Δουλειά του κεντρικού τραπεζίτη δεν είναι να δίνει συνεντεύξεις στα τρολ της «Ομάδας Αλήθειας» ούτε να κάνει ατεκμηρίωτες καταγγελίες

Έχω την αίσθηση ότι κάπου έχουμε αρχίσει να ξεχνάμε ακόμη και τα βασικά. Για παράδειγμα στη χώρα μας, στη βάση και των σχετικών προβλέψεων του δικαίου που ρυθμίζει το καθεστώς της ΕΚΤ και των επιμέρους κεντρικών τραπεζών, έχουμε ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας. Αυτό έχει γίνει ώστε η κεντρική τράπεζα να αποφασίζει με κριτήριο τη νομισματική σταθερότητα, τη φερεγγυότητα του τραπεζικού συστήματος, την καταπολέμηση του πληθωρισμού και την ανάπτυξη και όχι στη βάση των πολιτικών παρεμβάσεων που θα κάνει η εκάστοτε κυβέρνηση ή των συμφερόντων που θέλει να εξυπηρετήσει. Οι ίδιες αρχές ισχύουν και για τον Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας που οφείλει να κάνει πράξη αυτή την αναγκαία ανεξαρτησία.

Ανεξαρτησία, όμως, δεν σημαίνει ότι ο ίδιος ο διοικητής, εν προκειμένω ο Γιάννης Στουρνάρας, μπορεί να λέει ό,τι του κατέβει. Ούτε μπορεί να παρεμβαίνει στην πολιτική αντιπαράθεση. Ούτε προφανώς – άλλωστε αυτό ισχύει και για κάθε πολίτη – μπορεί να διατυπώνει αβάσιμες κατηγορίες. Και προφανώς το ποια μέσα διαλέγει να μιλήσει έχει σημασία, εάν θέλει να προασπίσει τον θεσμικό του ρόλο και να κάνει πράξη την ανεξαρτησία του.

Όμως, ο Γιάννης Στουρνάρας, που ολοκληρώνει τη δεύτερη εξαετή θητεία του και υπάρχουν αρκετές ενδείξεις ότι θα έχει και μια τρίτη θητεία, πράγμα που θα σημαίνει ότι θα παραμείνει σε αυτή τη θέση για 18 χρονιά, δεν τήρησε καμία από τις παραπάνω «κόκκινες γραμμές».

Καταρχάς επέλεξε να μιλήσει όχι σε ένα από τα μέσα ενημέρωσης, αλλά στην «Ομάδα Αλήθειας», που δεν είναι μέσο ενημέρωσης αλλά ένας επικοινωνιακός μηχανισμός στενά συνδεδεμένος με το κυβερνών κόμμα, που συνδέθηκε με την υπόθεση της εταιρείας Blue Skies και τις ενδείξεις ότι κομματικά στελέχη της ΝΔ αμείβονταν για την κομματική τους δουλειά από μια ιδιωτική εταιρεία, και που έχει κατηγορηθεί για το ακροδεξιό ύφος και τη ρητορική του περιεχομένου του. Αναρωτιέται κανείς ποια δουλειά έχει ο κεντρικός τραπεζίτης να συνομιλεί με τους πάλαι ποτέ συντονιστές των τρολ της Νέας Δημοκρατίας.

Και έπειτα υπάρχει σοβαρό ζήτημα με αυτά που υποστήριξε ο κεντρικός τραπεζίτης. Ούτε λίγο ούτε πολύ ισχυρίστηκε ότι επειδή διαφώνησε με τις επιλογές της κυβέρνησης για τη διοίκηση μιας υπό περίπου δημόσιο έλεγχο τράπεζας και καθώς είχε αποφασίσει να ακυρώσει αυτές τις επιλογές (όπερ και έγινε), δεδομένου ότι η ΤτΕ είναι επόπτρια του τραπεζικού συστήματος, η τότε κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα έστειλε το ΣΔΟΕ και την Οικονομική Αστυνομία στο γραφείο της γυναίκας του, στο πλαίσιο μιας σε εξέλιξη δικαστικής διερεύνησης για απευθείας αναθέσεις που είχε κάνει τα προηγούμενα χρόνια το ΚΕΕΛΠΝΟ στην εταιρεία της συζύγου του.

