Reuters Breakingviews
Η «νόσος της παραίτησης» είναι μια επιδημία που εξαπλώνεται γρήγορα μεταξύ των ευρωπαίων κεντρικών τραπεζιτών. Η Κριστίν Λαγκάρντ, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, σκοπεύει να αποχωρήσει πριν από τη λήξη της θητείας της, σύμφωνα με δημοσίευμα της Financial Times, την Τετάρτη. Η είδηση ακολουθεί την ανακοίνωση του διοικητή της Τράπεζας της Γαλλίας, Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό, στις 9 Φεβρουαρίου, ότι και ο ίδιος θα παραιτηθεί νωρίτερα.
Η ΕΚΤ ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι η Λαγκάρντ δεν έχει λάβει καμία απόφαση σχετικά με τη λήξη της θητείας της. Ωστόσο, εάν επιβεβαιωθεί η πρόωρη αποχώρησή της, η κύρια συνέπεια των δύο παραιτήσεων θα είναι η στέρηση του δικαιώματος του διαδόχου του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν να έχει λόγο σε δύο κρίσιμες αποφάσεις της κεντρικής τράπεζας.
Οι προεδρικές εκλογές στη Γαλλία είναι προγραμματισμένες για τον Απρίλιο ή τον Μάιο του επόμενου έτους, και οι δύο κεντρικοί τραπεζίτες επρόκειτο να ολοκληρώσουν τη θητεία τους στο τέλος του 2027. Δεδομένου ότι το φαβορί για τη νίκη στις προεδρικές εκλογές του επόμενου έτους είναι όποιος υποψηφιότητα εκ μέρους του ακροδεξιού Rassemblement National – είτε η ηγέτιδα Μαρίν Λεπέν είτε ο ακόλουθός της Τζόρνταν Μπαρντέλα – είναι πιθανό να προκληθούν αντιδράσεις από ορισμένους λαϊκιστές. Ωστόσο, μια ομαλή αλλαγή φρουράς μεταξύ των ευρωπαίων κεντρικών τραπεζιτών θα συμβάλει στο να ησυχάσουν οι διεθνείς επενδυτές σχετικά με τη δύναμη της ευρωζώνης και του κοινού νομίσματος.
Η προφανής προσπάθεια να παρακαμφθούν οι επιλογές ενός μελλοντικού προέδρου μπορεί να μην έρχεται σε αντίθεση με το γράμμα των ιδρυτικών συνθηκών του ευρώ – τελικά, ο καθένας έχει το δικαίωμα να παραιτηθεί ανά πάσα στιγμή –, αλλά δεν φαίνεται να συνάδει με το πνεύμα τους. Είναι εύκολο να φανταστεί κανείς ένα σενάριο στο οποίο η Λεπέν θα το χρησιμοποιούσε ως εκλογικό επιχείρημα, καταγγέλλοντας τη συνωμοσία της ελίτ για τον περιορισμό της εξουσίας της.
Ωστόσο, το πνεύμα της συνθήκης υποχρεώνει επίσης τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να διασφαλίζουν την ομαλή λειτουργία του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ – το οποίο αποτελείται από 21 διοικητές εθνικών κεντρικών τραπεζών και έξι μέλη του εκτελεστικού συμβουλίου της ΕΚΤ – και ότι η ύπαρξη ή η ακεραιότητα του ευρώ δεν απειλείται.
Η Λεπέν δεν υποστηρίζει πλέον την έξοδο της Γαλλίας από την ευρωζώνη, όπως έκανε όταν ήταν υποψήφια για την προεδρία το 2017. Ωστόσο, οι διεθνείς επενδυτές θα μπορούσαν να ανησυχήσουν με την ιδέα ότι θα πρέπει να λάβει δύο σημαντικές αποφάσεις για το προσωπικό μετά από μόλις λίγες εβδομάδες στην εξουσία. Η υποστήριξη για το ευρώ βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 21 ετών, στην ευρωζώνη, με το 83% του πληθυσμού να έχει θετική άποψη για το κοινό νόμισμα. Και η εμπιστοσύνη στην ΕΚΤ, η οποία άρχισε να μειώνεται στο αποκορύφωμα της κρίσης της ευρωζώνης το 2011, έχει πλέον επιστρέψει, στα προ κρίσης επίπεδα.
Η εκλογή ενός ακροδεξιού προέδρου στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης είναι πιθανό να ταράξει τα νερά των αγορών. Και λαμβάνοντας υπόψη την επικίνδυνη δημοσιονομική θέση της Γαλλίας, με το δημόσιο χρέος να εκτιμάται από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο σε σχεδόν 120% του ΑΕΠ φέτος, η ανάγκη για πραγματικά ανεξάρτητους κεντρικούς τραπεζίτες δεν ήταν ποτέ τόσο επιτακτική. Η αβεβαιότητα ή η διαίρεση σχετικά με την κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής θα επιδείνωνε την κατάσταση. Γιατί να αναλάβουμε τον κίνδυνο;
