Αγορά εργασίας: Περισσότερες θέσεις, λιγότερη αγοραστική δύναμη

Το ποσοστό ανεργίας υποχωρεί. Οι απασχολούμενοι αυξάνονται. Οι τίτλοι μιλούν για «θερμή» αγορά εργασίας. Όμως για όλο και περισσότερους εργαζόμενους, ο μισθός τελειώνει πριν τελειώσει ο μήνας και πλέον η δεύτερη δουλειά δεν είναι πολυτέλεια, αλλά ανάγκη.

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η ανεργία κινείται στο 7,5%, ενώ οι απασχολούμενοι ξεπερνούν τα 4,3 εκατομμύρια. Το 2025 έκλεισε με καθαρό ισοζύγιο +70.563 θέσεων εργασίας, παρά τις απώλειες των τελευταίων μηνών (-96.488 τον Νοέμβριο και -14.524 τον Δεκέμβριο).

Η αγορά εργασίας δείχνει να σταθεροποιείται

Σε επίπεδο αριθμών, η αγορά εργασίας δείχνει να σταθεροποιείται. Όμως η ίδια η σύνθεση της απασχόλησης αποκαλύπτει ότι παρά την αύξηση των θέσεων εργασίας, δεν υπάρχει αντίστοιχη βελτίωση της αγοραστικής δύναμης.

Στους πρώτους μήνες του 2026, πάνω από το 40% των νέων συμβάσεων αφορά μερική ή εκ περιτροπής απασχόληση, ποσοστό υψηλότερο από την προ πανδημίας περίοδο. Το στοιχείο αυτό αντανακλά τη δομή της ελληνικής οικονομίας:

●     87,8% των επιχειρήσεων απασχολούν έως 10 εργαζόμενους.

●     Το 48% περίπου των επιχειρήσεων δραστηριοποιείται σε λιανεμπόριο, εστίαση και χονδρικό εμπόριο.

●     Οι μεγαλύτεροι εργοδότες συγκεντρώνονται σε περιορισμένο αριθμό εταιρειών (μόλις 29 επιχειρήσεις έχουν πάνω από 3.000 εργαζόμενους).

Σε αυτό το περιβάλλον μικρού μεγέθους και με εντονη εποχικότητα, η ευελιξία γίνεται βασικό εργαλείο διαχείρισης του κόστους. Οι επιχειρήσεις προσαρμόζουν ώρες και βάρδιες στη ζήτηση. Το αποτέλεσμα είναι αύξηση συμβάσεων με χαμηλότερο μηνιαίο εισόδημα ανά εργαζόμενο.

Η ίδια η σύνθεση της απασχόλησης αποκαλύπτει ότι παρά την αύξηση των θέσεων εργασίας, δεν υπάρχει αντίστοιχη βελτίωση της αγοραστικής δύναμης

Η διαφορά είναι οτι εργαζόμενος μερικής απασχόλησης αμείβεται κατά 40%–50% λιγότερο από έναν πλήρους απασχόλησης στον ίδιο κλάδο. Όταν η αύξηση της απασχόλησης συγκεντρώνεται σε αυτές τις μορφές, το συνολικό μισθολογικό εισόδημα της οικονομίας αυξάνεται πιο αργά από τον αριθμό των εργαζομένων.

Το όριο των 1.200 ευρώ

Η ετήσια έκθεση του «Εργάνη» είναι αποκαλυπτική. Τα στοιχεία δείχνουν οτι το  60,79% των εργαζομένων λαμβάνει έως 1.200 ευρώ μικτά, το 36,5% αμείβεται με έως 1.000 ευρώ, ενώ το 24,29% κινείται στο εύρος 1.000-1.200 ευρώ. Αντίστοιχα, ο μέσος μικτός μισθός διαμορφώθηκε στα 1.362 ευρώ, αυξημένος κατά 4,56%.

