέκτημα

«Μπορούμε και πρέπει να αυξήσουμε τις εξαγωγές μας», επισημαίνει ο κ. Καλαμπόκης, «υπό την προϋπόθεση ότι θα επενδύσουμε στην οργανωμένη και σταθερή παρουσία των επιχειρήσεών μας στις αγορές αυτές, στη δημιουργία ισχυρών εμπορικών συνεργασιών, στη βελτίωση των υποδομών και των logistics, αλλά και στη στήριξη της εξωστρέφειας μέσω στοχευμένων χρηματοδοτικών και φορολογικών εργαλείων».

Σύμφωνα με τον ίδιο, απαιτείται μια συνεκτική εθνική στρατηγική προβολής του ελληνικού brand, με έμφαση στην ποιότητα, την αξιοπιστία και την καινοτομία.

Βάση για Ουκρανία

Μια στρατηγικής σημασίας διάσταση είναι η αξιοποίηση των Βαλκανίων, και συγκεκριμένα της Ρουμανίας, ως βάσης για μελλοντική επέκταση στην Ουκρανία. Οταν – και εφόσον – ξεκινήσει η ανοικοδόμηση και αφού πρώτα λήξει ο πόλεμος , οι εταιρείες που θα βρίσκονται ήδη δίπλα, θα έχουν σαφές πλεονέκτημα.

Τα Βαλκάνια προσφέρουν σχετικά εύκολο επιχειρηματικό περιβάλλον, πολιτισμική εγγύτητα και οικονομίες που ωριμάζουν

Σε έναν κόσμο όπου οι εμπορικοί πόλεμοι οξύνονται, οι δασμοί επανέρχονται και η αβεβαιότητα πυκνώνει, η εγγύτητα αποκτά νέα αξία. Η ΕΕ ανοίγει δρόμους με Mercosur και Ινδία.

Ομως η πραγματική, άμεση ευκαιρία για την Ελλάδα βρίσκεται δίπλα της. Τα Βαλκάνια προσφέρουν σχετικά εύκολο επιχειρηματικό περιβάλλον, πολιτισμική εγγύτητα και οικονομίες που ωριμάζουν. Και, κυρίως, προσφέρουν ευκαιρίες και χώρο…

Ο Κάθετος Διάδρομος ως αιχμή του δόρατος και οι «μικρές ΔΕΗ»

Ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου αποτελεί ίσως τον πιο καθοριστικό καταλύτη αυτής της αλλαγής. Η στρατηγική διασύνδεση Ελλάδας – Βουλγαρίας – Ρουμανίας –  Ουγγαρίας – Ουκρανίας δημιουργεί έναν νέο άξονα μεταφοράς ενέργειας, που μειώνει την εξάρτηση από τη Ρωσία και ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής.

Η Ελλάδα παύει να είναι το νότιο άκρο και μετατρέπεται σε πύλη εισόδου ενέργειας προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη

Σε πρόσφατη ανάρτησή της στο Χ, η αμερικανίδα πρεσβευτής στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ,υπογράμμισε τη βαρύτητα που αποδίδουν οι ΗΠΑ και ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στον αγωγό IGB, επιβεβαιώνοντας ότι ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί πλέον όχι μόνο ευρωπαϊκή αλλά και διατλαντική προτεραιότητα.

Η Ελλάδα παύει να είναι το νότιο άκρο και μετατρέπεται σε πύλη εισόδου ενέργειας προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η επένδυση της Helleniq Energy στον αγωγό πετρελαίου που ξεκινάει από τη Θεσσαλονίκη και καταλήγει στα Σκόπια (VARDAX).

Σε αυτό το ευρύτερο γεωοικονομικό σκηνικό έρχεται να «κουμπώσει» και η στρατηγική της ΔΕΗ, η οποία βλέπει στον Κάθετο Ενεργειακό Διάδρομο όχι μόνο υποδομές, αλλά έναν άξονα ανάπτυξης. Η διοίκηση της εταιρείας επιδιώκει να αξιοποιήσει τις διασυνδέσεις της ΝΑ Ευρώπης για να επεκτείνει το καθετοποιημένο επιχειρηματικό του μοντέλο σε νέες αγορές.

Η αρχή έγινε με τη Ρουμανία, όπου η ΔΕΗ έχει ήδη εξελιχθεί στον μεγαλύτερο παραγωγό ΑΠΕ, με 1,34 GW εγκατεστημένη ισχύ και παρουσία σε 3,1 εκατ. πελάτες. Η επόμενη φάση περιλαμβάνει επενδύσεις σε ευέλικτη παραγωγή – μονάδες φυσικού αερίου, αποθήκευση και υδροηλεκτρικά – σε Βουλγαρία και Ρουμανία, αλλά και επιλεκτικές κινήσεις λιανικής σε Ιταλία και Κροατία, με στόχο τη δημιουργία «μικρών ΔΕΗ» κατά μήκος του Κάθετου Διαδρόμου.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΟΤ) – ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