Ιαπωνία: Επανεκκινεί το μεγαλύτερο πυρηνικό εργοστάσιο στον κόσμο

Σηματοδοτώντας μια σημαντική στιγμή στη μακρά και προσεκτική προσπάθεια για να επαναφέρει η Ιαπωνία την πυρηνική ενέργεια μετά την καταστροφή του 2011 στον πυρηνικό σταθμό Fukushima Daiichi, η χώρα επανεκκίνησε τον πυρηνικό σταθμό Kashiwazaki-Kariwa, τον μεγαλύτερο στον κόσμο σε εγκατεστημένη ισχύ.

Σύμφωνα με το BBC, η επανεκκίνηση του αντιδραστήρα 6, που βρίσκεται βορειοδυτικά του Τόκιο, έγινε για πρώτη φορά από τότε που η καταστροφή της Φουκουσίμα ανάγκασε την Ιαπωνία να κλείσει και τους 54 αντιδραστήρες της. Αν και η επανεκκίνηση καθυστέρησε για λίγο λόγω δυσλειτουργίας συναγερμού, ο αντιδραστήρας αναμένεται να ξεκινήσει την εμπορική του λειτουργία τον επόμενο μήνα.

Το 2023, η πυρηνική ενέργεια αντιπροσώπευε μόλις το 8,5% της ηλεκτρικής ενέργειας της Ιαπωνίας

Η απόφαση της Ιαπωνίας

Η κίνηση έχει πολιτική και συμβολική σημασία. Πριν το 2011, η πυρηνική ενέργεια ήταν ακρογωνιαίος λίθος της ενεργειακής στρατηγικής της Ιαπωνίας, παρέχοντας σχεδόν το 30% της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας.

Υπήρχαν ακόμη και σχέδια για αύξηση αυτού του μεριδίου στο 50% έως το 2030. Ωστόσο, ο τεράστιος σεισμός και το τσουνάμι τον Μάρτιο του 2011 προκάλεσαν τήξεις πυρηνικών σταθμών στη Fukushima Daiichi, προκαλώντας διαρροή ραδιενέργειας, μαζικές εκκενώσεις και μία από τις χειρότερες πυρηνικές καταστροφές στην ιστορία.

Μια ανεξάρτητη έρευνα αργότερα περιέγραψε την καταστροφή ως «ανθρωπογενή», επικρίνοντας τον φορέα εκμετάλλευσης του εργοστασίου Tokyo Electric Power Company (Tepco) για ανεπαρκή προετοιμασία και κακό συντονισμό κρίσεων, αν και τρία στελέχη τελικά αθωώθηκαν από την κατηγορία της αμέλειας στο δικαστήριο.

Μετά τη Φουκουσίμα

Οι έρευνες έδειξαν ότι η αντίθεση στην πυρηνική ενέργεια αυξήθηκε δραματικά τα χρόνια μετά την καταστροφή. Ενώ η υποστήριξη έχει εν μέρει ανακάμψει – ειδικά εάν διασφαλιστούν αυστηρά μέτρα ασφαλείας – πολλοί παραμένουν επιφυλακτικοί.

Διαμαρτυρίες συνοδεύουν την επανεκκίνηση του Kashiwazaki-Kariwa, με τους κατοίκους της περιοχής να εκφράζουν φόβους ότι θα υποστούν τις συνέπειες οποιουδήποτε μελλοντικού ατυχήματος, σημειώνει το BBC.

Η πυρηνική επανεκκίνηση της Ιαπωνίας ήταν σταδιακή και περιορισμένη. Από το 2015, μόλις 15 από τους 33 λειτουργικούς αντιδραστήρες της χώρας έχουν επανεκκινηθεί.

Κάτι που ισχύει και για την επαναλειτουργία του Kashiwazaki-Kariwa, καθώς μόνο ένας από τους επτά αντιδραστήρες του επανέρχεται επί του παρόντος. Ένας άλλος αντιδραστήρας στην περιοχή ενδέχεται να μην επαναλειτουργήσει πριν από το 2030, και πέντε άλλοι θα μπορούσαν τελικά να παροπλιστούν.

Η πυρηνική ενέργεια

Η προσπάθεια για την αναβίωση της πυρηνικής ενέργειας συνδέεται με την ευρύτερη ενεργειακή και κλιματική στρατηγική της Ιαπωνίας. Ως χώρα με περιορισμένους εγχώριους ενεργειακούς πόρους, η Ιαπωνία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.