Τα στοιχεία δείχνουν οτι το  60,79% των εργαζομένων λαμβάνει έως 1.200 ευρώ μικτά, το 36,5% αμείβεται με έως 1.000 ευρώ, ενώ το 24,29% κινείται στο εύρος 1.000-1.200 ευρώ

Η αύξηση όμως αυτή είναι ονομαστική. Σε πραγματικούς όρους, οι απώλειες της πληθωριστικής περιόδου 2022-2025 δεν έχουν πλήρως καλυφθεί. Το κόστος στέγασης, ενέργειας και βασικών υπηρεσιών παραμένει υψηλό, απορροφώντας μεγάλο μέρος των αυξήσεων.

Η πρόσφατη έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ επιβεβαιώνει το πρόβλημα, καθώς τα στοιχεία δείχνουν ότι 6 στα 10 νοικοκυριά δηλώνουν ότι το εισόδημά τους δεν επαρκεί για ολόκληρο τον μήνα. Κατά μέσο όρο, τα χρήματα φτάνουν έως τη 18η ημέρα, ενώ το 55,7% των ερωτηθεντων ρώτησαν οτι δεν μπορεί να καλύψει έκτακτο έξοδο 500 ευρώ.

Η δεύτερη δουλειά ως «μαξιλάρι»

Σύμφωνα με τα στοιχεία της «Εργάνης», 131.122 εργαζόμενοι δηλώνουν απασχόληση σε περισσότερες από μία επιχειρήσεις. Το φαινόμενο της παράλληλης εργασίας ενισχύεται, ιδίως σε κλάδους υπηρεσιών. Το στοιχείο αυτό δεν είναι μόνο ένδειξη κοινωνικής πίεσης. Έχει σημαντική μακροοικονομική σημασία καθώς κατακερματίζει τον χρόνο εργασίας, αυξάνει την κόπωση, περιορίζει την παραγωγικότητα και μειώνει τον διαθέσιμο χρόνο για κατάρτιση ή αναβάθμιση δεξιοτήτων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της «Εργάνης», 131.122 εργαζόμενοι δηλώνουν απασχόληση σε περισσότερες από μία επιχειρήσεις

Παράλληλα, το 78,53% των εργαζομένων εργάζεται πάνω από 35 ώρες εβδομαδιαίως, ποσοστό αυξημένο κατά 106.047 άτομα μέσα σε ένα έτος. Το πρόβλημα ωστόσο είναι οτι τα στοιχεία δείχνουν οτι αγορά εργασίας μαστίζεται από χαμηλή απόδοση ανά ώρα και χαμηλή ανταμοιβή.

Κατανάλωση χωρίς δυναμική

Το 2025 ο τζίρος λιανικής αυξήθηκε περίπου 2%, ρυθμός χαμηλότερος από τον μέσο πληθωρισμό. Σε όρους όγκου, η κατανάλωση παρέμεινε στάσιμη. Θα μπορούσε να είναι φυσιολογική εξέλιξη όταν το 60% των εργαζομένων κινείται κάτω από τα 1.200 ευρώ μικτά, αρά η ιδιωτική δαπάνη περιορίζεται στις ανελαστικές ανάγκες.

Η κατανάλωση συγκεντρώνεται σε στέγαση, τρόφιμα, ενέργεια και βασικές υπηρεσίες. Οι αγορές διαρκών αγαθών και μη βασικών υπηρεσιών περιορίζονται. Αυτό επηρεάζει άμεσα τα έσοδα από ΦΠΑ,  βασικό πυλώνα του προϋπολογισμού.

Το διπλό πρόσωπο της αγοράς

Στα χαρτιά, η εικόνα της αγοράς εργασίας είναι θετική, όμως τα επιμέρους ποιοτικά στοιχεία δείχνουν οτι υπάρχουν ακόμα πολλά βήματα να γίνουν μέχρι να αυξηθεί η οικονομική ανθεκτικότητα των νοικοκυριών.