«Δεν πρόκειται πλέον να χρηματοδοτούμε τον επιτιθέμενο. Πρέπει να γίνουν περισσότερες προσπάθειες για τη σταδιακή κατάργηση των ρωσικών ορυκτών καυσίμων. Αυτή η αποσύνδεση δεν θα συμβεί από μόνη της». Αυτό δηλώνει στους FT ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, στους FT που με εκτενές άρθρο τους αναφέρονται στον ρόλο της Ελλάδας όσον αφορά την ενεργειακή αυτάρκεια της Ευρώπης μετά τη διακοπή εισαγωγών φυσικού αερίου από τη Ρωσία και δη στις εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ.
FT: Κεντρικός ρόλος της Ελλάδας
Οπως αναφέρεται «η Ελλάδα τοποθετείται ως η νότια πύλη της Ευρώπης για εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), κυρίως από τις ΗΠΑ, καθώς η ΕΕ προετοιμάζεται για πλήρη απαγόρευση του ρωσικού αερίου έως το 2027. Η Αθήνα ποντάρει στο ότι η γεωγραφική θέση της Ελλάδας, σε συνδυασμό με την επέκταση της δυναμικότητας LNG, τις αναβαθμίσεις υποδομών και τους στενούς δεσμούς με την Ουάσιγκτον, μπορεί να της εξασφαλίσει κεντρικό ρόλο στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου μετά την έναρξη ισχύος της απαγόρευσης».
Σε άλλο σημείο, στο άρθρο των FT τονίζεται ότι «πριν από την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία το 2022, η Μόσχα προμήθευε περίπου το 40% του φυσικού αερίου της ΕΕ. Μέχρι το 2024, το μερίδιο αυτό είχε μειωθεί σε περίπου 11%. Μεγάλο μέρος του κενού καλύφθηκε από LNG των ΗΠΑ, το οποίο πλέον αντιπροσωπεύει σχεδόν το 60% των εισαγωγών LNG της ΕΕ».
Στενότερες σχέσεις με ΗΠΑ
Οσον αφορά τον ρόλο του αρμόδιου υπουργού, επισημαίνεται: «από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του το 2025, ο Παπασταύρου έχει προωθήσει στενότερες σχέσεις με τις ΗΠΑ, παρουσιάζοντας την ενέργεια ως γέφυρα των διατλαντικών σχέσεων σε μια περίοδο αυξημένων εντάσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Βρυξελλών. «Αυτό που ξεκίνησε ως έκτακτη προμήθεια LNG από τις ΗΠΑ μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει εξελιχθεί σε μια πιο μακροπρόθεσμη αναδιάταξη των ενεργειακών πηγών της ΕΕ, είπε ο κ. Παπασταύρου. «Η αμερικανική ενέργεια έχει μετατραπεί σε δομικό πυλώνα της αρχιτεκτονικής ασφαλείας της Ευρώπης».
Η Ρεβυθούσα
Ακόμη, σύμφωνα με τους FT, «η ΕΕ έχει επίσης μειώσει δραστικά τις εισαγωγές πετρελαίου από τη Ρωσία. Ελληνόκτητα δεξαμενόπλοια συνέχισαν να μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο προς άλλους προορισμούς, ιδιαίτερα σε περιόδους, κατά τις οποίες η τιμή spot πετρελαίου στα ρωσικά λιμάνια ήταν αρκετά χαμηλή, ώστε να επιτρέπει τη συμμόρφωση με το πλαφόν τιμών που επέβαλαν οι σύμμαχοι του Κιέβου. Η φιλοδοξία της Ελλάδας να εξελιχθεί σε βασικό σημείο εισόδου για το αμερικανικό αέριο είναι εμφανής στη Ρεβυθούσα, το νησί δυτικά της Αθήνας όπου βρίσκεται ο κύριος τερματικός σταθμός LNG της χώρας».
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, αμερικανικό φορτίο εκφορτωνόταν στον πρόσφατα επεκτεινόμενο σταθμό. Από εκεί, το επαναεριοποιημένο LNG κατευθύνεται προς τα Βαλκάνια και πέραν αυτών μέσω του «κάθετου διαδρόμου» (vertical corridor), ενός συστήματος ροής από νότο προς βορρά που δημιουργήθηκε από την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία μετά το 2022, όταν η Ρωσία διέκοψε τις εξαγωγές αερίου προς τη Βουλγαρία επειδή η Σόφια αρνήθηκε να πληρώσει σε ρούβλια.
Οι χώρες του κάθετου διαδρόμου προσάρμοσαν σε μεγάλο βαθμό τις υπάρχουσες υποδομές για να κατασκευάσουν το σύστημα από Νότο προς Βορρά, ενώ η Βουλγαρία πραγματοποιεί επένδυση 400 εκατ. ευρώ για την άρση σημείων συμφόρησης έως το 2027.
Πριν από το 2022, οι ροές φυσικού αερίου στην Ευρώπη κινούνταν επί δεκαετίες από Βορρά προς Νότο.
Μαρία Ρίτα Γκάλι: Η Ελλάδα είχε ξεκινήσει νωρίτερα τη διαφοροποίηση
Η Ελλάδα είχε ξεκινήσει τη διαφοροποίηση των προμηθειών της πριν από την εισβολή, ανέφερε στους FT η Μαρία Ρίτα Γκάλι, μέχρι προσφάτως διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ.
Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στον αγωγό TAP, ύψους 4,5 δισ. ευρώ, που ολοκληρώθηκε το 2020 και συνδέει τα ελληνοτουρκικά σύνορα με την Ιταλία μέσω Αλβανίας και Αδριατικής. «Όταν ξέσπασε η κρίση, βρισκόμασταν σε ισχυρότερη θέση», είπε. «Η Αθήνα ολοκλήρωσε επίσης τον διασυνδετήριο αγωγό Ελλάδας-Βουλγαρίας και ενίσχυσε τη δυναμικότητα με δύο νέους σταθμούς συμπίεσης στη βόρεια Ελλάδα», κατέληξε χαρακτηριστικά.
