Αντλησιοταμίευση: Το pipeline «φουσκώνει», οι άδειες τρέχουν – Τα νέα project

Σε πλήρη επιτάχυνση περνά η αγορά της αντλησιοταμίευσης, με τους μεγάλους ενεργειακούς ομίλους να πατούν «γκάζι» στην αδειοδότηση και ωρίμανση νέων έργων. Η αποθήκευση ενέργειας εξελίσσεται σε κεντρικό πυλώνα της ενεργειακής μετάβασης και οι επενδύσεις που δρομολογούνται διαμορφώνουν ήδη ένα εντυπωσιακό pipeline, το οποίο ήδη ξεπερνά τα 20 γιγαβάτ (GW).

Ειδικότερα χθες , η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή εξασφάλισε περιβαλλοντικούς όρους από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) για ένα ακόμη μεγάλο έργο αντλησιοταμίευσης στη Βέροια.

Τα «Βροχόνερα», όπως είναι η ονομασία του (ισχύος 450 MW σε παραγωγή και 537 MW σε άντληση), χωροθετείται νότια του ταμιευτήρα της Αγίας Βαρβάρας και νοτιοανατολικά της πόλης. Η απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων (ΑΕΠΟ) υπογράφηκε από τον Γενικό Διευθυντή Περιβαλλοντικής Πολιτικής του ΥΠΕΝ κ. Κωνσταντίνο Δημόπουλο και, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, το έργο μπορεί να είναι έτοιμο έως το 2030.

Πρόκειται για το δεύτερο μεγάλο έργο αντλησιοταμίευσης του χαρτοφυλακίου της εταιρείας, μετά από το project της Αμφιλοχίας.

Motor Oil και pipeline-μαμούθ στα Γρεβενά

Την ίδια ώρα, στον αδειοδοτικό κύκλο αποθήκευσης ενέργειας Φεβρουαρίου της Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) περιλήφθηκε και αντλησιοταμιευτικό 630 MW της Anemos RES, θυγατρικής της Motor Oil, το οποίο σχεδιάζεται στα Γρεβενά.

Γενικότερα, η Ελλάδα συγκεντρώνει ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον στον τομέα της αντλησιοταμίευσης, με το συνολικό pipeline να ξεπερνά ήδη τα 20 GW – υπερκαλύπτοντας τους εθνικούς στόχους για έργα αποθήκευσης που, βάσει του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα έως το 2030, θα φτάσουν τα 6 GW (4,3 GW σε συστήματα μπαταριών και 1,9 GW σε αντλησιοταμίευση).

ΔΕΗ: από τα λιγνιτωρυχεία στα αντλησιοταμιευτικά

Από τους βασικούς «παίκτες» είναι η ΔΕΗ η οποία έχει δρομολογήσει δύο μεγάλα έργα στη Δυτική Μακεδονία τα οποία βρίσκονται σε προχωρημένο αδειοδοτικό στάδιο με εξασφαλισμένους περιβαλλοντικούς όρους. Πρόκειται για δύο μονάδες ισχύος 304 MW και 240 MW που θα αξιοποιούν τα πρώην λιγνιτορυχεία της στην Καρδιά και στο Νότιο Πεδίο αντίστοιχα, μετατρέποντας τα παλιά ορυχεία σε υποδομές αποθήκευσης ενέργειας σε μορφή βαρυτικού υδροδυναμικού.

Επιπλέον, η ΔΕΗ σχεδιάζει μονάδα 183 MW στη Μεγαλόπολη, με αναμενόμενη έναρξη λειτουργίας μετά το 2030, ενώ έχει υποβάλει στο ΥΠΕΝ αίτημα έγκρισης περιβαλλοντικών όρων για έργο αντλησιοταμίευσης στον ταμιευτήρα του Υδροηλεκτρικού Σταθμού Σφηκιάς, με μέγιστη ισχύ έγχυσης 467 MW και μέγιστη ισχύ απορρόφησης 441 MW. Οι νέοι σταθμοί θα προστεθούν στα υφιστάμενα αντλητικά έργα που ήδη λειτουργεί η ΔΕΗ στη Σφηκιά (Αλιάκμονας) και στον Θησαυρό (Νέστο), συνολικής ισχύος περίπου 0,7 GW (γιγαβάτ), τα μοναδικά που λειτουργούν σήμερα στη χώρα.

