Η οικονομία των ΗΠΑ δημιουργεί πλούτο αλλά δεν δημιουργεί πολλές θέσεις εργασίας, αναφέρει ανάλυση του Bloomberg.
Οι αναλυτές αναμένουν ότι τα στοιχεία για το ΑΕΠ θα δείξουν ότι η οικονομία αναπτύχθηκε με ρυθμό 2,7% το 2025, ένας σταθερός ρυθμός με βάση οποιοδήποτε πρότυπο για μια ανεπτυγμένη χώρα. Αλλά η απασχόληση αυξήθηκε ελάχιστα και ο συνδυασμός αυτός συγκρίνεται με την περίφημη «ανάκαμψη της ανεργίας» στις αρχές της δεκαετίας του 2000 που ακολούθησε την τεχνολογική φούσκα και την κατάρρευση.
Ωστόσο υπάρχει μια σημαντική και ασυνήθιστη διαφορά. Το επεισόδιο της δεκαετίας του 2000 ξεκίνησε με ύφεση. Αυτή τη φορά, η «άνθηση της ανεργίας» συμβαίνει χωρίς ύφεση. Αυτό σηματοδοτεί μια πρωτιά στη μεταπολεμική εποχή.
ΗΠΑ: Άνθιση ανεργίας χωρίς ύφεση
«Ποτέ δεν έχουμε δει κάτι παρόμοιο σε μια φάση επέκτασης όπως αυτό που βλέπουμε σήμερα, και αυτό είναι που το καθιστά τόσο ασυνήθιστο και δύσκολο να κρίνουμε πού κατευθυνόμαστε» υπογραμμίζει η Diane Swonk, επικεφαλής οικονομολόγος της KPMG. «Τελικά, βρισκόμαστε σε μια κατάσταση αβεβαιότητας, η οποία δεν είναι και η πιο σταθερή».
O αριθμός των εργαζομένων σε εθνικό επίπεδο παρέμεινε στάσιμος το 2025
Η οικονομία στηρίχθηκε το 2025 στην ανθεκτικότητα των καταναλωτικών δαπανών παράλληλα με την άνοδο των τιμών των μετοχών και την αύξηση των επιχειρηματικών επενδύσεων που οφείλονταν στην άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης, παρά τις δραστικές αλλαγές στις πολιτικές εμπορίου και μετανάστευσης που επέβαλαν περιορισμούς στην ανάπτυξη.
Ο Τραμπ και οι σύμμαχοί του παροτρύνουν την Federal Reserve να μειώσει τα επιτόκια, υποστηρίζοντας ότι η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ θα πρέπει να ακολουθήσει το παράδειγμα του πρώην προέδρου της, Άλαν Γκρίνσπαν, ο οποίος τη δεκαετία του 1990 προέβλεψε ότι η αυξανόμενη παραγωγικότητα θα μπορούσε να θέσει το σκηνικό για μια περίοδο ταχύτερης ανάπτυξης χωρίς υψηλότερο πληθωρισμό.
Ωστόσο, η οικονομία σήμερα αρχίζει να μοιάζει λιγότερο με αυτήν της δεκαετίας του 1990 και περισσότερο με αυτήν που ακολούθησε, την οποία ο τότε κυβερνήτης της Fed, Μπεν Μπερνάνκι, προσδιόρισε σε μια ομιλία του 2003 για την «ανάκαμψη της ανεργίας». Όπως και τότε, ο αριθμός των εργαζομένων σε εθνικό επίπεδο παρέμεινε στάσιμος το 2025 εν μέσω μιας ευρείας υποχώρησης των προσλήψεων σε όλους τους κλάδους, παρά την ισχύ του ΑΕΠ.
Η ομιλία Μπερνάνκι
Ένα μεγάλο μέρος της ομιλίας του Μπερνάνκι ήταν η απώλεια θέσεων εργασίας στον μεταποιητικό τομέα, οι οποίες βρισκόταν σε παρακμή εδώ και δεκαετίες και εκείνη την εποχή δέχονταν ένα ακόμη σημαντικό πλήγμα από την άνοδο της Κίνας ως το μεγαλύτερο «εργοστάσιο» παγκοσμίως.
Μεταξύ 2001 και 2005, ωστόσο, το τμήμα του εργατικού δυναμικού που απασχολούνταν σε ρόλους γραφείου και διοικητικής υποστήριξης βίωσε απώλειες θέσεων εργασίας παρόμοιας κλίμακας, καθώς η τεχνολογική άνθηση άφησε πίσω της τα ίχνη της, χάνοντας 1,3 εκατομμύρια θέσεις παράλληλα με τη μείωση των θέσεων παραγωγής κατά 1,7 εκατομμύρια.
Ο Michael Pearce, επικεφαλής οικονομολόγος των ΗΠΑ στην Oxford Economics, έκανε μια σαφή παραλληλία με τις προηγούμενες σε μια έκθεση της 11ης Φεβρουαρίου σχετικά με τις προοπτικές: «Οι συνθήκες που οδήγησαν στην ανάκαμψη της ανεργίας στις αρχές της δεκαετίας του 2000 ευθυγραμμίζονται, όπως οι υπερπροσλήψεις, η ισχυρή αύξηση της παραγωγικότητας, οι τεχνολογικές εξελίξεις και η αυξημένη πολιτική αβεβαιότητα», είπε. «Αυτό αφήνει την οικονομία ευάλωτη σε σοκ, επειδή η αγορά εργασίας είναι το κύριο τείχος προστασίας έναντι μιας ύφεσης».
