Ahold Delhaize: Συγκρούεται με τη Σερβία και η αγορά «παγώνει»

Η αντιπαράθεση που έχει προκύψει μεταξύ του ολλανδοβελγικού retailer, της Ahold Delhaize και της σερβικής κυβέρνησης δεν περιορίζεται σε νομικά έγγραφα και διπλωματικές ανακοινώσεις. Στο εσωτερικό της χώρας, η υπόθεση έχει ήδη πυροδοτήσει κοινωνικές αντιδράσεις, σύμφωνα με το περιοδικό ESM. Η ένωση καταναλωτών Efektiva κάλεσε σε μποϊκοτάζ των καταστημάτων της Delhaize Serbia, υποστηρίζοντας ότι η προσφυγή κατά του κράτους πλήττει τα συμφέροντα των πολιτών και θέτει το εταιρικό κέρδος πάνω από τη σταθερότητα της οικονομίας.

Το κάλεσμα αυτό εντάσσεται σε μια ευρύτερη εκστρατεία πίεσης για τη μείωση των τιμών τροφίμων, οι οποίες – όπως υποστηρίζεται – συγκαταλέγονται στις υψηλότερες στην Ευρώπη. Στο πλευρό της Efektiva τάχθηκε και η συνδικαλιστική οργάνωση Sloga, η οποία εκτιμά ότι η νομική κίνηση της εταιρείας λειτουργεί ως μοχλός πίεσης προς την κυβέρνηση, με «όπλο» τις απειλές για λουκέτα και απώλειες θέσεων εργασίας.

H νομική αντεπίθεση της Carrefour

Στο επίκεντρο βρίσκεται η απόφαση του ομίλου να προσφύγει στο International Centre for Settlement of Investment Disputes (ICSID), ζητώντας διεθνή διαιτησία κατά της Σερβίας. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι τα νέα ρυθμιστικά μέτρα που τέθηκαν σε ισχύ τον Σεπτέμβριο του 2025 περιορίζουν δραστικά τη λειτουργία της θυγατρικής της στη χώρα.

Οι ρυθμίσεις περιλαμβάνουν ανώτατα όρια στα εμπορικά περιθώρια, στον καθορισμό τιμών αγοράς και στις χρεώσεις προς προμηθευτές. Επιπλέον, παρέχουν στους προμηθευτές τη δυνατότητα να μπλοκάρουν την απόσυρση προϊόντων από τα ράφια ή τη μείωση παραγγελιών – ένα μέτρο που, σύμφωνα με την εταιρεία, δυσχεραίνει τον ευέλικτο προγραμματισμό.

Η Ahold Delhaize επισημαίνει ότι οι παρεμβάσεις αυτές επηρεάζουν πάνω από το 75% του κύκλου εργασιών της Delhaize Serbia. Παρά το γεγονός ότι ο όμιλος κατέγραψε καθαρό περιθώριο κέρδους 4,4% το 2024, αναφέρει πως στους τέσσερις μήνες μετά την εφαρμογή των νέων κανόνων υπέστη σημαντικές ζημίες.

Tα λουκέτα και το παγωμα των επενδύσεων

Οι οικονομικές επιπτώσεις δεν άργησαν να φανούν. Η Delhaize Serbia ανακοίνωσε το κλείσιμο 25 καταστημάτων, ενώ ανέστειλε επενδυτικά σχέδια που είχαν προγραμματιστεί για το 2026. Οι αποφάσεις αυτές οδήγησαν σε εκατοντάδες απώλειες θέσεων εργασίας, προκαλώντας ανησυχία στην τοπική αγορά.

Παρά την κλιμάκωση, ο όμιλος διαβεβαιώνει ότι παραμένει προσηλωμένος στη σερβική αγορά, όπου διατηρεί 547 σημεία πώλησης, απασχολεί περισσότερους από 11.000 εργαζόμενους και συνεργάζεται με ευρύ δίκτυο τοπικών προμηθευτών. Όπως τονίζει, η επιλογή της διαιτησίας ήρθε έπειτα από μήνες άκαρπων προσπαθειών διαλόγου με τις αρχές.

Η νέα ταυτότητα στα ράφια

Την ίδια στιγμή, σε επιχειρηματικό επίπεδο, εξελίσσεται μια ακόμη σημαντική αλλαγή. Σε αρκετές περιοχές του Βελιγραδίου και άλλων πόλεων, καταστήματα Maxi μετατρέπονται σταδιακά σε Profi, brand που ανήκει σε ρουμανική αλυσίδα discount και αποκτήθηκε από την Ahold Delhaize στις αρχές του 2025.

Η μετάβαση δεν αφορά μόνο την επιγραφή. Το νέο μοντέλο βασίζεται σε πιο περιορισμένη γκάμα προϊόντων, με έμφαση σε ιδιωτικές ετικέτες και χαμηλότερο λειτουργικό κόστος. Ωστόσο, το πρόγραμμα επιβράβευσης Moj Maxi συνεχίζει να ισχύει και στα καταστήματα Profi, διατηρώντας τη σύνδεση με την υπάρχουσα πελατειακή βάση.

Η σύγκρουση μεταξύ πολυεθνικής και κράτους εξελίσσεται πλέον σε πολυεπίπεδο ζήτημα: νομικό, οικονομικό και κοινωνικό.

Το αποτέλεσμα της διαιτησίας αναμένεται να κρίνει όχι μόνο το μέλλον της Delhaize στη Σερβία, αλλά και το μήνυμα που θα σταλεί στη διεθνή επενδυτική κοινότητα για τη σταθερότητα και την προβλεψιμότητα του επιχειρηματικού περιβάλλοντος στη χώρα.