Στα γραφεία των ελβετικών κολοσσών, η συζήτηση που επικρατεί τελευταία επικεντρώνεται στην άνοδο που σημειώνει το ελβετικό φράγκο. Η ανησυχία είναι διάχυτη. Από τα εργαστήρια της Roche μέχρι τα καταστήματα της Swatch, οι εταιρείες βλέπουν τα κέρδη τους να πιέζονται από ένα νόμισμα που δεν σταματά να ανεβαίνει. Το φράγκο, ως καταφύγιο ασφαλείας σε περιόδους γεωπολιτικής αβεβαιότητας, μετατρέπεται τώρα σε πρόκληση για την ανταγωνιστικότητα της Ελβετίας.
Το ελβετικό φράγκο απειλεί την ανταγωνιστικότητα
Ειδικότερα, το φράγκο έχει ενισχυθεί κατά 3% μόνο φέτος, μετά από μια αύξηση 14% το προηγούμενο έτος, φτάνοντας τα 0,77 φράγκα ανά δολάριο – επίπεδα που δεν είχαν καταγραφεί από την αιφνιδιαστική ενίσχυση του 2015, αναφέρουν σε δημοσίευμά τους οι Financial Times.
Οι οικονομικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι αυτή η πορεία του φράγκου «διαβρώνει» την ανταγωνιστικότητα των ελβετικών εξαγωγών, ιδίως σε μια οικονομία όπου οι πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών στο εξωτερικό αποτελούν πάνω από το 70% του ΑΕΠ.
Οι επιπτώσεις σε Swatch, Roche και Richemont
Η Swatch Group και η Roche αναφέρουν ήδη επιπτώσεις περίπου 5% στις πωλήσεις του 2025 λόγω της ισχυροποίησης του φράγκου, ενώ η Richemont, ιδιοκτήτρια των Cartier και Van Cleef & Arpels, προειδοποιεί επίσης για πιέσεις στα έσοδα από το εξωτερικό.
Οι εμπορικοί σύλλογοι τονίζουν ότι οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις υποφέρουν ακόμη περισσότερο, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων τους προέρχεται από το εξωτερικό, ενώ τα έξοδα παραμένουν στην Ελβετία. «Η ενίσχυση του φράγκου σε σχέση με ευρώ και δολάριο υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα της μηχανολογίας, των ηλεκτρομηχανικών και της μεταλλουργίας», λέει ο Nicola R. Tettamanti, πρόεδρος του Swissmechanic στους FT.
Η χημική και η φαρμακευτική βιομηχανία υπό πίεση
Η Roche, που αντλεί τα περισσότερα έσοδά της εκτός Ελβετίας, αναμένει φέτος πτώση περίπου 4 ποσοστιαίων μονάδων λόγω της ισχυροποίησης του φράγκου. Ο Stephan Mumenthaler, διευθυντής του εμπορικού οργανισμού Scienceindustries, επισημαίνει ότι η αύξηση του κόστους καθιστά επείγουσα την ανάγκη βελτίωσης παραμέτρων όπως η πρόσβαση σε αγορές και η φιλική προς την καινοτομία νομοθεσία.
Η διπλή πρόκληση: Οι δασμοί και το ισχυρό νόμισμα
Οι ελβετικές εξαγωγικές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν διπλή πίεση: το ισχυρό φράγκο και τους δασμούς από το εξωτερικό. Η συμφωνία με τις ΗΠΑ πέρυσι προέβλεψε ανώτατο όριο 15% σε πρόσθετους δασμούς, μειωμένο από 39%, αλλά το πλαίσιο δεν έχει ακόμη καταλήξει σε δεσμευτικό συμβόλαιο.
Η άνοδος του φράγκου έχει επηρεάσει και τις χρηματιστηριακές επιδόσεις: ο Swiss Market Index εμφανίζει φέτος αύξηση 2%, πίσω από τον Stoxx Europe 600 (+4%) και τον FTSE 100 (+5%).
Σύμφωνα με την UBS, για κάθε 1% ενίσχυση του φράγκου, οι εισηγμένες ελβετικές εταιρείες χάνουν κατά μέσο όρο 0,9% σε κέρδη.
Προβληματισμός για την Ελβετική Εθνική Τράπεζα
Η Ελβετική Εθνική Τράπεζα θα μπορούσε να μειώσει τα επιτόκια για να συγκρατήσει το φράγκο, αλλά με το βασικό επιτόκιο στο 0%, οποιαδήποτε περαιτέρω μείωση θα σήμαινε επιστροφή σε αρνητικά επιτόκια, κάτι που οι πολιτικοί θέλουν να αποφύγουν. Οι traders δίνουν περίπου 30% πιθανότητα να συμβεί κάτι τέτοιο φέτος.
Όπως λέει ο Charles-Henry Monchau από την τράπεζα Syz: «Οι ελβετικές μετοχές υπήρξαν από τις χειρότερα αποδιδόμενες αγορές πέρυσι λόγω του ισχυρού φράγκου και της αδυναμίας των ευρωπαϊκών εισαγωγέων. Χρειαζόμαστε αλλαγή για να ανακάμψει η ψυχολογία των επενδυτών».