HELLENiQ Renewables και γεωγραφική διασπορά

Στο ίδιο κάδρο εντάσσεται και η HELLENiQ Renewables, η οποία έχει εξασφαλίσει βεβαίωση παραγωγού από τη ΡΑΑΕΥ για έργο 538 MW στους Δήμους Γρεβενών και Δεσκάτης, βρισκόμενο σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης.

Την ίδια στιγμή, σειρά άλλων εταιρειών ωριμάζουν έργα σε πολλές περιοχές της χώρας — από τη Χαλκίδα και τη Βέροια μέχρι την Άρτα, το Λιδωρίκι, τον Ορχομενό και τα Γρεβενά — αποτυπώνοντας το εύρος του επενδυτικού χάρτη.

Η Αμφιλοχία «κόβει πρώτη το νήμα»

Ωστόσο, το έργο που θα προηγηθεί χρονικά είναι το αντλησιοταμιευτικό της Αμφιλοχίας της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή. Προχωρά βάσει χρονοδιαγράμματος, με στόχο η κατασκευή να ολοκληρωθεί εντός του 2026 και να ακολουθήσουν δοκιμές και πιλοτική λειτουργία. Πρόκειται για το μεγαλύτερο έργο αποθήκευσης ενέργειας στην Ελλάδα, με εγκατεστημένη ισχύ 680 MW για παραγωγή και 730 MW για άντληση και συνολικό προϋπολογισμό 650 εκατ. ευρώ.

Περιλαμβάνει δύο ανεξάρτητους άνω ταμιευτήρες — Άγιο Γεώργιο (περίπου 5 εκατ. κ.μ.) και Πύργο (περίπου 2 εκατ. κ.μ.) — ενώ ως κάτω ταμιευτήρα χρησιμοποιεί τη λίμνη Καστρακίου της ΔΕΗ. Το έργο έχει χαρακτηριστεί από την ΕΕ ως Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (Project of Common Interest PCI 2.9), ήδη από τον Οκτώβριο του 2013, και το 2014 ως Επένδυση Στρατηγικής Σημασίας.

Ο ρόλος-κλειδί της αντλησιοταμίευσης

Σε στρατηγικό επίπεδο, η αντλησιοταμίευση αποτελεί θεμέλιο της ενεργειακής μετάβασης. Παρέχει την αναγκαία ευελιξία για τη διαχείριση της στοχαστικότητας των ΑΠΕ, εξισορροπώντας προσφορά και ζήτηση σε ημερήσια και εβδομαδιαία βάση και ενισχύοντας την ευστάθεια του ηλεκτρικού συστήματος και την ασφάλεια εφοδιασμού.

Αποτελεί δε την πιο ώριμη τεχνολογία αποθήκευσης μεγάλης κλίμακας και συμβάλλει στην ενίσχυση της ευστάθειας του ηλεκτρικού συστήματος και της ασφάλειας εφοδιασμού.

Πώς λειτουργεί

Η αντλησιοταμίευση είναι μια μέθοδος αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας που βασίζεται στο νερό. Η πλεονάζουσα ηλεκτρική ενέργεια – για παράδειγμα από ανανεώσιμες πηγές- , χρησιμοποιείται για να αντληθεί νερό από μια χαμηλότερη σε μια ανώτερη τεχνητή λίμνη ή ταμιευτήρα.

Όταν η ζήτηση κορυφώνεται ή η παραγωγή περιορίζεται, το νερό αφήνεται να επιστρέψει πίσω στη χαμηλότερη λίμνη μέσω υδροστροβίλων, παράγοντας έτσι ηλεκτρική ενέργεια.