Θέσεις Γραφείου
Στο επεισόδιο της δεκαετίας του 2000, ο πόνος της ανεργίας εξαπλώθηκε σε όλο το φάσμα του μορφωτικού επιπέδου. Αυτή τη φορά, οι Αμερικανοί με πανεπιστημιακή μόρφωση επωμίζονται το κύριο βάρος της επιβράδυνσης, αντιμετωπίζοντας την αυξανόμενη ανεργία, ακόμη και όταν τα ποσοστά ανεργίας μεταξύ των μη πανεπιστημιακών ομολόγων τους έχουν μειωθεί.
Πολλοί από αυτούς βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της μάχης για την επέκταση της Τεχνητής Νοημοσύνης σε υπαλλήλους σε όλη τη χώρα, η επιτυχία της οποίας μπορεί να είναι το κλειδί για τη διατήρηση της τρέχουσας άνθησης της παραγωγικότητας, η οποία ήδη αντικατοπτρίζεται στις επίσημες στατιστικές καθώς το χάσμα ΑΕΠ-θέσεων εργασίας διευρύνεται τα επόμενα χρόνια.
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη θα μπορούσε να φέρει κέρδη παραγωγικότητας τα επόμενα χρόνια και θα μπορούσε να είναι αρκετά σημαντική, πράγμα που φυσικά σημαίνει ότι μπορεί να δούμε λιγότερη αύξηση θέσεων εργασίας από ό,τι θα βλέπαμε συνήθως» εξηγεί ο Stephen Stanley, επικεφαλής οικονομολόγος των ΗΠΑ στην Santander Capital Markets. «Αλλά θα με εξέπληττε αν αυτό έχει τεράστιο αντίκτυπο ακόμα».
Οι Αμερικανοί που εργάζονται σε θέσεις γραφείου και διοικητικής υποστήριξης είδαν τη μεγαλύτερη αύξηση της ανεργίας το 2025. Ήταν το πιο ξεκάθαρο μέρος ενός ευρύτερου μοτίβου ανακατανομής εντός της ομάδας των ανέργων πέρυσι προς επαγγέλματα γραφείου και μακριά από τους χειρωνακτικούς ρόλους.
Εν τω μεταξύ, οι επενδυτές καρπώνονται τα οφέλη τέτοιων προγραμμάτων μείωσης κόστους σε ολόκληρη την εταιρική Αμερική. Οι χρηματιστηριακοί δείκτες των ΗΠΑ βρίσκονται κοντά σε ιστορικά υψηλά και τα περιθώρια κέρδους των εταιρειών παραμένουν κοντά στα ευρύτερα επίπεδα της εποχής μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Πόση εργασία έχει αντικατασταθεί από την Τεχνητή Νοημοσύνη
Το πόση εργασία έχει στην πραγματικότητα αντικατασταθεί από την Τεχνητή Νοημοσύνη μέχρι σήμερα είναι θέμα συζήτησης μεταξύ των οικονομολόγων. Ο πρόεδρος της Fed, Jerome Powell, υποστήριξε σε πρόσφατη συνέντευξη Τύπου ότι το τρέχον κύμα αυξανόμενης παραγωγικότητας ξεκίνησε πριν από πέντε ή έξι χρόνια με άλλα λόγια, πριν από τη μαζική εφαρμογή μεγάλων γλωσσικών μοντέλων.
Τον Δεκέμβριο, την τελευταία φορά που οι αξιωματούχοι της Fed εξέδωσαν οικονομικές προβλέψεις, ενίσχυσαν τις προοπτικές τους για την αύξηση του ΑΕΠ το 2026, αφήνοντας αμετάβλητες τις εκτιμήσεις τους για το ποσοστό ανεργίας.
Σε γενικές γραμμές, οι προοπτικές είναι για συνεχή σταθερή οικονομική ανάπτυξη και μόνο μια μικρή βελτίωση στην αγορά εργασίας. Ωστόσο, ορισμένοι οικονομολόγοι, όπως ο Μίκι Λέβι, δεν είναι αισιόδοξοι ότι η αυξανόμενη παραγωγικότητα μπορεί να συνεχίσει να στηρίζει την οικονομία των ΗΠΑ εάν δεν μετακυλιστεί με τη μορφή υψηλότερων μισθών. Αυτή τη στιγμή, αυτό δεν συμβαίνει – η αύξηση των μισθών έχει επιβραδυνθεί καθώς οι εργαζόμενοι έχουν χάσει τη διαπραγματευτική τους ισχύ στις διαπραγματεύσεις με τους εργοδότες τους.
«Είναι πολύ νωρίς για να συγκρίνουμε αυτό το επεισόδιο ισχυρού ΑΕΠ, ασθενούς απασχόλησης με προηγούμενα επεισόδια, όπου η σχέση διατηρήθηκε για πολύ περισσότερο καιρό», δήλωσε ο Λέβι, επισκέπτης ερευνητής στο Ίδρυμα Χούβερ. «Η οικονομική ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί σημαντικά για να αντικατοπτρίσει τις στάσιμες αγορές εργασίας».