Η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί να επιτύχει μηδενικές καθαρές εκπομπές άνθρακα έως το 2050 και η πυρηνική ενέργεια μπορεί να συμπληρώσει τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Το 2023, η πυρηνική ενέργεια αντιπροσώπευε μόλις το 8,5% της ηλεκτρικής ενέργειας της Ιαπωνίας. Το αναθεωρημένο εθνικό ενεργειακό σχέδιο θέτει έναν πιο μετριοπαθή στόχο από ό,τι πριν από τη Φουκουσίμα, με στόχο η πυρηνική ενέργεια να παρέχει το 20% της ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2040.

H πρωθυπουργός Σανάε Τακαΐτσι, που ανέλαβε τα καθήκοντά της τον Οκτώβριο, έχει τονίσει τη σημασία της πυρηνικής ενέργειας για την ενεργειακή ασφάλεια, ιδίως καθώς αναμένεται αύξηση της ζήτησης ενέργειας λόγω ΑΙ. Οι υποστηρικτές υποστηρίζουν ότι η πυρηνική ενέργεια παρέχει αξιόπιστη παροχή ενέργειας που δεν δίνουν άλλες ΑΠΕ.

Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις. Το κόστος επανεκκίνησης των αντιδραστήρων έχει αυξηθεί απότομα λόγω των αυστηρών απαιτήσεων ασφαλείας μετά τη Φουκουσίμα.

Εκτεταμένα μέτρα ασφαλείας

Οι φορείς εκμετάλλευσης πρέπει να επενδύσουν σημαντικά σε αναβαθμισμένα συστήματα ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένων υψηλότερων κυματοθραυστών, στεγανών θυρών και βελτιωμένων πρωτοκόλλων έκτακτης ανάγκης.

Στο Kashiwazaki-Kariwa, έχουν κατασκευαστεί κυματοθραύστες ύψους 15 μέτρων για την προστασία από τα τσουνάμι, και η Αρχή Πυρηνικής Ρύθμισης (NRA), που ιδρύθηκε το 2012, επιβάλλει πλέον αυστηρότερα πρότυπα εποπτείας, στοχεύοντας να διασφαλιστεί ότι οι μονάδες θα μπορούσαν να αντέξουν μια καταστροφή παρόμοια με το 2011. Ωστόσο, οι επικριτές αμφισβητούν εάν ο σχεδιασμός είναι επαρκής, ιδίως υπό το πρίσμα της κλιματικής αλλαγής.

Οι οικονομικές πιέσεις περιπλέκουν επίσης την αναβίωση. Η πυρηνική ενέργεια, που κάποτε διαφημιζόταν ως φθηνή και αποτελεσματική, έχει γίνει πιο ακριβή λόγω αναβαθμίσεων ασφαλείας και κανονιστικών εμποδίων.

Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει ένα δίλημμα: να επιδοτήσει τους αντιδραστήρες με δημόσια δαπάνη ή να επιτρέψει στις εταιρείες να μετακυλίσουν το υψηλότερο κόστος στους καταναλωτές, και οι δύο πολιτικά ευαίσθητες επιλογές.

Πρόσφατα σκάνδαλα έχουν προκαλέσει περαιτέρω διάβρωση της εμπιστοσύνης του κοινού. Στην Kashiwazaki-Kariwa, οι εργαζόμενοι χειρίστηκαν εσφαλμένα εμπιστευτικά έγγραφα, εγείροντας ανησυχίες σχετικά με την εσωτερική κουλτούρα και τη διαχείριση ασφάλειας της Tepco.

Οι ρυθμιστικές αρχές ανέστειλαν τη διαδικασία αναθεώρησης για έναν άλλο σταθμό, αφού διαπιστώθηκε ότι ο χειριστής του είχε χειραγωγήσει δεδομένα σεισμών. Τέτοια περιστατικά υπογραμμίζουν τα συνεχιζόμενα ζητήματα εμπιστοσύνης.

Σε γενικές γραμμές, η επανεκκίνηση της πυρηνικής ενέργειας στην Ιαπωνία αντιπροσωπεύει μια προσεκτική πράξη εξισορρόπησης. Ενώ η επανεκκίνηση του έργου Kashiwazaki-Kariwa αποτελεί ορόσημο, ορισμένοι ειδικοί υποστηρίζουν ότι είναι μόνο ένα μικρό βήμα σε μια ευρύτερη τάση πυρηνικής παρακμής.

Το αν η Ιαπωνία μπορεί να αποκαταστήσει με επιτυχία την εμπιστοσύνη και να διατηρήσει τις πυρηνικές της φιλοδοξίες θα εξαρτηθεί από την ικανότητά της να διαχειρίζεται τους κινδύνους, να συγκρατεί το κόστος και να προετοιμάζεται για αβεβαιότητες που εκτείνονται πέρα ​​από τα μαθήματα του 2011.