Δηλαδή, ο κεντρικός τραπεζίτης της χώρας βγήκε και δίνοντας συνέντευξη σε έναν κομματικό βραχίονα υποστήριξε ότι η τότε κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα τον εκβίασε, αλλά αυτός αντιστάθηκε και επέμεινε στις επιλογές του: «οι επιλογές μου ήταν τρεις: ή συνεχίζω στον δρόμο της αρετής, ή παραιτούμαι, ή κάνω αυτό που ήθελε η κυβέρνηση. Αποφάσισα το πρώτο, έχοντας στο μυαλό μου τι είχε γίνει παλαιότερα με την Τράπεζα Κρήτης.». Δηλαδή, ο Γιάννης Στουρνάρας υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα ήταν έτοιμη να προχωρήσει σε ένα νέο «σκάνδαλο Κοσκωτά»; Γιατί σε αυτό παραπέμπει η αναφορά στην Τράπεζα Κρήτης. Και μάλιστα, όπως είπε, ήταν έτοιμη να εργαλειοποιήσει μηχανισμούς όπως το ΣΔΟΕ στοχοποιώντας τη γυναίκα του κ. Στουρνάρα (που όμως ήταν «πεντακάθαρη» όπως η ίδια του είπε προτρέποντάς τον να μην υποχωρήσει), αλλά αυτός με σθένος έκανε το σωστό και απέτρεψε το σκάνδαλο.

Χωρίς να δώσει στοιχεία, χωρίς να επικαλεστεί ντοκουμέντα, χωρίς να προσφέρει κάποια απόδειξη, παρουσίασε αυτό το αφήγημα ως αυτονόητο. Και όχι μόνο αυτό, παρουσίασε αυτές τις βαριές κατηγορίες, για τις οποίες – επαναλαμβάνω – δεν προσκόμισε ούτε επικαλέστηκε κανένα στοιχείο, ως γεγονότα.

Την ίδια στιγμή δεν αναφέρθηκε καθόλου στο γιατί ούτε τότε ούτε τώρα δεν πήγε στον εισαγγελέα με αυτά τα στοιχεία. Γιατί εάν είχε ενδείξεις ότι μια κυβέρνηση ετοίμαζε νέο σκάνδαλο Κοσκωτά, εκεί θα ήταν το πρώτο μέρος στο οποίο έπρεπε να απευθυνθεί.

Αλλά ας δούμε και μία διάσταση ακόμη. Οι κεντρικοί τραπεζίτες και στην Ελλάδα και διεθνώς παραδοσιακά είναι ολιγόλογοι και πολύ προσεκτικοί. Ο λόγος είναι ότι το τι θα πουν επηρεάζει τις αγορές. Γιατί εκ της θέσης της η Κεντρική Τράπεζα είναι σε θέση να έχει πλήρη εικόνα για την κατάσταση της οικονομίας. Το να πει ότι τα πράγματα πάνε καλά ή άσχημα έχει άλλη βαρύτητα σε σχέση π.χ. με το εάν το πει ο υπουργός Οικονομικών που θεωρείται ότι θα προσπαθήσει να αναπαράγει ένα κυβερνητικό αφήγημα.  Γι’ αυτό και είναι προσεκτικοί οι κεντρικοί τραπεζίτες και τις περισσότερες φορές μιλούν πρωτίστως για το αντικείμενό τους και δεν κυνηγούν τη δημοσιότητα.

Εδώ έχουμε έναν κεντρικό τραπεζίτη που αποφασίζει να μιλήσει σε ένα κομματικό επικοινωνιακό μηχανισμό και εκεί να μη μιλήσει για την κατάσταση της οικονομίας αλλά για να επιτεθεί, εξαπολύοντας ατεκμηρίωτες κατηγορίες, σε έναν πρώην πρωθυπουργό και πρώην αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Και το κάνει σε μια πολύ συγκεκριμένη στιγμή όπου από τη μια στη δημόσια σφαίρα δεν κυριαρχούν οι αναμνήσεις για το 2015 αλλά τα σκάνδαλα που συνδέονται με την τωρινή κυβέρνηση (ΟΠΕΚΕΠΕ, υποκλοπές και τώρα προγράμματα κατάρτισης) και από την άλλη συζητιούνται οι πολιτικές πρωτοβουλίες τις οποίες προτίθεται να πάρει ο Αλέξης Τσίπρας. Δηλαδή, έχουμε έναν κεντρικό τραπεζίτη που έρχεται να εξυπηρετήσει την κυβέρνηση επικοινωνιακά και μάλιστα σε μια περίοδο όπου αυτή η κυβέρνηση θα αποφασίσει εάν θα προσφέρει άλλη μια εξαετή θητεία στον Γιάννη Στουρνάρα.

Και σαν να μην έφτανε αυτό ο Γιάννης Στουρνάρας προχώρησε σε άλλη μία ενέργεια που δεν συνάδει με την ιδιότητα του ανεξάρτητου κεντρικού τραπεζίτη. Προχώρησε σε ανακοίνωση «κύκλων», η οποία είναι γραμμένη σε απολύτως κομματικό ύφος, το είδος των «σκληρών ανακοινώσεων» που βλέπουμε να βγάζουν τα κόμματα, κάνοντας μάλιστα και επιπλέον καταγγελίες. Από πότε ο Διοικητής της ΤτΕ ομιλεί μέσω κύκλων συνεργατών του; Και τι ακριβώς σημαίνει «συνεργάτες»; Ο Διοικητής της ΤτΕ δεν είναι πολιτικός αρχηγός ή βουλευτής ή υπουργός να έχει «συνεργάτες». Εκτός και εάν η υπόλοιπη διοίκηση της ΤτΕ μιλάει για λογαριασμό του. Αλλά επί της ουσίας, όταν ο διοικητής της ΤτΕ υιοθετεί κομματικό λόγο και ύφος και επιτίθεται σε άλλους πολιτικούς, οι οποίοι παρεμπιπτόντως μπορεί αύριο να έχουν ξανά την ευθύνη της χώρας, πώς θα μπορεί να επιτελεί τον ρόλο του; Η ΤτΕ δεν είναι φέουδο και οφείλει να παραμένει υπεράνω των κομματικών αντιπαραθέσεων και όχι τμήμα της πολιτικής διαπάλης. Και σίγουρα δεν είναι δουλειά της ΤτΕ να υλοποιεί τον κομματικό πολιτικό και οικονομικό σχεδιασμό της Νέας Δημοκρατίας.

Σε κάθε περίπτωση η χώρα δεν έχει ανάγκη από έναν κεντρικό τραπεζίτη – κομματάρχη, ούτε από έναν κεντρικό τραπεζίτη – κυβερνητικό εκπρόσωπο. Και επειδή δεν προβλέπεται η έννοια του κεντρικού τραπεζίτη-πολιτευτή, προφανώς και εάν θέλει να πολιτευτεί ξανά – γιατί υπήρξε πολιτικό πρόσωπο και έχει κάθε δικαίωμα στην πολιτική φιλοδοξία – μπορεί πάντα να ολοκληρώσει ευδοκίμως τη δεύτερη θητεία του και να κατέβει στον πολιτικό στίβο.

Σε κάθε περίπτωση αποδεικνύεται ότι αυτό που έχει διαμορφωθεί στη χώρα δεν είναι απλώς μια διακυβέρνηση, μέσα από τη διαδικασία των δημοκρατικών εκλογών, αλλά ένα ιδιότυπο καθεστώς που έχει αγκυρωθεί στους αρμούς του κράτους στο σύνολό του και που δεν διστάζει να υπονομεύει κάθε έννοια θεσμικότητας στο όνομα ενός αμιγώς κομματικού σχεδιασμού. Και ο Γιάννης Στουρνάρας δεν συμπεριφέρεται ως ανεξάρτητος τραπεζίτης αλλά ως τμήμα αυτού του καθεστώτος.

Και μια τελευταία παρατήρηση. Εκ της θέσης του και του εποπτικού ρόλου που έχει, ο διοικητής της ΤτΕ έχει πολύ μεγάλη πρόσβαση σε σημαντική πληροφόρηση για την κατάσταση όχι μόνο του τραπεζικού συστήματος αλλά και της οικονομίας, γενικά και ειδικά. Αυτή είναι αναγκαία πληροφορία προφανώς για να επιτελεί τον ρόλο της η ΤτΕ, αλλά δεν μπορεί και δεν πρέπει να είναι ένα «διαπραγματευτικό χαρτί» του εκάστοτε διοικητή.

Πηγή: in.gr